نگذاريم هويت تاريخي قم زير بناهاي نوين دفن شود

امروز استان قم به عنوان يک استان گرم و خشک شناخته مي شود. استاني که روزي معماري خاص بناهايش زيبايي خاصي به آن داده بود و هويت اين شهر مذهبي را تعريف ميکرد. اما حالا اکثر مردم ، با ديدن ساختمانهاي خشک و بي روح در اين شهر فکر مي کنند قم به خاطر آب شورش شهر خشکي است و هيچ محصولي در آن کشت نمي شود. اما جالب است بدانيم از همين باغات باقيمانده هم سالي 3 هزار تن پسته و بيش از 30 هزار تن انار برداشت مي شود. با اين اوصاف روز گذشته دبیر کمیسیون هنر و معماری شورای انقلاب فرهنگی از تخريب و ازبين رفتن بسياري از باغات و بافت های تاریخی قم خبر داد. اتفاقي که خبر بدي براي قمي ها است و روزگار بدي را براي آنها رقم خواهد زد.

نويسنده: محمدرضا هاديلو

جالب است بدانيم بسیاری از باغات و بافت های تاریخی و آثار فرهنگی قم ، بیان گر هویت اين شهر و حتي ايران است که با حذف و ازميان رفتن آنها ، در اصل هويت ها فراموش مي شوند.

کافيست سري به کوچه و خيابانهاي قم بزنيم تا به وضوح مشاهده کنيم که به دليل ساخت و سازها و بالارفتن بناهايي که جر آهن و سنگ و سيمان چيز ديگري نيستند، گذشته قم به دست فراموشي سپرده شده است. بافت امروز شهری، قم را به سمتی می برد که بویی از گذشته و هویت جامعه در آن نيست.

در همين رابطه دبیر کمیسیون هنر و معماری شورای انقلاب فرهنگی معتقد است: " برای معرفی قم باید با شاخصه ها و رویکرد مردم شناسی، قم شناسی، مولفه های هویتی، نظریه های روانشناختی، هویت شهری و مسائل قم به عنوان شهری اسلامی و ایرانی با تاریخ 7 هزار ساله آشنا باشیم."

دکتر محمد خبری مي گويد: "قم در سیر تاریخی خود از گذشته تا به امروز فراز و نشیب های زیادی را پیموده است و با گذشته ای فرهنگی و تاریخی و هویتی باید ابتدا به نسل جوان امروز شناسانده شود. قم با سبقه فرهنگی خود نباید در این وضعیت قرار بگیرد بلکه زیرساختهای فرهنگی قم باید به سمت رشد و پویایی برود."

* هویت فرهنگی در معماري نوين گم شده

قم شهری فرهنگی، دینی و تاریخی با هویتی چند هزار ساله است که باید بیش از گذشته از نظر فرهنگی بدان توجه داشت تا در کنار رشد و توسعه جغرافیایی بتواند هویت خود را باز یابد وگرنه مبدل به شهری در هم تنیده با هویتی مجهول می شود که گوئی هیچ کس دیگری را نمی شناسد.

دبیر کمیسیون هنر و معماری شورای انقلاب فرهنگی مي گويد: "در خصوص هویت مکانی نظریات زیادی وجود دارد که ارتباط مکانی با هویت شخصی افراد را تبیین می کند این نظریات می گویند هویت مکانی و انسانی با هم در ارتباط است از این رو باید هویت مکانی خود را به خوبی بشناسیم."

خبري يادآور مي شود: "هویت مکانی، هویت فردی و اجتماعی را می سازد در حالی که امروز در معماری و سبک زندگی این هویت فرهنگی نادیده گرفته شده است."

وي ادامه مي دهد: "در گذشته ارتباط های زیبایی میان بازار و مساجد و باغات و مدارس علوم دینی و مسکونی و تیمچه ها و زورخانه ها و خیابان ها وجود داشت که بیان گر هویت ما بوده است در آن زمان رویکرد عشایری و روستایی و شهری مشخص بود و هویت اجتماعی مجهولی وجود نداشت."