اجرا نشدن طرح کاداستر و شناسنامهدار کردن زمینهای کشور ضربه مهلکی به اقتصاد ایران در بخش واقعی و غیرواقعی اقتصاد زدهاست، از این رو با توجه به ابداع شیوههای جدید زمینخواران قهار و با تجربه در کشور انتظار میرود کلیه نهادهای نظارتی و به ویژه دادستان و مدعیالعموم با اشخاص حقیقی و حقوقی را در اجرای طرح کاداستر دهها سال تعلل کردهاند، برخورد کنند.
اخیراً کلاهبرداران و زمینخواران با استفاده از روشهای جدید کلاهبرداری به دنبال تصاحب املاک و اراضی هستند که صاحبانشان در خارج از کشورند و تا کنون چندین پرونده قضایی در این خصوص در دادگستریهای کشور تشکیل شده است. به گزارش «فارس»در سالهای اخیر شاهد شیوه جدید کلاهبرداری و زمینخواری در مناطق مختلف کشور هستیم به طوری که کلاهبرداران و زمینخواران با شناسایی زمینهای موروثی یا زمینهایی که مالکشان در خارج از کشور ساکن هستند و سندسازی این زمینها و املاک اقدام به تصاحب آنها میکنند یا به مالکان و وکلای آنها خبرهای دروغ و کذبی را مبنی بر تصاحب زمین و ملکشان توسط افراد ثالث اعلام میکنند و از این طریق پولهای کلانی را به جیب میزنند.
به عنوان نمونه، گزارشاتی در اختیار خبرنگار فارس قرار گرفته است که نشان میدهد این شیوه زمینخواری در اطراف شهر نوشهر در استان مازندران شیوع زیادی داشته است. غلامرضا میرحبیبی، کارشناس حقوقی در گفتوگو با «فارس» این شیوه جدید زمینخواری را تشریح کرد. وی گفت: کلاهبرداران پس از شناسایی زمینی که مالکش در خارج از کشور به سر میبرد، به مالک این زمین اعلام میکنند دولت به دنبال تصاحب این زمین است و با معرفی شخصی که پروانه وکالت دارد، اعلام میکنند ما میتوانیم زمین را از تصاحب دولت خارج کنیم، در صورتی که این موضوع از پایه و اساس کذب بودهاست.
میرحبیبی ادامه داد: پس از گذشت چند ماه این وکیل با همکاری کلاهبرداران به مالک خارجنشین میگویند ما زمین را از تصاحب دولت خارج کردیم و باید به اندازه نیمی از ارزش زمین حقالوکاله بدهید که با مخالفت صاحب ملک مواجه میشوند و این افراد سعی میکنند تا زمین را به مزایده بگذارند و بتوانند حقالوکاله ادعایی کلان خود را دریافت کنند. براساس پیگیریهای خبرنگار فارس تاکنون چندین پرونده به این شکل در دادگستری منطقه نوشهر تشکیل شده است که مالکان یا وکلایشان از این کلاهبرداران و زمین خواران شکایت کردهاند، اما متأسفانه تاکنون به نتیجه نرسیدهاست. همانطور که در ابتدای این گزارش اشاره شده این موضوع در نقاط مختلف کشور وجود دارد به طوریکه بررسیهای خبرنگار فارس حاکی است در منطقه همدان و کرمانشاه نیز استفاده از این شیوه دیده شدهاست و کلاهبرداران به همین طریق به دنبال تصاحب زمین و املاک هستند. جدای از این موضوع که به نظر میرسد قوه قضائیه باید مرکز تحقیقات مستقل و مفصلی را برای پیگیری این موضوع در دستور کار قرار دهد، اما راهحل مبارزه با این کلاهبرداران و زمینخواران اجرای طرح کاداستر است. در واقع در غیاب «کاداستر» دست زمینخواران برای دستاندازی به زمینهای منابع طبیعی و همینطور زمینهای موروثی و امثال آنها بسیار باز است.
طرح کاداستر چیست؟
اولین بخشنامههای سازمان ثبت درخصوص کاداستر به حدود سال ۱۳۳۴ بازمیگردد؛ بخشنامهای که صدور سند مالکیت را منوط به تهیه نقشه ثبتی کاداستر میدانست. با این حال، اینگونه بخشنامهها هیچگاه منجر به تهیه نقشههای کاداستر نشد. ۱۷ سال بعد در سال ۱۳۵۱، قانون ثبت املاک در قالب کاداستر تصویب و براساس آن مقرر شد بر مبنای نقشههای یک به پانصد برای نواحی مرکزی و یک به هزار برای حاشیه شهرها که توسط سازمان نقشهبرداری تهیه میشد، نقشههای کاداستری تهیه شود. شهرهای قزوین، مشهد و منطقه عباس آباد تهران به عنوان پروژه راهنما انتخاب شدند. عملیات تهیه نقشههای اولیه برای قزوین به طور کامل به اتمام رسید و در مشهد نیز حدود ۸۰ درصد نقشهها تهیه شد، اما در عباسآباد تهران هیچگاه عملیات تهیه نقشه به نتیجه نرسید. مرحله بعدی، رجوع به محل، کنترل سند، ابعاد نقشهای و پلاکگذاری عرصهها بود که به دلیل فقدان نیروی انسانی لازم در سازمان ثبت و عدم اراده و حمایت کافی در این خصوص ناقص ماند.
بعد از توقف طولانی مدت این طرح تا سال ۱۳۶۸ هـ. ش، با تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اداره کل کاداستر به عنوان زیرمجموعه سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تأسیس شد. بر این مبنا، کار مطالعاتی کاداستر با تشکیل شورای فنی در سال ۱۳۶۹ آغاز شد. این شورا مقدمات طرح کاداستر و مطالعات اجرایی و تعیین خطوط کلی در مورد ابزارهای مورد نیاز کاداستر، هزینههای مربوطه و برنامه زمانبندی آن را برای عملیات کاداستر مورد بررسی قرار داده و مقرر کرد که طرح کاداستر در ایران طی یک دوره ۲۰ ساله که شامل چهار دوره پنج ساله میشود، به مرحله اجرا درآید. مراحل اجرایی طرح با پنج سال تأخیر از سال ۱۳۷۴ شروع شد. به دلیل نبود نیروی انسانی متخصص و تأمین مالی مناسب، اجرای طرح کاداستر در این سالها پیشرفت مطلوبی نداشته است. طبق آمارهای رسمی، میانگین پیشرفت این طرح بعد از گذشت نزدیک به۱۵ سال در اواخر سال ۸۵ کمتر از ۱۸ درصد بوده است.
