
اظهارات ضدايراني رئيسجمهور امريكا در سازمان ملل متحد با واكنش جهاني روبهرو شد. در شبكههاي اجتماعي هشتگ «خفه شو ترامپ» ايجاد شده و علاوه بر روسيه و چين، اروپا نيز به سخنان ترامپ واكنش نشان داده است. وزير خارجه ايران اظهارات ترامپ را «سخيف، شعاري و بيمحتوا» خواند و وزير امور خارجه سوئد، گفت كه نطق ترامپ يك اشتباه در زماني اشتباه و براي افرادي اشتباه بود.
دونالد ترامپ در سخنراني سهشنبه شب خود در مجمع عمومي سازمان ملل متحد، ايران را «ديكتاتوري فاسد با نقاب دموكراتيك» خواند و با القابي مانند «ياغي» و «صادركننده خشونت» از ايران ياد كرد و گفت كه بايد جلوي «اين رژيم جنايتكار» را گرفت. ترامپ توافق هستهاي را بدترين توافق تاريخ خواند. نطق ترامپ با واكنش گسترده جهاني روبهرو شد. بنيامين نتانياهو نخستوزير رژيم صهيونيستي تنها كسي بود كه از نطق ترامپ حمايت كرد و گفت: من با اظهارات ترامپ در مجمع عمومي كه توافق هستهاي با ايران را مايه خجالت خواند، كاملاً موافقم: «اينكه ادعا ميشود توافق هستهاي ايران از دستيابي آن به سلاح هستهاي جلوگيري ميشود، كاملاً غلط است زيرا اين توافق نيز مانند توافق با كرهشمالي به دستيابي اين كشور به سلاح هستهاي منجر خواهد شد. بايد اين توافق يا اصلاح يا لغو شود.» اين در حالي است كه الميادين از قول برخي منابع رژيم صهيونيستي نقل كرد ترامپ به نتانياهو، گفته است توافق هستهاي لغو نخواهد شد و فوايد ماندن آن بيشتر از لغو آن است.
چه چيزي جاي برجام؟
امانوئل ماكرون رئيسجمهور فرانسه كه پيشنهاد او به روحاني براي اضافه كردن الحاقيه به برجام، انعكاس گستردهاي پيدا كرد، جزو اولين كساني بود كه سخنان رئيسجمهور امريكا را در مجمع عمومي سازمان ملل به باد انتقاد گرفت. ماكرون در سخنراني خود گفت: «اينكه توافق هستهاي ايران را بدون طرح جايگزين آن زير سؤال ببريم يك خطاي مهلك است. اگر هم اين توافق را تقبيح ميكنيم آيا روش بهتري براي كنترل اشاعه سلاح هستهاي داريم؟ من اينطور فكر نميكنم.» او همچنين در گفتوگو با كريستين امانپور در سيانان گفت كه كنار كشيدن امريكا از توافق هستهاي «اشتباه بزرگي» است. البته او بار ديگر بر اين نكته تأكيد كرد كه اگر «ترامپ رئيسجمهوري امريكا اين توافق را كافي نميداند، من هم با او موافقم اما فعلاً اين توافق را داريم.» وي گفت كه اگر «اين توافق را متوقف كنيم، چه چيزي [به جاي آن] پيشنهاد ميدهيم. هيچ؟» رئيسجمهور فرانسه ميگويد: «به نظر من نتيجه اين توافق آن است كه اكنون يك فرايند نظارت بينالمللي داريم و اين بهتر از هيچ است. چرا؟ زيرا اگر اين توافق را متوقف كنيم... اگر توافق هستهاي را متوقف كنيم، وارد وضعيتي بسيار شبيه وضعيت كرهشمالي ميشويم.»
سخيف و نفرتانگيز
در تهران محمدجواد ظريف وزير امور خارجه واكنشي تند به سخنان ترامپ نشان داد. ظريف كه تلاش ميكند در حاشيه نشست مجمع عمومي، نشست مشترك وزراي خارجه ايران و 1+5 را ساماندهي كند، اظهارات ترامپ را «سخيف، شعاري و بيمحتوا» خواند و گفت كه اين سخنان ارزش پاسخ ندارد. وي در توئيتي نوشت: «سخنراني سخيف و نفرتآلود ترامپ متعلق به قرون وسطي است، نه سازمان ملل متحد قرن بيست و يكم. كسي فريب همدلي دروغين با ايرانيان را نميخورد.»
وزير امور خارجه ايران همچنين گفته است: «سخنان وي بهويژه آنجا كه به ملت بزرگ ايران اشاره داشت چنان سخيف، شعاري و بيمحتوا بود كه ارزش پاسخ ندارد.» ظريف همچنين اظهار داشت: سخنان وقيحانه و جاهلانه رئيسجمهور امريكا و ناديده انگاشتن واقعيات جمهوري اسلامي ايران در سياست داخلي و خارجي و مبارزه با تروريسم عمق بياطلاعي و رفتار و گفتار عوامفريبانه ايشان را نشان ميدهد كه در كنار واقعياتي همچون حمايت دولت امريكا از رژيم جنايتكار صهيونيستي و رژيمهاي ديكتاتوري منطقه و ايجاد و تقويت گروههاي تروريستي حاصلي جز انزوا و بياعتباري هرچه بيشتر دولت امريكا نزد جهانيان نخواهد داشت. ظريف در حاشيه مجمع عمومي با هيئت اتحاديه اروپايي ملاقات كرد. فدريكا موگريني كميسيونر سياست خارجي اتحاديه اروپا در ديدار با ظريف، حمايت و تعهد مجدد اتحاديه اروپا نسبت به برجام را مورد تأكيد قرار داد. «الكساندر فان در بالن» رئيسجمهور اتريش هم از سخنان ترامپ انتقاد كرد و خطاب به خبرنگاران گفت: «اگر به اين پيام بپردازيم ميبينيم كه بيشتر حرفهايي بود كه وي در يك ايالت و (در جريان) رقابتهاي انتخاباتي ميزند و حرفهايي نيست كه در يك مجمع عمومي در جمع 190 كشور گفته ميشود و چيزهايي نيست كه سران كشورها انتظار آن را داشته باشند.» همچنين «مارگوت والستروم» وزير امور خارجه سوئد، در پاسخ به خبرنگاراني كه از وي در مورد سخنراني ترامپ در مجمع عمومي سازمان ملل سؤال كرده بودند، گفت: آن يك سخنراني اشتباه در زماني اشتباه و براي افرادي اشتباه بود. والستروم در اين مورد به راديو ملي سوئد گفت: آنچه ترامپ گفت قابل توجه و در واقع ادامه تهديد نظامي بود كه نقض منشور سازمان ملل است.
واكنش چين و روسيه
سرگئي لاوروف وزير امور خارجه روسيه ضمن ابراز نگراني شديد مسكو از اظهارات ضدايراني «دونالد ترامپ» تأكيد كرد: «روسيه به برجام پايبند ميماند و تمام تلاش خود را براي حفظ اجماع درباره اين توافق انجام خواهد داد.» لاوروف تأكيد كرد: مسكو به توافق برجام پايبند خواهد ماند و هر چه در توان دارد براي دفاع از «اجماعي كه در جامعه بينالمللي ايجاد شده و روزبهروز نيز تقويت شده و ما هيچ شكي درباره آن نداريم» به كار خواهد گرفت؛ توافقي كه وزير خارجه روسيه آن را موجب تقويب ثبات منطقهاي و همچنين در سطحي وسيعتر امنيت بينالمللي خوانده است. اين در حالي است كه ركس تيلرسون، وزير خارجه امريكا يك روز بعد از سخنراني ترامپ بار ديگر خواستار اصلاح برجام شد و گفت كه امريكا در صورتي به پايبندي به توافق اتمي ميان ايران و قدرتها، ادامه خواهد داد كه اين موافقتنامه تغيير كند. به گزارش خبرگزاري رويترز او در مصاحبهاي با شبكه فاكس نيوز گفت كه به خصوص بندهاي موسوم به «غروب» كه براساس آن بعضي از محدوديتهاي ايران به مرور زمان برطرف ميشود، مايه نگراني امريكاست.
لو كان، سخنگوي وزارت خارجه چين در پاسخ به اظهارات تيلرسون تأكيد كرد: برجام نمونه موفق حل و فصل يك مسئله بينالمللي با روشهاي سياسي ديپلماتيك بوده و داراي اهميت عظيمي براي حفظ رژيم بينالمللي منع گسترش هستهاي و حفظ صلح و ثبات در خاورميانه است.