
فرزین ماندگار
در متن هشتمين بيانيه شوراي راهبردي تحقيق و توسعه سينماي ايران آمده است: به دلايل گوناگون سينماي ايران با شتاب زياد از ظرفيتهاي ارزشمند خود فاصله ميگيرد، بيآنكه اين فاصله حاصل ضرورتهاي اقتصادي و فرهنگي باشد. در اين بيانيه، با مقايسه ميان وضع موجود و وضع مطلوب، توجه مديران و سينماگران را به امكان ايجاد تغييرات مثبت و گريزناپذير در زماني كوتاه جلب ميكنيم.
اين بيانيه ميافزايد: سينمايي است كه دولتها گرايش دارند تماميت آن را در انحصار و كنترل خود داشته باشند تا به دلخواه خود، فتيله آن را بالا يا ترجيحاً پايين بكشند و در شرايط اضطرار، با پفي كوچك، خاموشش كنند. اين نوع سينماي دولتي با ابزارهاي نظارت كهنه و ناكارآمد، هستي خود را تداوم داده و در برابر اراده اهالي سينما مقاومت ميكند. اين بخش ذاتاً كوچك (نظارت دولتي) به موجودي فربه و عظيم تبديل شده تا حدي كه هرچه ميگذرد، عملاً عوامل مياني، سرخودتر شده و اين مديران بالادستي هستند كه بايد براي هماهنگ شدن با آنها تلاش كنند تا ماندنشان تضمين شود. در ادامه اين بيانيه آمده است: سينمايي است كه بدون توجه به تعداد سالنها، به هر شكل ممكن تلاش دارد تا سالانه آمار فيلمهاي توليد شده را افزايش دهد و با اين كار، به نوعي كمدي تلخ سرگشتگي در ميان تهيهكنندگان واقعي يا متوهم براي يافتن سالن، نوبت اكران يا سانسهاي مرغوب، دامنزده و ايجاد روابط ناسالم را ضروري و معمول ميكند. در اين سينما، نسبت صندليها و مخاطبانش را قضا و قدر تعيين كرده و هيچ برنامه علمياي براي ايجاد يك تناسب معقول وجود ندارد. ساختار نامناسب سينماي موجود، عملاً گونهها و موضوعات متنوع را قلع و قمع كرده و به جز دو شبهگونه طنز و اجتماعي، هيچ عرصه ديگري را برنميتابد. تكيه اين سينماي فقير بر فروش چند فيلم در سال است كه به تمثيل لباس نداشته پادشاه، عقلا را از ديدن برهنگي خود محروم ميكند تا معايب اين اندام قناس، در هالهاي تخيلي از ارقام پنهان بماند و امكان رشد فرهنگي و تنوع مطالبات مخاطب، به حسرت فيلمسازان بدل شود.
در بخش ديگري از اين بيانيه آمده است: سينمايي است كه تعداد صندليهايش نسبت منطقي با جمعيت شهري و پراكندگي جغرافيايي دارد و توان پاسخگويي به توسعه احتمالي مخاطب را خواهد داشت. يك صنعت فعال و مؤثر در مجموعه جريان اقتصادي و فرهنگي كشور است كه در بخش سرگرمي، آموزش مهارتهاي زيستي و تبيين سبك زندگي، بار دولتها را سبك ميكند، حس امنيت ملي را تقويت و براي ايده يكپارچگي فرهنگي نيز كاربرد خواهد داشت. از اين منظر، سينما و دولت مكمل يكديگرند و از همكاري هم بهرهمند ميشوند.