رمضان در سیمای تلویزیون؛

سریال‌های بی‌مناسبت رسانه ملی

بررسی سریال های پخش شده در مناسبت های مختلف نشان می دهد بیشترین مشکلی که در چند سال اخیر سیمای جمهوری اسلامی ایران در تولید سریال های مناسبتی با آن مواجه بوده نداشتن سوژه و فیلم نامه هایی است که تازگی و طراوت لازم را داشته باشند. چند سالی است که تولید و پخش سریال های مناسبتی در ایام مختلف در دستور کار رسانه ملی قرار گرفته است.روند پخش سریال های مناسبتی به گونه ای است که مخاطبان رسانه ملی در هر مناسبتی مثل محرم، عید نورز و ماه رمضان منتظر پخش سریالهایی متناسب با محتوای مناسبت هاست. "میوه ممنوعه" حسن فتحی، "خانه به دوش" رضا عطاران، "اغما"ی سیروس مقدم، "صاحبدلان" محمد حسین لطیفی، "او یک فرشته بود" علیرضا افخمی و...از جمله سریال هایی بودند که در ماه رمضان سالهای گذشته از رسانه ملی پخش شدند و هرکدام به لحاظ تکنیک موضوع کیفیت و انتخاب بازیگران توانستند مخاطب قابل قبولی را به خود اختصاص دهند. رویه تولید این سریال بر این اساس است که مسئولان هر سال تصمیم می‌گیرند که سال آینده زودتر شروع به ساخت سریال‌ها کنند تا دچار مشکلات نرسیدن به پخش و غیره نشوند. همچنین توجه به مسائلی همچون روح، شیطان، ماورا، اعتقادات مذهبی و زندگی فردی و مشکلات اجتماعی افراد در اکثر فیلم نامه های این سریال ها به نوعی گنجانده می شود که این توجه توانسته در سالهای اخیر باز خورد خوبی از سریال را در جامعه و در میان اقشار مختلف مردم داشته باشد. البته به اعتقاد بسیاری از آنجا که نیازی نبود که همه شبکه ها به تولید سریال مناسبتی مبادرت کنند (چرا که در برخی مواقع یک سوژه مشترک در دو سریال همزمان روی آنتن دیده می شود که جالب بنظر نمی رسد.) و پخش پشت سر هم سریال وقتی برای مخاطب نمی گذاشت که به فرایض دینی خود بپردازد، امسال برخلاف سالهای قبل بعضی از شبکه‌ها خود را از این رقابت شدید خارج کرده و یا سریال هایی که به نوعی در بازده زمانی دیگری تولید و آماده شده بود روی آنتن بردند.اما با تمام این تفاسیر و دلایل متاسفانه ماه رمضان امسال شاهد پخش سریال هایی هستیم که به لحاظ کیفی و تکنیکی در مرتبه ای بسیار نازل تر از سال های قبل قرار دارند.به مانند سال های گذشته شبکه سوم سیما با یک مجموعه نسبتا سرگرم کننده به نام "پنجمین خورشید" پا به عرصه رقابت گذاشت. داستان قابل لمس گمشدن در زمان و حوادث متناقضی که در پی این مسئله اتفاق می افتاد سوژه جالبی است البته اگر خوب به آن پرداخته شود و نه سطحی و نازل. این سریال با تمام ضعف هایی که به لحاظ فیلم نامه دارد و جای سوال های زیادی را باقی می گذارد اما به دلیل ساعت پخش مناسب و سبک آن توانسته است که مخاطب را تا حدی راضی نگه دارد. "عبور از پاییز"مسعود شاه محمدی نیز سریالی است که از شبکه دوم سیما پخش می شود. این سریال هم مثل بسیاری از داستان ها بدنبال نشان دادن پدر سالاری و اتفاقات پیرامون آن است که در چند سال گذشته فیلم های متعددی از این دست ساخته شده است. اما به دلیل توانایی در تشریح روابط خانوادگی و کیفیت خوب فیلم می تواند کار مناسب به حساب آید.اما قابل تامل ترین سریال ماه مبارک رمضان سریال "نردبام آسمان" محمد حسین لطیفی است که به زندگی غیاث الدین کاشانی دانشمند و منجم ایرانی می پردازد. این سریال با تمام ویژگی های برتر و تحسین برانگیزی که در خود دارد از آنجا که اساسا برای ماه مبارک رمضان ساخته نشده یک سریال تاریخی و کند محسوب می شود و حوصله مخاطب را سر می برد.بررسی سریال های پخش شده در مناسبت های مختلف نشان می دهد که بیشترین مشکلی که در چند سال اخیر سیمای جمهوری اسلامی ایران در تولید سریال های مناسبتی با آن مواجه بوده نداشتن سوژه و فیلم نامه هایی است که تازگی و طراوت لازم را داشته باشد.سوژه هایی همچون سوژه سریال های "او یک فرشته بود" و یا "میوه ممنوعه" که توانست مخاطب را تا پایان سریال پای تلویزیون بنشاند و نه سوژه هایی که مخاطب از قسمت پنجم سریال می تواند تمام مسیر فیلم را پیش بینی و برای سایرین تشریح کند... همچنین سوالی که هنوز در ذهن پر رنگ است این است ماه رمضان و آموزه های معنوی در کجای این سریال های مناسبتی جای دارد؟