سوز سرما و ناله گارگران فصلي

با شروع فصل سرما و پايان يافتن كار در مزارع كشور بسیاری از کارگران فصلی از مناطق دور و نزدیک و شهرهای کوچک به امید یافتن کاری مناسب عازم کلان شهرها می‌شوند تا معیشت خود و خانواده‌هایشان را فراهم کنند.

بر همين اساس کارگران شاغل در بخشهای کشاورزی و‌ صیادی و ساختمانی و همچنين کارگران کارخانه‌های برنج‌کوبی بیشترین تعداد کارگران فصلی را تشکیل می‌دهند.

وقتي كشاورزان محصولات خود را از مزارع جمع آوري مي كنند و هوا كم كم رو به سردي مي رود، انان كه نيمي از سال را به كشت و داشت و برداشت پرداخته و با كمترين سود محصولاتشان را به دست دلال و مصرف كننده رسانده اند، فكر مي كنند حالا براي 6 ماه باقي مانده چه بايد كرد و به ناچار برای تامین معیشت خانواده به شهرهای بزرگ عزیمت می‌کنند.

انچه مهم است اينكه کارگران فصلی فاقد امنیت شغلی هستند و این مساله یکی از دغدغه‌های اصلی آنان به شمار می‌رود.

فرایند کار کارگران فصلی این طور نیست که شش ماه از سال کار کنند و شش ماه دیگر بیکار بمانند بلکه به دلیل تامین معیشت خانواده و بنا به نوع کار یا فصل سال، به تغییر شغل روی می‌آورند و کار دیگری را دست می‌گیرند.

البته اين شش ماه فعال بودن و شش ماه بيكاري فقط به كشاورزان و كارگران ساختماني ختم نمي شود و بر اساس گزارش ها حتي در کارخانجات رب گوجه‌فرنگی، کارگران در یک فصل خاص بعد از برداشت محصول شروع به کار می‌کنند و با اتمام کار به کارخانجات کنسرو و کمپوت‌ می‌روند و در آنجا مشغول کار می‌شوند.

بر اساس قانون کار، مشاغل فصلی جزو کارهای غیرمستمر و غیردائم محسوب می‌شوند و از این منظر شامل قراردادهای موقت کارند لذا چنانچه کارگری در چنین مشاغلی اشتغال به کار داشته و تغییر عمده‌ای در ماهیت شغلی وی ایجاد نشده باشد تا زمانی که در همان شغل اشتغال داشته باشد به عنوان کارگر فصلی شناخته می‌شود.

به گفته كارشناسان متاسفانه در بحث پرداخت دستمزد، رابطه کارگری و کارفرمایی میان کارگر فصلی و کارفرما در غیر فصول کاری به حالت تعلیق در آمده و با توجه به قرارداد اولیه کار و قبول شرایط کار از سوی کارگر، دستمزدی برای غیر فصل کار پرداخت نمی‌شود، مضاف بر اینکه هنگام محاسبه سنوات خدمت تنها مجموع فصول کار به عنوان سابقه کار مفید کارگر ملاک عمل قرار می گیرد؛ در مشاغل فصلی نوع خاصی از قرارداد کار استفاده نمی‌شود بلکه هر سه نوع قرارداد کار اعم از موقت، معین و دائم منعقد می شود و نوع قرارداد کار هیچ ارتباطی با فصلی بودن یا نبودن کار موضوع آن قرارداد ندارد.

در سالهای گذشته بسیاری از کارگران فصلی به دلیل افزایش هزینه‌ها و تورم موجود و عدم بهره‌مندی از مزایای بیمه و حقوق مکفی خواهان اجرای طرح طبقه‌بندی مشاغل، ‌رفع مشکلات سنواتی و افزایش دستمزد ماهانه شده‌اند، شرایط سخت و طاقت فرسای مشاغل فصلی و بیکاری‌های مداوم از یک سو و عدم بیمه کارگران فصلی از سویی دیگر یکی از دغدغه‌ها و نگرانی‌های اساسی این گروه از کارگران به شمار می رود.

بهرحال يكبار ديگر پاييز و زمستان از راه رسيده اند و بسياري از شاغليني كه با كمترين درآمد صورت خود را با سيلي در مقابل خانواده هايشان سرخ نگه داشته بودند مي ترسند با بيكار شدنشان ابرويشان به خطر بيفتد. در اين ميان مسئولاني كه هر سال از بيمه كردن كارگران فصلي و يا حمايت انها در مقابل 6ماه فعاليت مستمرشان صحبت مي كنند بايد پاسخگو باشند كه طي يك سال گذشته براي اين قشر از جامعه چه كرده اند.