احمد محمدتبريزي
در جريان جنگ هشت ساله ايران و عراق برخي از كشورهاي اروپايي به كمك صدام و رژيم بعث شتافتند. اين كشورها از كمكهاي مالي، تسليحاتي و نظامي دريغ نكردند و صدام هم به پشتوانه اين حمايتها براي تهاجم گستاختر و جسورتر ميشد. فرانسه يكي از كشورهاي حامي عراق بود كه دخالتهايش منجر به قطع روابط سياسي كشورمان با آن در تير ماه سال 1366 شد.
به گزارش «جوان» هر چند فرانسويها با شروع جنگ اعلام بيطرفي كردند ولي با طولاني شدن درگيريها نتوانستند روي مواضعشان بمانند و خيلي زود به حمايت از عراق برخاستند. پيشينه اين كشور پس از پيروزي انقلاب نشان داده بود فرانسويها در عالم سياست در گفتارشان صداقت ندارند و نبايد به عنوان يك كشور دوست يا حداقل بيطرف رويشان حساب كرد.
فرانسه در كنار امريكا، انگلستان و كشورهاي عربي جزو فعالترين حاميان رژيم بعث بود كه انواع سلاحهاي مهم از جمله هواپيماهاي ميراژ، انواع رادارهاي حساس، موشكهاي اگزوست و... را در اختيار عراق قرار داد. اين حمايتهاي يكجانبه تا ماههاي پاياني سال 1361 ادامه داشت و به حدي آشكارا و واضح به نظر ميرسيد كه رهبران سياسي اين كشور سعي در كنترل حمايتها و بهبود چهرهشان در صحنه بينالمللي كردند. در طول جنگ فرانسه آشكارا همه توانش را به كار ميبرد تا از سقوط صدام جلوگيري كند و در كنار كمكهاي مالي و نظامي با استفاده از موقعيتش در شوراي امنيت براي صدور قطعنامههاي متعدد به دنبال فشار مضاعف بر ايران است.
هنگامي كه فرانسوا ميتران در سال 1360 عنوان نخستين رئيسجمهور سوسياليست عراق را گرفت در نظر داشت با توجيه همگرايي با ديگر كشورهاي سوسياليست، به رژيم بعث عراق نزديك شود. البته او پشت اين سياست فريبكارانه در نظر داشت نفوذ اقتصادي كشورش به عراق را توجيه كند و با فروشهاي كلان نظامي و تسليحاتي رفتارش را معنا بخشد. ميتران و ديگر ساكنان كاخ اليزه آرزوي تضعيف انقلاب نوپاي اسلامي را هم در سر داشتند و اميدوار بودند به هر طريقي مقابل قدرت گرفتن ايرانيها بايستند. حال عراق كشوري بود كه در قالب آن به دنبال پيادهسازي برنامههايش بود.
كمكهاي بيپايان ديپلماتيك، نظامي و اقتصادي فرانسه به صدام باعث ميشود تا ديكتاتور بغداد در مصاحبه با نشريه لوموند اينگونه سخن بگويد: «روابط ما با فرانسه رضايتبخش و حاكي از اعتماد متقابل است اما ما علاقهمنديم اين روابط را باز هم عميقتر سازيم، من هنوز فرصت نيافتهام آقاي ميتران را ملاقات كنم. به علت جنگ از دو سال پيش تاكنون از عراق خارج نشده ام و آقاي ميتران هم شايد مسافرت به بغداد را در شرايط كنوني دشوار بداند، با اين حال ملاقات ما با يكديگر به محض اينكه فرصت مناسب پيش آيد ضروري به نظر ميرسيد.»
با سفر پنج روزه طارق عزيز مرد قدرتمند عراق به فرانسه، خبرگزاري اين كشور درباره وضعيت كلي اقتصاد عراق و موضوع سفر طارق عزيز به فرانسه اعلام ميكند: «عراق اولين مشتري جنگافزارهاي فرانسوي، اكنون در مواجهه با شكست در جنگ با ايران براي پاريس مشكلات بسيار سختي را به وجود آورده است. بدين مناسبت كارشناسان مختلف قبل از ديدار طارق عزيز از پاريس چندين بار براي بررسي پرونده نظامي ـ مالي عراق تشكيل جلسه دادهاند. به گزارش مؤسسه بينالمللي مطالعات استراتژيك در ميان سلاحهاي فرانسوي مورد استفاده عراق حدود 30 ميراژ F1؛ 100 دستگاه تانك MX؛ 30 موشك هوا به دريا اگزوست؛ موشكهاي ضد تانك و هليكوپتر به چشم ميخورد.»
در آستانه عمليات والفجر مقدماتي فرانسويها خيلي واضح موضعگيريشان را نسبت به ايران اعلام كردند. شارل هرنو وزير دفاع فرانسه، در يك موضعگيري سياسي مطلبي را اعلام كرد كه عمق روابط استراتژيك دو كشور عراق و فرانسه را بيان ميكرد:«پيروزي ايران در جنگ ثبات خليج [فارس] را به خطر مياندازد.» وي همچنين با اعلام اينكه عراق از فرانسه درخواست هواپيماهاي بسيار پيشرفته سوپر اتاندارد كرده است، افزود كه وزارت دفاع فرانسه هنوز با اين درخواست موافقت نكرده است؛ يعني دولت فرانسه با اين درخواست مخالفت جدي ندارد و موقعيت مناسبي را براي تحويل اين هواپيماها جستوجو ميكند. كمي بعدتر اين هواپيماهاي مجهز شده به موشك اگزوست به عراق تحويل داده شد و در جنگ نفتكشها توسط عراق مورد استفاده قرار گرفت. كلود شسون وزير خارجه دولت ميتران هم رسماً حمايت صريح دولت سوسياليست فرانسه از عراق در جنگ با جمهوري اسلامي ايران را اعلام كرده و گفته بود فرانسه مناسبات بسيار محكمي با عراق دارد.
شدت حمايت فرانسه از عراق در طول هشت سال جنگ تحميلي به حدي بود كه حتي خبرنگاران غربي هم لب به اعتراف گشوند و از حجم حمايتهاي اين كشور اروپايي جهت مقابله با ايران گلايه كردند. اطلاعاتي كه در سال 1990 منتشر شد نشان ميداد كه فرانسه به احتمال زياد از تأمينكنندگان زنجيره توليد بمبهاي شيميايي براي عراق بوده است. همچنين وجود برخي از منابع و آمارها نشان ميدهد كه اين كشور حتي از كشتن غيرنظاميان هم هيچ ابايي نداشت. در طول هشت سال دفاع مقدس دست سياستمداران زيادي به خون مردم بيگناه آلوده شد كه در اين ميان بايد سهم زيادي براي فرانسويها در نظر گرفت.
