بلافاصله بعد از آنكه خبر استفاده هواپيماهاي دورپرواز روسيه از پايگاه هوايي همدان براي بمباران اهداف گروههاي مسلح و تكفيري در سوريه منتشر شد، موجي از تبليغات عليه اين اقدام در رسانههاي غربي و صهيونيستي و سعودي به راه افتاد و هر يك از اين رسانهها نهايت تلاش خود را براي بهرهبرداري از اين خبر بهكار گرفتند. با وجود اينكه اغلب مقامات دولتهاي غربي و در رأس آن امريكا واكنش تندي در قبال اعلام اين خبر از خود نشان ندادند اما واكنش رسانههاي اين كشورها به مراتب تندتر و گستردهتر از مواضع اعلامي دولتهاي متبوعشان بوده است. به نظر ميرسد اتخاذ چنين رويكردي ناشي از دو مسئله است: نخست اينكه اين تبليغات بنا به درخواست دولتهاي متبوع اين رسانهها صورت گرفته تا بخشي از خلأ مواضع دولتي به اين شكل جبران شود دوم اينكه اين رسانهها با دريافت پول از عربستان به اين كار دست زده باشند. به هر حال در تبليغات رسانههاي غربي (كه بيبيسي نقش پيشقراول را در اين زمينه ايفا كرد) تلاش ميشود دادن اجازه به هواپيماهاي روسي براي استفاده از پايگاه هوايي همدان در جنگ با گروههاي تكفيري داعش و النصره در سوريه به عنوان نقض قانون اساسي ايران، نقض قطعنامههاي سازمان ملل درباره محدوديت همكاريهاي نظامي با ايران و فاصلهگيري از شعار نه شرقي و نه غربي قلمداد شود و در عين حال عواقب فاصلهگيري ايران از رعايت موازنه در تعامل با قدرتهاي بزرگ رقيب در تاريخ معاصر ايران يادآوري شود. حجم و گستره اين تبليغات به قدري است كه اين احتمال را پديد ميآورد كه گويا از مدتها قبل براي اين تبليغات برنامهريزي شده بود.
در اين ميان خط رسانهاي عربستان نشان ميدهد كه اين كشور تمام تلاش خود را براي ايجاد تنش در روابط ميان غرب و ايران و روسيه بهكار گرفته است كه همين امر نقش اين كشور را نيز در تحريف مسائل مربوط به استفاده روسيه از خاك ايران در جنگ با گروههاي تكفيري محتمل ميسازد. تمايل تنشزايي عربستان در مقالهاي در الشرق الاوسط تا حدودي آشكار است: «افزايش همكاري نظامي ايران و روسيه سبب ميشود غرب متقاعد به بازنگري در محاسباتش در قبال ايران و بحرانهاي منطقه گردد.»
از ديگر سو بررسي رويكرد رسانهاي صهيونيستي حاكي از اين است كه اين محافل در تلاشند از فضاي ايجاد شده در غرب عليه استفاده روسيه از خاك ايران در جنگ با گروههاي تكفيري براي احياي مجدد انتقادهاي عليه توافق هستهاي با ايران استفاده كنند و اين تحول را نتيجه اين توافق و مماشات غرب معرفي كنند. روزنامه جروزالم پست در مقالهاي با اذعان به اين مسئله نوشت: «تقويت همكاريهاي روسيه و ايران، از جمله استقرار جنگندههاي روسيه در پايگاههاي ايران براي پرواز به سوريه تا حد زيادي نتيجه توافق هستهاي ايران است و اهميت چشمگيري براي روند تحولات خاورميانه خواهد داشت. همچنين در واقع زماني كه جهان ايران را تحريم كرده بود، روسيه فاصله خود را با ايران حفظ كرد. مسكو تنها پس از آن تصميم گرفت سامانههاي موشكي S- 300 را به ايران تحويل دهد كه توافق هستهاي حاصل شد. اين در حالي بود كه تحويل اين سامانهها سالها به تأخير افتاده بود. از نظر مسكو، اين اقدام كاملاً منطقي و معقول بود. چراكه تحريمها لغو شده بود و اگر روابط با ايران دوباره مشروع است، چرا نبايد تسليحات دفاعي در اختيار آن قرار داد؟ استفاده از پايگاههاي ايران براي پرواز جگندههاي روسيه به سمت سوريه را نيز ميتوان اقدامي بر اساس همين منطق دانست. اگر ايران ديگر كشوري مطرود نيست و عاديسازي روابط با آن منعي ندارد، در آن صورت چرا نبايد دامنه اين روابط تا حدي گسترده شود كه روسيه بتواند به ايران برود و از پايگاههاي هوايي آن براي پيگيري منافع خود استفاده كند؟ نميتوان باور كرد كه اگر توافق هستهاي به دست نميآمد و ايران همچنان در صحنه بينالمللي منزوي بود، روسيه باز هم همين محاسبه را ميكرد.»
بهرهبرداري تبليغاتي كه محافل غربي، سعودي و صهيونيستي به طور همزمان حريصانه از اعلام خبر استفاده روسيه از پايگاه هوايي همدان در جنگ با گروههاي تكفيري بهعمل آوردهاند اين سؤال را پديد ميآورد كه اصولاً چه نيازي به انتشار اين خبر وجود داشت؟ آنچه اين سؤال را تعجببرانگيز ميكند اين است كه ظاهراً خود منابع روسي به انتشار اين خبر اقدام كردهاند! در پاسخ به اين سؤال دو نكته محتمل به نظر ميرسد: نخست اگر دولت روسيه در جريان انتشار اين خبر قرار داشته باشد در اين صورت اين احتمال قوت ميگيرد كه روسيه براي منحرف كردن فشارهاي بينالمللي از حملات هوايي اين كشور در حلب يا استفاده از برگه ايران در معادلات خود با غرب دست به اين كار زده است؛ دوم اگر انتشار اين خبر بدون اطلاع منابع دولتي روسيه صورت گرفته باشد دراين صورت احتمال نفوذ عربستان در رسانههاي اين كشور و خريد مواضع آنها قوت ميگيرد.
به هر حال آنچه در اين ميان مورد كمتوجهي و غفلت عمدي قرار گرفته اين است كه همكاريهاي ايران با روسيه در مقابله با خطر تروريسم تكفيري مطابق قطعنامههاي سازمان ملل صورت ميگيرد و نه تنها در منطقه آشوبزده خاورميانه بلكه به افزايش ضريب امنيت جهان نيز كمك ميكند و خود كشورهاي غربي نيز در منافع آن شريكند. در مقابل اين گروههاي تكفيري و حاميان آنها هستند كه از مشاركت و حضور فعال روسيه در جنگ با تروريسم تكفيري در سوريه متضرر ميشوند. بر اين اساس رسانههاي غربي كه جنگ تبليغاتي وسيعي را عليه استفاده روسيه از پايگاه هوايي ايران در جنگ با تروريسم تكفيري به راه انداختهاند خواسته يا ناخواسته در دامي افتادهاند كه حاميان گروههاي تكفيري پهن كردهاند يا اينكه با تزريق دلار اين رسانهها را به همراهي با خود واداشتهاند. هياهو بر سر استفاده روسيه از پايگاه هوايي همدان در جنگ با تروريسم تكفيري در حالي به راه افتاده كه پيش از اين امريكا و برخي ديگر از كشورهاي اروپايي مانند فرانسه و انگليس نه تنها به استفاده از پايگاههاي نظامي كشورهاي منطقه مانند امارات عربي متحده، كويت، بحرين، قطر، عربستان و تركيه اقدام كردهاند بلكه به دخالت نظامي آشكارا در عراق و سوريه اقدام كرده و بدون اجازه و موافقت اين كشور چند صد نيروي كماندويي به اين كشور اعزام كردهاند. از اين ديد نوعي برخورد دوگانه در رويكرد رسانههاي غربي و دولتهاي متبوع آنها نيز به چشم ميخورد. همين برخوردهاي دوگانه است كه زمينه را براي ظهور خيلي از ناهنجاريها در عرصه جامعه بينالمللي فراهم كرده و مانع از اين شده است كه در عرصه مبارزه با تروريسم و تفكيك آن از اصل حق دفاع مشروع پيشرفتهاي لازم و قابل قبولي صورت گيرد. از اين رو ترديدي نيست كه هزينه اين رويكردهاي دوگانه را جوامع بشري پرداخت خواهند كرد و گروههاي آنارشيستي صهيونيستي و تكفيري كماكان از استمرار اين رويكردها حداكثر استفاده و بهرهبرداريها را بهعمل خواهند آورد.
