نويسنده:محمدرضا سوري
اين مشكلات درحالي است كه با طولاني شدن سالهاي
خشكسالي و كاهش قابل توجه ميزان توليد زعفران درخراسان جنوبي ، بيم آن مي رود كه طي سالهاي
آتي تنها نامي ازاين محصول استراتژيك اين
منطقه، دراذهان باقي بماند ، موضوعي كه موجب شد تا استاندار خراسانجنوبی روزگذشته درنشست مشترک اعضای کمیسیون آب و
کشاورزی مجلس شورای اسلامی با مجمع نمایندگان و اتاق بازرگانی اعلام كند:«با
طولاني شدن روند خشكسالي در خراسان جنوبي وادامه آن، بايد به دنبال استانهايي که
شرایط لازم را براي كشت زعفران را دارند رفت .»
******
سابقه مثبت كشت 700 ساله طلاي سرخ وهمچنين شرايط رشد اين گياه رنگي ومعطر در مناطق کویری و کمآب خراسان جنوبي موجب شده تا درحال حاضر بهترين
زغفران كشور دراين اين استان كاشته وتوليد شود، موضوعي كه سبب شده تا تعداد قابل
توجهي از مردم اين منطقه و استانهاي ديگر
از كناركاشت زعفران بالاترين نفع را ببرند.
رئیس جهاد کشاورزی خراسان جنوبی با اشاره به
مزاياي بسيار كشت طلاي سرخ در استان به "جوان " مي گويد:«هم اكنون ۳۶
هزار و 600نفر بهرهبرداردراين زمينه فعال هستند كه ابن موضوع اهميت اين موضوع
را مي رساند.»
هاشم ولیپور مطلق مي
افزايد:«اين موضوع سبب شده تا هم اكنون بيش از 54تن زعفران از ۱۴ هزار و ۱۳۱ هکتارزمين در منطقه برداشت شود.»
وي با اشاره به رتبه
شهرستان هاي استان در زمينه كشت زعفران ادامه
مي دهد:« درحال حاضر رتبه
اول بیشترین سطح زیرکشت زعفران متعلق به شهرستان قاینات با 4 هزار و 346 هکتار و
میزان برداشت 13 تن و 700 کیلو است.»
به گفته وي پس از اين
شهر، سرایان با سطح زیر کشت 2 هزار و 392 هکتار و با برداشت 7 تن و 600 کیلوگرم قرار
دارد.
ايران قطب توليد
زعفران در جهان
از آنجا كه زعفران
گياهي است نيمه گرمسيري و در نقاطي که داراي زمستانهاي ملايم و تابستان گرم و خشک
باشد بخوبي مي رويد،به همين دليل درحال حاضر در 22 استان كشور ازجمله ، خراسان
جنوبي ، اصفهان ، تهران ، كرمانشاه ،گلستان، خراسان رضوي و...اين محصول كشت مي شود.
علاوه بر اين درحال حاضر سودبالاي ناشي از خريد
وفروش طلاي سرخ موجب شده تا در سالهاي اخير كشورهايي همچون افغانستان ، اسپانيا، ايتاليا،مراكش،يونان
و هندوستان نيز به كشت زعفران بپردازند .
اين درحالي است به
گفته كارشناسان اين گياه معطر وخوشرنگ از لحاظ كيفيت توليدات هيچكدام به پاي
زعفران ايران خصوصا توليدات قائنات درخراسان جنوبي نمي رسد.
معاون دفتر امور گلخانه، گیاهان دارویی و قارچ
وزارت جهاد کشاورزی دراين خصوص به "جوان مي گويد:«درحال حاضر با توجه به
شرايط به وجود آمده سطح زیرکشت این محصول به بیش از ۷ هزار هکتار افزایش پيدا كرده است.»
میترا مجدزاده با
اشاره به توليد سالانه بیش از۳۵۰ تنزعفران در كشور مي افزايد:«هم اكنون ایران با حدود ۹۳ درصد سطح زیرکشت زعفران درجهان
رتبه اول را به خود اختصاص داده است .»
وي ادامه مي دهد:«با
توجه به اينكه در حال حاضر شرايط 22 استان كشور براي كشت اين محصول استراتژيك كه
علاوه بر غذا در صنايع دارويي وبهداشتي نيز كاربرد داردبراي بالابردن ميزان توليد
مهيا است.»
به گفته اين كارشناس جهاد
كشاورزي درحال حاضر با توجه به روند روبه فزوني كشت زعفران درمناطق مختلف كشور جاي
دارد تا براي ايجاد صنايع تبديلي كه مي تواند اين ارزش واقعي آن را به چندين برابر
خام فروشب مي رساند برنامه ريزي كرد.
ادامه خشكسالي وداع
با زعفران
با وجود قدمت هفت
قرني توليد زعفران در استان خراسان جنوبي كه موجب شده تا نام اين شهر به يك برند
جهاني در زمينه توليد اين گياه خوش عطر ورنگ تبديل شود ، اما بروز خشكساليهاي
مداوم موجب شد تا اين گياه مقاوم به خشكي وكم آبي نيز نتواند اين شرايط طولاني را
تحمل كند.
رييس جهاد سازندگي
استان خراسان جنوبي دراين خصوص مي گويد:«با وجود مقاوم بودن گياه زعفران به كم آبي
، اما تداوم 16 ساله خشكسالي ، کاهش آبدهی قنوات، کاهش کیفیت منابع آبی موجب شده
تا اين روزها كشت زعفران در منطقه به شدت دچار نوسان شود.»
هاشم ولیپور مطلق مي افزايد:«از
آنجايي كه بهترين زعفران در خراسان جنوبي خصوصا شهرهاي قاين،سرايان كشت مي شود لذا
در صورت بي آبي وعدم توليد اين محصول ديگر نمي توان شاهد كشت محصولي با اين كيفيت
بود.»
وي ادامه مي دهد:«به همين منظور بايد
براي رهايي از اين مشكل ضمن مديريت منابع آبي ،آب مورد نياززعفران كاران را در
اختيار آنان قرار داد.»
سرانجام با ادامه دار شدن خشكسالي ها
وكاهش ميزان كاشت وبرداشت زعفران دراستان سبب شد تا بالاترين مقام استاني دراين
خصوص هشدار دهد.
استاندار خراسانجنوبی با اشاره به
نشست مشترک اعضای کمیسیون آب و کشاورزی مجلس شورای اسلامی با مجمع نمایندگان و
اتاق بازرگانی
مي گويد :«با طولاني شدن روند خشكسالي
دراين خراسان جنوبي بايد به دنبال استانهايي بود که شرایط لازم را براي كشت زعفران
داشته باشند.»
سید علیاکبر پرویزی مي افزايد:«درحال
حاضر بیش از 15 هزار هکتار از زمين هاي خراسان جنوبي به كشت زعفران اختصاص
دارد، اما خشکسالیهای پیاپی و تداوم آن موجب مي شود تا کشت زعفران در این استان در معرض
آسیب جدي قرار بگيرد.»
اين نماينده دولت دراستان ادامه مي
دهد:«درصورت تامين نشدن آب حداقلي براي كشت زعفران در آينده نه چندان دور بايد به
فكر جايگزين كردن استانهاي ديگر براي كشت باشيم
كه اين مهم مي تواند براي هميشه توليد زعفران از اين استان را بگيرد.
به گفته وي از آنجا كه نه در استان هاي ديگر ونه در خارج
از كشور نمي توان محصولي به كيفيت زعفران خراسان جنوبي توليد كرد لذا جاي دارد
دراين زمينه تميدات ويژه اي مورد نظر قرار بگيرد.
