ماتی کابال (Maati Kabbal) نویسنده، مقالهنویس و استاد ادبیات مراکشی است که در روزنامههایی، چون لیبرتاش و لوموند دیپلماتیک مطالب او منتشر میشود. وی همچنین به عنوان کارشناس در برنامههای تلویزیونی فرانسوی و مراکشی حضور زیادی دارد. با شروع ماه مبارک رمضان، مسلمانان فرانسوی هم به استقبال این ماه رفتند که با مشکلات و محدودیتهای بسیاری هم در این کشور مواجه شدند. ماتی کابال نماینده مؤسسه جهانی عرب معتقد است در ادیان الهی یهودیت و مسیحیت هم روزهداری وجود دارد که در اسلام به تکامل رسیده و درباره این ماه به فیگارو توضیحاتی داده است.
معنی کلمه رمضان چیست؟
از نظر لغوی کلمه رمضان از رمدا میآید یعنی شدت گرما و به موج گرمای شدید عربستان اشاره دارد و به نوعی هر دو و ضعیت روانشناختی و موقعیت جغرافیایی را نشان میدهد. ماه رمضان ماه نهم سال قمری است، زمانی که قرآن بر پیامبر اسلام نازل شد در این ماه هر روز روزهداری با طلوع خورشید شروع میشود و با غروب آن به پایان میرسد. روزهداران در طول روز از نوشیدن و خوردن منع میشوند.
از چه زمانی روزهداری شروع شده است؟
نخستین بار در ادیان مسیحیت و یهودیت روزهداری بود؛ البته نباید فراموش کرد هندیها هم تا حدودی به این ماه عشق میورزیدند، اما در اسلام این ماه متمایز از ماههای دیگر است و منطبق با دستورات خدا در قرآن آن را دنبال میکنند.
درباره چه دستوراتی صحبت میکنید؟
برای مثال نماز. در این ماه مؤمن روزهدار باید همراه روزهداری نماز هم بخواند که در دو دین یهودیت و مسیحیت هم این سفارش شده است، چون روزه بدون نماز نیست.
آیا این دستورات با جامعه مدرن امروزی هم سازگار است؟
بله، رمضان مدرن است، زیرا علاوه بر ممنوعیت خوردن یا نوشیدن، در طول ماه رمضان رفتارهای غلط اخلاقی ممنوع است مثل اعمال خشونت، توهین، رفتارهای خلاف اخلاق عمومی، سیگار کشیدن، آدامس خوردن، رقص یا موسیقی در فضای عمومی یا در اتومبیل شخصی و... میبینید که اسلام با جامعه مدرن و متمدن سازگار شده است. حتی برخی پیروان اسلام در ماه رمضان استخر و ساحل نمیروند تا مبادا آب بخورند و روزهشان باطل شود یا در این ماه لباسهای مناسب پوشیده میشود و از پوششهای ناجور دوری میکنند و بیشتر رنگ سفید و روشن به تن دارند.
افرادی که با نام اسلام خشونت میکنند چطور؟
ماه رمضان بسیار شناخته شده است. اگر شما ماه رمضان در فرانسه سیگار بکشید هیچکس مانع نخواهد شد، اما در کشورهای اسلامی در ماه رمضان سیگار کشیدن ممنوع است حتی میتوانند شما را دستگیر کنند و به زندان بیندازند، چون در فرانسه، ماه رمضان فردی است ولی در کشورهای اسلامی امری جمعی است. مثلاً لیلةالقدر، شب سرنوشت، برای مسلمانان بسیار مقدس است. مردم به مسجد میروند و تا سحر کنار هم عبادت میکنند. در این ماه مقدس، میزان جرم، جنایت و خشونت کم است. این نشان میدهد افرادی که این اعمال را مرتکب میشوند مسلمان نیستند یا با نام اسلام خشونت میکنند.
پس از غروب چه اتفاقی میافتد؟
مسلمانان ابتدا دعا میکنند و نماز میخوانند سپس در کنار هم غذا میخورند که بیشتر غذاها محلی و سنتی است. به عنوان مثال در مراکش با یک لیوان شیر روزه را باز میکنند بعد از آن ما یک سوپ بسیار مقوی مشهوری به نام حریره داریم. کیک و پنکیک هم میخوریم. همیشه چای هم نوشیده میشود. استراحتی میکنیم تا آخر شب که نماز شب میخوانیم و آماده سحری میشویم که معمولاً شامل چای، قهوه، پنکیک، نان، شیر و کیک است و نماز صبح میخوانیم تا دوباره روز بعد شروع شود و روزه بگیریم.
آیا امکانی وجود دارد تا در ماه رمضان روزه گرفته نشود؟
در زمان شدت گرما که تحمل آن نباشد، طبق فتوای مقامات مذهبی میتوانند روزه نگیرند علاوه بر این افرادی که مسافر هستند هم روزه برآنها واجب نیست.
آیا افرادی که ماه رمضان در فرانسه روزه میگیرند مشخص هستند؟
شمارش افراد خیلی سخت است. اگر ما در نظر بگیریم که ۵ میلیون مسلمان در فرانسه وجود دارد، حدود ۸۰ درصد آنها در ماه رمضان روزه هستند، علاوه بر مسلمانان روزهدار، افرادی هم هستند که از خوردن غذا اجتناب میکنند، زیرا بعضی مطالعات نشان داده که روزه برای سلامتی بدن بسیار مفید است.
آیا برای روزه گرفتن محدودیت سنی وجود دارد؟
گاهی بچههایی هستند که قبل از سن تکلیف روزه میگیرند، اما این توصیه نمیشود، چون ممکن است برای سلامتی آنها ضرر داشته باشد. همین طور افراد سالخورده و بیمار هم که توانایی روزه گرفتن ندارند.