نويسنده: محمدرضا هاديلو
استان لرستان دارای 2میلیون و 200 هزارهکتار مرتعوجنگل است که به گفتهٔ پدربلوط ایران در سال 93میزان 12هزارهکتار از این سرمایه بر اثر آتشسوزی، تخریبهای ناشی از راهسازی و توسعه و سایرعوامل تخریبی از بین رفته و درسال 94 نیز 9 هزارهکتار بر اثر عوامل مختلف تخریب شدهاست.
بر همين اساس در شهرستان کوهدشت، طرح صیانت از منابع طبیعی تاکنون وجود نداشته و در امسال درخواست طرح صیانت از دو منطقه بحرانی بلوران و شمال کوهدشت ابلاغ شده و قرار است در سال 97 این مناطق در ردیف مناطق مشمول در طرح صیانت از منابع طبیعی قرار بگیرند.
حمله به اراضي ملي کوهدشت
بر اساس گزارش ها و درحیطه منابع طبیعی و محیط زیست چند پدیده ازجمله تغییر اقلیم، تغییر کاربری اراضی و انقراض گونههای گیاهی تمام کشور را تهديد مي کند. در اين ميان تغيير کاربري اراضي به بهانه جهت زمين خواري ها تبديل شده است. موضوعي که رئیس منابع طبیعی و آبخیزداری کوهدشت نيز به آن اشاره کرده و معتقد است افرادی با تغییر کاربری منابع طبیعی به زمینهای زراعی دست بهتصرف این عرصهها زدهاند، بهطوری که در سال 96 تاکنون حدود 170پرونده از تجاوز به عرصههای منابع طبیعی به محاکم قضایی معرفی شدهاست.
به گفتهٔ صمیمی عبدولی 220هزارهکتار عرصه منابع طبیعی در شهرستان کوهدشت وجود دارد که از این مقدار حدود 150هزارهکتار جنگل و 70 هکتارمراتع است. اين مسئول مي گويد: "اداره منابع طبیعی شهرستان کوهدشت تا حد توان با تغییر کاربری مراتع به اراضی مقابله کرده تا دیگر شاهد این پدیده در شهرستان کوهدشت نباشیم."
حالا کوهدشت خيلي حال و روز خوبي ندارد. اگر روزي آب و هواي اين شهرستان، خاکش را زرخيز کرده بود، حالا ديگر براي خاک جاني نمانده و آب و هوا هم در گوشه اي زانوي غم به بغل گرفته اند. اهالی برخی از روستاهای شهرستان کوهدشت از همان روزهایی که زمینخواری را در مراتع و کوهها دیدند، نگران نابودی خاک شدند. خاکی که به گفتهٔ آنها سرزمین آبا و اجدادیشان بوده و حالا به مرور خاطراتشان يا در آتش جنگل ها مي سوزد و يا به يغماي بيگانگان مي رود.
در برخی از مراتع این شهرستان زمینخواران آنقدر توانستهاند به طبیعت دست درازی کنند که اراضی ملی را هم تصرف کرده و آنرا تغییر کاربری داده اند. با اينکه تغییر کاربری مراتع شهرستان کوهدشت سالهاست صدای فعالان محیط زیست را بلند کرده کرده است اما جالب اينکه اين صدا را همه مي شنوند الا مسئولاني که مسئوليت حفاظت از محيط زيست را برعهده دارند!
حفظ محیط زیست ، یک وظیفه حاکمیتی
وقتي حضرت آیت اله خامنه ای در دیدار با مسئولان و دست اندرکاران محیط زیست و منابع طبیعی ، حفظ محیط زیست را یک وظیفه حاکمیتی عنوان کردند که باید با تهیه سند ملی محیط زیست و پیوست زیست محیطی برای همه طرح های عمرانی و صنعتی و همچنین جرم انگاری تخریب محیط زیست، به این وظیفه بسیار مهم عمل شود. صراحتا اعلام کردند که تک تک مديران در حفظ اين منابع مسئول هستند و در گام اول اين حاکميت است که بايد از منابع طبيعي و ملي حفاظت کند.
ایشان، پدیده زمین خواری و کوه خواری و ساخت و ساز در ارتفاعات را مسئله ای رنج آور و اسف بار دانستند و تأکید کردند: "باید در قانون این گونه اقدامات جرم تلقی شوند و افراد سوء استفاده کننده بی هیچ اغماضی مورد تعقیب قضایی قرار گیرند." آري جرمي که بي هيچ اغماضي مورد تعقيب قضايي قرار گيرد. بعد از اين بيانات و از ديدگاه بسياري از کارشناسان ، اشاره صریح مقام معظم رهبری به پدیده «کوه خواری» از اهمیت خاصی برخوردار است. هر چند که این اولین باری نیست که ایشان بر توجه و حفاظت از تمام منابع کشور تأکید کرده اند.
این در حالی است که سرنوشت بسیاری از زیست بوم های خرد کشور همچون تالاب ها، دریاچه ها و ... به بالادست یعنی کوه ها گره خورده است و بیش از 90 درصد از منابع آب شیرین کشورمان از بالادست تأمین می شود. با اين تفاسير در کوهدشت اتفاقاتي رقم مي خورد که بايد از آنها با عنوان فاجعه ياد کرد. با اينکه به گفته دوستداران و حاميان محيط زيست، سال 96 اوج زمینخواری در شهرستان کوهدشت است و با وجود اقدامات منابع طبیعی هنوز جلوی این پدیده گرفته نشدهاست.
درختهای کهنسال 700 و 1000ساله در شهرستان کوهدشت با عواملی چون بیل مکانیکی، آهک و تراکتورهای 6 سیلندر در شب قطع شده و بنابر این لزوم گشتهای ویژه منابع طبیعی با افزایش اعتبار در این شهرستان بهشدت تمام احساس مي شود. هرچند دهیاران هم موظف هستند که تغییر کاربری منابع طبیعی را گزارش دهند تا با یک مشارکت همگانی جلوی قطع درختان گرفته شود، اما گويي هيچ عزمي براي اين کار نيست و منافع عده اي قليل توانسته حتي قانون و مجري قانون را هم ساکت کند.
بر اساس آمارهاي موثق طی چهار سال گذشته 2 میلیون و 500هکتار از اراضی جنگلی زاگرس تخریب شده، بهطوری که 973مورد آتش سوزی جنگلها در این مناطق گزارش شده که از این مقدار 70 درصد آن در شهرستان کوهدشت رخ دادهاست. اما باز هم معلوم نيست چرا اين آمارها را استخراج مي کنيم تا در گوشه اتاق مديران فقط خاک بخورند؟
مراتع و زمين ها و اراضي ملي کوهدشت در حالي مورد يغما قرار گرفته است که به گفته رئیس منابع طبیعی و آبخیزداری اين شهرستان ، تعداد نیروهای شاغل در اداره منابع طبیعی کوهدشت فقط 12نفر است و این نیروها هم وظایف امور اداری و هم حفاظت از منابع طبیعی را برعهده دارند! نيروهايي که بايد در 3 گشت بهصورت شبانهروزی از عرصههای منابع طبیعی شهرستان بازدید و حفاظت میکنند.
