عوامل انساني ، سالانه 15 هزار هكتار از جنگل و مراتع كشور را خاكستر مي كند

سازمان جنگل ها به جاي اقدام فقط آمار مي دهد

بر اساس گزارش سازمان جنگل‌ها در یک دهه گذشته حدود 15‌هزار فقره آتش‌سوزی در جنگل‌های ایران رخ داده که در مجموع به ۱۵۰ هزار هکتار از سطح عرصه‌های طبیعی کشور خسارت وارد کرده است. يعني به طور متوسط سالانه 15 هزار هکتار از عرصه های جنگلی و مراتع ایران تحت تأثیر حریق قرار دارد كه این پدیده حدود ۳۲۳ میلیارد تومان خسارت به منابع طبیعی وارد می‌کند. در همين راستا رئیس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری اعتقاد دارد که عامل انسانی علت ۹۵ درصد از آتش‌سوزی‌ها در عرصه‌های طبیعی کشور است. رقمي كه نشان مي دهد مي توان با برنامه، آموزش و فرهنگ سازي سالي 15هزار هكتار از منابع طبيعي كشور را حفظ و از هدر رفتن رقم قابل توجهي از بودجه كشور جلوگيري كرد.

تخریب جنگل ها به علل مختلف رخ می دهد که می توان به آتش، آفات و بیماری ها، هجوم حشرات، تغییرات آب و هوا، چرای دام ها، برداشت اقتصادی انسان و تبديل اراضي به پروژه های عمرانی و راه سازی، بهره برداري هاي بي رويه از چوب درختان در صنعت، انباشت زباله، و موارد ديگر اشاره كرد. اما در ميان اين عوامل هميشه افزایش دما، تغییرات اقلیمی و عوامل انسانی جزو مهم‌ترین دلایل بروز حریق ها به شمار مي آمدند. با اين اوصاف روز گذشته رئیس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری اعلام كرد كه در ايران ۹۵ درصد از آتش‌سوزی‌ها به دلیل عوامل انسانی به وقوع مي پيوندند.

با اينكه خداکرم جلالی بر لزوم آموزش عمومی مردم برای ممانعت از وقوع حریق در عرصه‌های طبیعی اشاره و تاكيد كرد که یکی از دغدغه‌های مسئولان منابع طبیعی در کشور، مراقبت‌ از جنگل‌ها و مراتع است، اما نگفت چرا در جهت اين آموزش ها كاري صورت نمي گيرد تا از خاكستر شدن هزاران هكتار از جنگل ها و مراتع جلوگيري شود.

البته رئیس سازمان جنگل‌ها مدعي شد کانون‌های بحرانی مستعد آتش‌سوزی شناسایی و تمهیدات لازم برای مقابله با آتش سوزی و گسترش آن در عرصه های ارزشمند جنگلی و مرتعی اندیشیده شده است، ولي آمار يك دهه اخير آتش سوزي ها در جنگل ها و مراتع نشان مي دهد نمي توان رد پايي از برنامه اي كه منجر به كاهش اين پديده شده باشد را ديد.

*امار داريم اما كاري نمي كنيم

با بررسي گزارش ها و در مقایسه میزان آتش سوزی جنگل ها و مراتع در سال های 82 تا 94 مشخص مي شود کمترین میزان آتش سوزی طی این سنوات در سال 84 با 6 هزار و 679 هکتار و بیشترین آن در سال 94 به میزان 44 هزار و 852 هکتار بوده است.

در همين رابطه بیش از 70 درصد آتش سوزی جنگل‌ها به لحاظ رویشگاهی در جنگل‌های زاگرس اتفاق می افتد و علت آن گستردگی این ناحیه رویشی به مساحت 6 میلیون هکتار است.

رئیس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری استفاده از سوخت هیزمی، حضور دام در جنگل، اجرای طرح های عمومی، عمرانی، توسعه معادن، تخلیه پسماندهای زباله، قاچاق چوب و گیاهان دارویی، تصرفات و همچنین ساخت و سازهای غیرقانونی را از تهدیدات مهم و جدی منابع طبیعی دانسته و معتقد است از 95 درصد آتش سوزی در جنگل‌ها و مراتع كه عامل آن انسان ها هستند، حدوداً 15 درصدشان عمدی و 85 درصد غیرعمدی می‌باشد.

جلالی اختلافات قومی و قبیله‌ای، سودجویی برخی افراد زیاده‌خواه و بعضی از دامداران را از عوامل عمدی و سهل انگاری گردشگران و شکارچیان، انجام مانورهای نظامی، پرتاب ته سیگار و کبریت مشتعل در مسیر جاده ها را جز عوامل غیرعمدی حریق جنگل‌ها و مراتع کشور عنوان مي كند.

با اينكه مسئول اول منابع طبیعی کشور هم از ميزان آتش سوزي ها خبر دارد و هم به خوبي مي داند هر عامل چند درصد در وقوع اين حوادث نقش دارند، اما مشخص نيست چرا خود و مجموعه عريض و طويل تحت امرش تدبيري براي جلوگيري از وقوع انها نمي انديشند.

به عنوان مثال در مقايسه آمار حریق در سال 93 و 94 مشخص مي شود از نظر تعداد فقرات، حریق جنگل ها و مراتع دو درصد افزایش داشته است اما از لحاظ میزان سطح 6 درصد کاهش را نشان می دهد.

افزايش تعداد فقرات حريق، يعني بي اطلاعي و پايين بودن فرهنگ مردم از نحوه استفاده از جنگل و مراتع. بي شك اين قانون است كه با عوامل عمدي از بين برندگان جنگل و مراتع برخورد خواهد كرد اما با 85درصدي كه نميدانند چه كار مي كنند و با بي توجهي هاي ناخواسته ضربات مهلگي به منابع طبيعي وارد مي كنند ، چه بايد كرد؟