درست است كه اقشار علمي بسيج بر روي كاغذ در سالهاي مياني دهه 70 متولد شدند ولي در عرصه عمل فعاليتهاي علمي بسيج سابقهاي به درازي عمر انقلاب اسلامي دارد. از همان روزهايي كه امام خميني فرمان تأسيس بسيج مستضعفين را صادر كرد، جوانان انقلابي با فعاليتهاي علميشان نخستين گامهايشان را جهت پيشرفت علمي كشور برداشتند. شروع دفاع مقدس و جوانان نخبهاي كه در قالب بسيجي به جبههها اعزام ميشدند كارنامه علمي بسيج را پربارتر كردند تا در آينده فعاليتهاي علمي بسيج شكلي جديتر و رسميتر به خود بگيرد.
دكتر بهرام عيناللهي از نخبگان علمي جامعه پزشكي كشور و فوقتخصص قرنيه كه سابقه حضور در دوران دفاع مقدس را دارد، درباره فعاليتهاي علمي بسيج به «جوان» ميگويد: قبل از تشكيل بسيج جامعه پزشكي كه در سال ۷۶ اتفاق افتاد، عضو ستاد امداد و درمان بودم كه هنوز نام بسيج را به خود نگرفته بود. در زمان دفاع مقدس هم در تيمهاي اضطراري و ستاد امداد و درمان بودم. ستاد امداد و درمان از وزارت بهداشت، سپاه پاسداران، جهاد سازندگي و هلال احمر تشكيل شده بود و همه امكانات پزشكي در ستادي به نام ستاد امداد و درمان جنگ بود كه يك ستاد مركزي داشت كه در نخستوزيري آن زمان بود. يك ستاد استاني هم وجود داشت كه در هر استان يك ستاد امداد و درمان بود كه من عضو ستاد مركزي بودم. پس ميتوانم بگويم ما از همان ابتدا به عنوان يك نيروي بسيجي عمل ميكرديم. هر كسي كه كارش را به خوبي انجام دهد يك بسيجي است. بسيجهاي تخصصي نقششان خيلي مهم است. در زمان دفاع مقدس به رغم هجومي كه دشمن داشت نوآوريهاي زيادي انجام شد. بسيج علمي يكي از اولويتهاي اصلي است. هميشه بايد اين حرف را سرلوحه خود قرار دهيم كه به قول مقام معظم رهبري علم است كه اقتدار ايجاد ميكند. يعني ما اگر از لحاظ علمي بالا برويم اقتدارمان زياد ميشود.
دكتر محمود تولايي رئيس پيشين بسيج جامعه علمي و رئيس فعلي مركز تحقيقات ژنتيكي نور در گفتوگو با «جوان» نقش علمي بسيج در پيشرفت كشور را اينگونه بيان ميكند: «بايد ظرفيتهاي تواناي بسيج در هر يك از اقشار را به جاي جزاير منفصل تبديل به مجمعالجزاير بكنيم تا اين توانها به صورت همافزا در اختيار كشور قرار بگيرد. در حال حاضر معاونتهاي علمي در همه اقشار بسيج بخشي از سازوكار بسيج علمي براي حمايت از مخترعان مبتكران و نوآوران بسيجي فعاليت ميكنند. در حال حاضر تقريباً در همه استانهاي كشور مراكز رشد خلاقيت و نوآوري بسيج وجود دارد و بسياري از افرادي كه ممكن است در تعاريف بنياد ملي نخبگان نگنجند، ميتوانند براي بهرهمندي از حمايتها به مراكز رشد خلاقيت و نوآوري بسيج در سراسر كشور مراجعه كنند. با مذاكراتي كه با دستگاههاي مسئول حوزه علم و فناوري داشتيم به اين نتيجه رسيديم مراكزي كه بسيج در اين حوزه ايجاد ميكند نقش زيادي در رشد علم و فناوري ايفا ميكنند و كساني كه در اين مراكز به ظرفيت و تواناييهايي دست پيدا ميكنند ميتوانند در گام بعدي به مراكز رشد و فناوري استانها و پاركهاي علم و فناوري ورود پيدا كنند و بتوانند در اين چرخه فعاليت كنند.»
آرش فرهوشي جوان مخترع كشورمان كه تاكنون اختراعات كاربردي بسيار در حوزه انرژي و برق داشته در مورد حمايتهاي بسيج از نخبگان ميگويد: «به نظر من بهترين جايي كه از نخبگان حمايت ميكند بسيج جامعه علمي است. وقتي يك مخترع جوان، به جاهايي مثل پاركهاي علم و فناوري رجوع ميكند و ايدهاش را تأييد ميكنند به او وام ميدهند و در اصل بدهكارش ميكنند. شخص پس از چند ماه بايد شروع به پرداخت قسطهاي وامش كند. ايده را نميتوان خيلي سريع براي اختراع فروخت. بسيج علمي در اين زمينه يك كار خيلي خوب انجام داده و اگر ميبيند طرحي خوب است به شخص كمك بلاعوض ميكنند. از هر 300 طرح يك طرح خوب است و ميتواند فروش داشته باشد. بسيج علمي بچهها را بدهكار نميكند و به آنها كمك بلاعوض ميكند. همچنين ارتباطات خوبي با دولت و سازمانهاي مختلف دارد و ميتواند معرف مخترعان باشد. روندي كه بسيج علمي طي ميكند خيلي خوب است و اگر مقداري كارشان علميتر و تخصصيتر شود عالي ميشود.»
