وحيد مهري
تنها چند شبكه سيما هستند كه چند برنامه محدود درباره كتاب روي آنتن ميبرند و اين چند برنامه انگار اتفاق رو به احتضار تلويزيون در حوزه كتاب هستند؛ يا كمرمق و ناتوان در جذب مخاطب هستند، يا اطلاعرسانيهاي لازم وجود ندارد و كسي آنها را نميشناسد يا هنوز از خلاقيتها و ويژگيهاي به روز براي مخاطب امروز تهي هستند. اين شبها البته شايد تنها يك برنامه در يك شبكه سرگرمي وجود دارد كه توانسته نگاه جذابتري به كتاب داشته باشد. اين برنامه كه «كتاب باز» نام دارد و سروش صحت آن را اجرا ميكند، تلاش دارد تا كتاببازها را جمع كند و هرازگاهي نه به بحث تخصصي كه به بهانه كتاب از گعدههاي كتابخواني خانوادگي و دوستانه، از اولين كتابهاي تأثيرگذار در سرنوشت آدمها، از عادتهاي كتابخواني و حتي از كاراكترهاي اين آثار بگويد.
«كتاب باز» شايد تنها برنامه فكرشده رسانه ملي در حوزه كتاب است كه گويي تيم آن براي مخاطبانش برنامه ميريزد تا چه خوراكي را به او بدهد. كتاب در اين برنامه يك اتفاق شعاري و نچسب و گزارشي نيست، بلكه اكثر مهماناني كه به برنامه دعوت ميشوند، بهانهاي براي حرفزدن از كتاب دارند، از اينكه اولين كتابهايي كه خواندهاند، چه بودهاست؟
چگونه به دستشان رسيده و حتي چه كسي در آن اولين نقش را داشته است تا اينكه چگونه در زندگي شخصي و كاري خود از كتابها بهره گرفتهاند. اگرچه اين برنامه هم مثل بسياري از برنامههاي ديگر رسانه ملي سراغ چهرهها و سلبريتيها ميرود، اما اين بار اين نقطه ضعف براي برنامه محسوب نميشود؛ چراكه گفتوگوها به جاي پرداختن به علايق و زندگي شخصي هنرمندان حول محوريت كتاب و قصه و آشنايي با بزرگان ادبي ميچرخد.
برنامههايي مثل «كتاب باز» ظرفيتهايي است كه رسانه ملي بيشتر از اينها ميتواند روي آنها سرمايهگذاري كند. حدود دو ماهي كه اين برنامه پخش شد در هر قسمت كتابهاي مختلفي معرفي شدند و هر مهمان كتابهايي را به عنوان هديه به برنامه آورد. كاري كه چون به شكل رسمي و سفارشي آن انجام نميشود و علايق خود آدمهاست براي مخاطب هم جذابيت بيشتري دارد تا به معرفي كوتاه مهمان گوش كند و اگر دوست داشته برود و كتاب را تهيه كند.
هفته كتابخواني گذشت و شايد حتي در همين هفته هم جز سر زدن به كتابخانهها و ساخت برنامههاي آنتن پر كن كه گفتوگوهاي نهچندان جذابي با ناشران و مسئولان اين حوزه و... در آنها صورت گرفت، كار ديگري براي اين يار مهربانِ مهجور انجام نشد و اگر رسانه ملي با مخاطب 80ميليوني كه دارد براي فرهنگسازي اقدام نكند، چه كسي ميتواند كاري انجام دهد.
مخصوصاً رسانه ملي كه اين روزها همه شبكههايش درگير انواع برنامههاي تبليغاتي اسپانسر محور و ستاره محور شده است و محتواي جديدي به مخاطب ارائه نميكند، ميتواند با ساخت برنامههايي از اين جنس و با هدفگذاريهاي موضوعي پربار شود.
شبكه نسيم كه پيش از اين با برنامههاي دورهمي و خندوانه در انحصار چند برند تبليغاتي قرار گرفته بود و آنتني با ۸۰ ميليون مخاطب را به اسپانسرها سپرده بود، در چند ماه اخير با برنامههايي مثل «هزار داستان» و «كتاب باز» توانست بخشي از اعتبار دوباره خود را باز يابد و اميد است حمايت صداوسيما از ساخت اين برنامهها ادامه يابد. برنامههايي كه باعث شوند مخاطب لحظهاي تأمل و درنگ و نويسندهاي را ياد كند و حداقل طي 30 دقيقه نام چند كتاب و خلاصه داستاني از آنها را ياد بگيرد.
