دومين فيلم سينمايي سهبعدي توليد شده در ايران كه
فضايي فانتزي نيز دارد، اين روزها در چند سينماي محدود در حال اكران است. سينماي
سهبعدي در ايران با توليد فيلم
سينمايي «آقاي الف» رسماً متولد شد و با ساخت فيلم «جنجال در عروسي»، تجربه جديدي
در ساخت اين نوع فيلم به دست آمد. اهميت سينماي سهبعدي باعث شد در حاشيه برگزاري چهارمين جشنواره فيلمهاي ويدئويي، كارگاه تخصصي «اصول و مباني سهبعدي» از سوی شهاب كاظمي برگزار شود. كاظمي در حوزه سينماي سهبعدي فعاليت دارد، تحصيلكرده رشته كارگرداني سينما است و در
اين نشست به علاقهمندان سينماي سهبعدي از ماهيت، فنون و «بلو –ري» در سينماي سهبعدي گفت. در حاشيه اين كارگاه با وي درباره وضعيت سينماي سهبعدي در ايران صحبت كرديم.
فيلم سهبعدي در سينماي ايران چه
جايگاهي دارد و تجربههاي ايراني را در اين زمينه
چطور ارزيابي ميكنيد؟
سينماي سهبعدي يا همان 3D بحث نوپا و جواني در سينماي جهان است و ميتوان
آن را نوظهورترين نوع سينما دانست كه قدمتش
نسبت به تمام مديومهاي گذشته كمتر است و البته
كاركردهاي متفاوتي نيز دارد. امكانات و ابزار ديدن فيلمهاي
سهبعدي كمي سختتر از ديدن فيلمهاي عادي است و تدارك ديدن آن تجهيزات هم كمي سختتر است و حتماً بايد در فضاي خاصي ديده شود. چند سالي هم هست
كه زمزمه توليد فيلمهاي سهبعدي
در ايران به وجود آمده كه با ساخت فيلم آقاي الف اجرايي شد. البته متخصصان ميگويند اين فيلم در زمينه تكنيكها و
كاليبره كردن عمق ميدان و پرسپكتيو مشكلاتي داشت و به دليل تعداد پايين سالنها هم عملاً ديده نشد و شكست خورد. بعد از آن«جنجال در عروسي»
توسط آقايان خطيبي و احمدي ساخته شد كه مدرنتر و
بهروزتر از فيلم قبلي است و در آن از
كارشناسان اروپايي بهره گرفته شده، اين فيلم هم مشكل قصهپردازي
و ميزانسن دارد و هنوز هم نتوانسته در اكران موفق شود البته به دليل اينكه اكران
آن تازه آغاز شده، نميتوانيم درباره نتيجه كار به طور
دقيق اظهارنظر كنيم.
چرا تجربههاي موفقي نداشتهايم؟
تفاوت فيلمسازي سهبعدي با فيلمسازي دوبعدي در
تنظيم و چيدمان دوربينها است. ما اين ابزار را در
ايران نداريم و نميتوانيم از تصاوير سهبعدي بهره بگيريم. كارگرداني فيلم سهبعدي
نيز خيلي دقيق است چون كارگردان بايد علاوه بر خط روايي داستان، تكنيكهاي سهبعدي را بشناسد ولي ما هنوز
كارگردانهاي متخصص سينماي سهبعدي پرورش ندادهايم در كنار آن هنوز
مدير فيلمبرداري فيلمهاي سهبعدي
و «فوكوس من» تخصصي كه بتواند تصاوير را به درستي بگيرد نداريم.
در خصوص ابزار چه كمبودي وجود
دارد؟!
ما فقط يك
قطعه نداريم كه نامش ريك است و در ايران به آن رينگ نيز ميگويند. ريك دو دوربين را به هم متصل ميكند، مانند عملكرد چشم انسان كه هر چشم يك
تصوير را ميگيرد و
در مغز اين تصاوير بر هم منطبق و تلفيق شده و ما فضاي اطراف را به صورت سهبعدي ميبينيم. در فيلمبرداري هم همين است و با حفظ
يك سري اصول دوربينها
بايد در زاويههاي خاصي
نسبت به هم قرار بگيرند تا بتوانيم از آن خروجي سهبعدي بگيريم. ميشود گفت فعلاً در ايران ترسي از ورود به
سينماي سهبعدي
وجود دارد كه باعث شده فيلمسازان ايراني به سمت توليد فيلمهاي 3D نروند.
اين ترس به خاطر همان عدم
توانايي فني و امكاناتي است يا عوامل ديگري مثل هزينههاي بالا وجود دارد؟!
ميشود گفت ناشي از نداشتن اطلاعات و شناخت ناكافي است. اگر مطلع
شوند و اين نوع فيلمسازي را تجربه كنند، ميتوانند مخصوصاً در
سينماي ديجيتال و ويدئويي موفق شوند.
ولي دو تجربه فيلمسازان
ايراني موفقيتي نداشته است!
ما سالن تخصصي سهبعدي نداريم. سالنهايي هم كه هستند قابليت پخشDCP
سهبعدي را دارند كه با عينك مخصوص امكان ديدن عمق تصاوير به
وجود ميآيد ولي سالن تخصصي سينماي تخصصي به لحاظ چينش صندلي و ابعاد
با سالنهاي معمولي متفاوت است و معمولاً سالنهاي
كوچكي هستند. براساس ابعاد پرده سينما
فرمولي وجود دارد كه فاصله تماشاگر را مشخص ميكند،
مثلاً براي يك تلويزيون 14 تا49 اينچ فاصله 5/3 تا 4 متر براي تماشاگر مطلوب است.
گويا چينش صندليها
نسبت به پرده سينما هم نبايد زاويه داشته باشد!
بله بايد در مقابل قرار بگيرند و متأسفانه در اكثر سالنهاي
سينماي ما اين موضوع رعايت نشده است و همين باعث ميشود
تماشاگر از تماشاي فيلم راضي نباشد و متوجه سهبعدي
بودن واگرايي يا همگراييهاي دوربين نشود. مشكل ديگر
خستگي چشم است كه ممكن است به خاطر اينكه در يك زمان طولاني عينك سهبعدي روي چشم تماشاگر است وي را خسته و كلافه كند ولي ميتوان با توليد فيلمهاي كوتاهتر نسبت به تايم يك فيلم سينمايي، حس و لذت ديدن فيلم سهبعدي را براي مخاطب به وجود آورد.
برعكس سالنهاي سينما كه تعداد محدودي
سالن با قابليت پخش فيلم سهبعدي داريم، اكثر مردم به سمت
خريد تلويزيونهاي سهبعدي رفتهاند و هر كس كه اين تلويزيونها را دارد به دنبال تماشاي
فيلمهاي سهبعدي است و معمولاً مستندها،
انيميشنها و فيلمهاي سينماي سهبعدي را تهيه ميكنند و ميبينند. تفاوت كيفيت فيلمهاي روز جهان با آثار ايراني
مخاطب را پس نميزند؟
به طور كلي ديدن
فيلم سهبعدي چه در خانه و چه
در سينما با فيلمهاي
عادي متفاوت است، متأسفانه كپي كردن فيلمهاي سهبعدي روي فلش مموري مرسوم شده كه باعث كاهش كيفيت
تصاوير و پس زدن مخاطب ميشود.
در صورتي كه براي ديدن كيفيت اصلي بايد از ابزار مناسب استفاده شود. مردم ما معمولاً
آخرين تكنولوژيهاي
جهان را ميخرند و
درخانههاي شان دارند مثل تلويزيون سهبعدي يا تلويزيونهاي 4K كه هنوز فيلمهاي آن براي تماشا وجود ندارد، حتي بسياري
از مردم نميدانند
چطور از سيستمهاي
نمايش خانگيشان
استفاده كنند. ما تكنولوژيها را
درمنازلمان انبار ميكنيم، بدون اينكه نحوه استفاده از آنها را
بدانيم. بهترين روش ديدن فيلمهاي سهبعدي استفاده از ديسكهاي «بلو- ري» است و ساختار متفاوت «بلو-
ري» با فلشمموري
باعث ميشود تصاوير با كيفيت
بهتر و بدون ريزش پخش شود.
چه در تماشاي فيلم با «بلو-
ري» چه با فلشمموري تفاوت معناداري ميان
كيفيت سهبعدي فيلمهاي ايراني و فيلمهاي خارجي وجود دارد! همين
باعث نميشود كه مخاطب ديگر سراغ
تماشاي فيلمهاي ايراني نرود؟
ما و شايد خيلي از كشورهاي ديگر ممكن است امكانات پخش فيلمهاي سهبعدي را نداشته باشيم اما فرمت
سينماي سهبعدي به ويدئو و سيستم ديجيتال
نزديك است. ما بايد فيلمسازان را به سمتي ببريم كه بعد از اكران دوبعدي فيلمهايشان در سينماها، نسخه سهبعدي فيلمها را در شبكه نمايش خانگي منتشر
كنند و مردم در خانههاي شان
با سيستمهاي نمايش خانگي كه امكانات يك
سينماي حرفهاي را دارد، تماشا كنند. خدا را
شكر طبق آماري كه هست بين 50تا 60 درصد جمعيت شهري داراي
تلويزيونهاي سهبعدي
هستند كه آمار خيلي خوبي است و فعلاً بهترين جا براي تماشاي فيلمهاي سهبعدي همان سيستمهاي خانگي است.
