نویسنده: سيدهزهرا صالحي*
شاهنامه فردوسي گنجينه كهني از نمادهاي ايراني است، از اينروست كه بيش از هر چيز ديگر پندار و منش ايراني را به تصوير كشيده و زبان غني و نغز فارسي را پاس داشته است. شايد يكي از دلايل اينكه در خانه هر ايراني ميتوان يك شاهنامه فردوسي پيدا كرد همين موضوع باشد كه ايراني را تشويق ميكند تا فرهنگ غني ايراني را در آيينه اين كتاب به نظاره بنشيند. فردوسي آنقدر باشكوه، خود و انديشهاش را در اشعارش گنجانده كه جايگاهي والا و قابل احترام و ستودني در جامعه پيدا كرده است.
حتي قرنهاي ديگر هم ميتوان اشعار و هويت شخصيتهاي شاهنامهاش را در بين نسلهاي آينده و كلام و گفتارشان يافت و اين نشان از هويت فراموشناشدني آن دارد.
بيان فلسفه مرگ و زندگي در اشعار فردوسي و هنرنمايي فلسفي در نقطه اوج داستانهاي شاهنامه و ارجگذاري او به زبان دلنشين فارسي، از ويژگيهايي است كه از شاهنامه گنجي باعظمت ساخته است.
كساني كه چون من فلسفه خواندهاند و با فلسفه زيستهاند، فلسفه نهان و البته شيرين بيتبيت شاهنامه را دوست داشتني ميپندارند و نيك ميدانند كه براي فهم از دل و جان اشعار او، نبايد به يكبار خواندن آنها اكتفا كرد.
چه نيكوست كه بيست و پنجم ارديبهشت لطيف، به نام شاعري نامگذاري شده كه طبعش بسيار لطيف و روان بود و اين رواني طبع، پيوسته در زمانههاي بسياري روان بوده تا به روزگار ما رسيده و در انديشه و هنر امروز ما جريان يافته است.
امروزه در جامعه ايراني يا جهاني، از هر كسي پرسيده شود نام چند شاعر پارسيگوي را بگويد، محال است نام فردوسي را بر زبان نياورد و در كنار نام حافظ شيرينسخن و شيخ اجل سعديشيرازي، به فردوسي پاكزاد اشاره نكند. اين سه شاعر فرازمان، سهگانه ارجمند ادبيات ما هستند كه به زبان فارسي، قدرتي شگفتانگيز بخشيدهاند. كلمات فارسي و فردوسي، آنقدر با هم تنيده و آميختهاند كه جدا كردن آنها از يكديگر ناممكن و نشدني است.
طبعاً بر يكايك ايرانيان بايسته است كه شأن اين دو ركن فرهنگساز را بيش از پيش ارج بگذارند و در هياهوي جنگ و جدالهاي سياسي و روزمرگيها، از آنها غافل نشوند. هايدگر ميگويد: «زبان، خانه هستي است» و جهانبيني و هستي و نگاه ما از اين دو عنصر، تأثير پذيرفته است. پس هر انديشهاي كه ميآفرينيم و هر سخني كه بر زبان ميآوريم خالي از تأثيرگذاري فردوسي نيست. اين سخن شايد اهميت فردوسي را براي ما روشنتر كند. راديو ايران در راستاي بزرگداشت فردوسي بزرگ، اين شاعر پرآوازه، بخشي از برنامههاي فرهنگي خود را به اين قضيه اختصاص داده و تصميم دارد در روز بزرگداشت اين شاعر نامي، برنامه كافه هنر را با احترام تقديم به كسي كند كه از نظم كاخي بلند افكنده كه خشتخشت آن، عطر زبان فارسي دارد. كافه هنر در بيست و پنجم ارديبهشتماه با بخشهاي ويژهاي مهمان لحظههاي شماست. به عاشقان زبان و ادب فارسي و همه علاقهمندان به زبان و ادبيات اين مرز و بوم، پيشنهاد ميشود اين برنامه را در ساعت ١٩:٤٥دقيقه بشنوند.
*تهيهکننده برنامه «کافه هنر»
