با تمام این مزایا، بیتوجهی به صنایع تبدیلی و بستهبندی مناسب سبب شده تا سالانه ۸۰۰ هزار تن محصولات کشاورزی این استان که ۴۰ درصد آب تولیدی را مصرف میکند، روی دست تولیدکننده باقی بماند.
این در حالی است که با توجه به کاهش ۲۰ درصدی بارندگی و افزایش ۱/۱ درجهای دما که تأثیر بسیاری بر میزان کاهش ذخیرههای منابع آبی لرستان داشت، باید برای جلوگیری از هدررفت آب در این زمینه برنامهریزی مدون داشت؛ موضوعی که سبب شده تا روز گذشته عضو کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی، صنایع و معادن لرستان از تدوین سند مدیریت خشکسالی در استان با ۲۲۵ راهکار اجرایی خبر دهد که در صورت اجرایی شدن موجب صرفهجویی ۴۰ درصدی در مصرف آب خواهد شد.
شرایط مناسب برای کشت در کنار چهارفصل بودن سبب شده تا انواع محصولات باغی و کشاورزی در لرستان تولید شود و این منطقه جزو رتبههای بالای کشور باشد. در حال حاضر ۲۴۰ هزار تن انواع محصولات باغی در لرستان تولید میشود که این مهم سبب شده تا حدود ۵۰ هزار هکتار از زمینهای کشاورزی استان به احداث باغ اختصاص یابد. این در حالی است که بین ۲۵ تا ۲۶ گونه محصول باغی قابل کاشت در استان کشت میشود و بیشترین میزان تولید محصولات باغی مربوط به شهرستانهای بروجرد، خرمآباد، دورود، سلسله، کوهدشت، الیگودرز، پلدختر، ازنا، چگنی و رومشکان است و علاوه بر این موضوع، شهرستانهای کوهدشت محصول انار، بروجرد سیب، دورود زردآلو و پلدختر انجیر بیشترین سطح زیر کشت را به خود اختصاص دادهاند. این مزایا در حالی است که حدود ۳ تن از دیگر محصولات تولیدی در این منطقه به صیفیجات، گندم و جو و سایر محصولات اختصاص دارد که ۱۵ درصد از محصولات زراعی و باغی لرستان به صورت ارگانیک تولید میشود.
۸۰۰ هزار تن مازاد محصولات
در حالی که میزان بالای تولیدات محصولات کشاورزی در لرستان این استان را به یکی از غنیترین قطبهای کشاورزی تبدیل کرده است، اما بیتوجهی به موضوعات مهمی همچون صنایع تبدیلی و بستهبندی و صادرات سبب شده تا سالانه ۸۰۰ هزار تن از این تولیدات روی دست تولیدکنندگان باقی بماند و عملاً ضرر و زیان بسیاری به آنها وارد کند. رئیس اتاق بازرگانی لرستان با تأیید این موضوع میگوید: «بیتوجهی به صنایع تبدیلی و بستهبندی و صادرات محصولات تولیدی استان که برای آن هزینه بسیاری میشود و آب فراوانی نیز برای آنها استفاده میشود موجب شده تا زیان بسیاری به تولیدکنندگان و سرمایههای استان وارد شود.» حسین سلاحورزی میافزاید: «۸۰۰ هزار تن مازاد محصولات کشاورزی در لرستان داریم که کمتر از ۵۰ هزار تن آنها ظرفیت صادرات دارد. اگر بتوانیم میزان صادرات را به ۳۰ درصد برسانیم، ارزش افزوده ناشی از آن میتواند بخشی از مشکلات استان را حل کند.»
وی ادامه میدهد: «یکی از موضوعاتی که بارها با دستاندرکاران استان برای حل مشکلات باغداری و کشاورزی مطرح شده است، ارتقای صنعت کشت، داشت، برداشت، بستهبندی و صادرات محصولات کشاورزی است که با تصمیمات خوبی که در این زمینه گرفته شده است این مهم در جلسات هیئت وزیران مطرح و در مورد آنها نظرسنجی و بحث خواهد شد.»
تدوین سند مدیریت خشکسالی با ۲۲۵ راهکار اجرایی
آمارها نشان میدهد سالانه در بخش کشاورزی حدود ۱۰ میلیارد مترمکعب هدررفت آب وجود دارد. یکی از کارشناسان کشاورزی با تأیید این موضوع در تشریح جزئیات آن میگوید: «حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد گندم در طول دوره کاشت، داشت و برداشت و زمان مصرف محصول به عنوان نان، تلف میشود.»مهرزاد احسانی میافزاید: «حدود ۶ میلیون هکتار از زمینهای کشور زیر کشت گندم میرود و با احتساب این هدررفت، یعنی تقریباً در حدود ۲ میلیون هکتار از اراضی کشور با کلی نهادهها از جمله آب، برداشت کردهایم و دور ریختهایم که اگر میزان آبی که برای این اراضی مصرف میشود، حساب کنیم در حدود ۱۰ میلیارد مترمکعب است.»
با وجود اینکه کشاورزی در لرستان از جایگاه ویژهای برخوردار است، اما خشکسالیهای اخیر در کنار کاهش بارشها در لرستان که تأثیر بسیاری بر کشاورزی منطقه داشت سبب شد تا مسئولان این استان برای مدیریت درست و استفاده مناسب از ذخایر آبی در استان گرد هم آمده و سند مدیریت خشکسالی با ۲۲۵ راهکار اجرایی تدوین کنند.
عضو کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی صنایع و معادن لرستان میگوید: «به طور متوسط در سالهای اخیر در استان لرستان ۲۰ کاهش بارندگی و حدود ۱/۱ درجه افزایش دما داشتهایم و این وضعیت بحرانی نیازمند مدیریت و برنامهریزی است.»
علی محمدیفر میافزاید: «در لرستان در حوزه کشاورزی حدود ۶۰ تا ۶۵ درصد هدررفت آب داریم و تنها از حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد آب مصرفی در حوزه کشاورزی استان استفاده بهینه میشود.»اصلاح الگوی کشت، تبدیل آبیاری سنتی به مکانیزه، پرداخت نکاشت به کشاورزان برای عدم کاشت محصولات آبدوست، فرهنگسازی و آموزش تخصصی به کشاورزان و اصلاح قوانین موجود مربوط به برداشت آب در کشاورزی و وضع قوانین جدید بهمنظور اصلاح روند موجود از راهکارهای مقابله با بحران کمآبی محسوب میشوند که در ۲۲۵ راهکار تدوین و با اجرای آن حدود ۴۰ درصد در مصرف آب استان صرفهجویی خواهد شد.
