شخص حسود مرتكب دو گناه غيبت قلبي و خود حسادت ميشود. انسان حسود درباره اشخاص طور ديگري فكر ميكند كه اگر آنان اطلاع پيدا كنند از او و كارش به شدت ناراحت ميشوند و رنج ميبرند. حسادت نسبت به اشخاص ديگر انسان را بهرنج و آزار مياندازد و باعث ميشود كه ذهن انسان هميشه مشغول باشد. حالا نكته اينجاست كه فرد حسود در چه زماني، در چه موقعيتي، به چه دليلي و دقيقاً به چه ويژگي در فرد ديگر حسادت ميكند و اساساً اقسام حسادت چيست و آيا حسد يك بيماري قابل درمان است.
اقسام حسادت را بشناسيدحسد اقسام مختلف دارد. اينكه فرد روي كدام ويژگي ديگري حساس شود و اين حساسيت به حسادت منتهي شود در نوع حسادت مهم است. مثلاً يكي از انواع و اقسام حسد، حسادت در قدرت است.
بيشتر موارد حسادت ريشه در داراييهايي مانند خانه، شركت، ماشين و حتي مسافرت دارد كه منشأ مادي دارند. به اين نوع حسد، حسادت در ثروت ميگويند. اينكه تا يك نفر وجود و وفور نعمت يا آسايشي را در زندگي فردي مشاهده ميكند سريع در مقام مقايسه برميآيد كه مثلاً: چرا او فلان ماشين مدل بالا و گرانقيمت را دارد اما من ندارم، چرا فلان مبلمان يا بهمان تلويزيون را دارد اما من نبايد داشته باشم. اين مقايسه خود با ديگران آسيبها و تبعات سوئي به همراه دارد و مدام انسان را به مشقت و سختي مياندازد. به همين خاطر كسي كه حسادت ميكند در دنيا هميشه گرفتار است و لحظهاي نيست كه او در دلش غم و غصه نداشته باشد.
در سنين نوجواني يا حتي در مواقع خاص مانند زمان پيدا كردن كار و ازدواج كردن اغلب جوانها خودشان را با ساير همسن و سالهايشان مقايسه ميكنند و در نتيجه حسادت ميكنند. اين حسادت از نوع خانواده است. يكي ديگر از انواع بارز حسد، حسادت در جزئيات است. مثل حسادت در چاقي و لاغري كه افراد در اين مورد به يكديگر حسادت ميكنند كه چرا فلاني لاغر اما من چاق هستم. برخي ميگويند: چون فلاني بينياش را عمل كرده پس من هم بايد عمل جراحي كنم. بعضي از افرادي كه در رشتهاي تخصص دارند نسبت به بعضي ديگر حسادت ميكنند و علم او را براي خود خواسته يا اينكه نميخواهند فرد ديگري جز خودشان در اين علم سرآمد باشد. انسان نبايد خود را در مقام مقايسه با ديگران قرار دهد. خيلي از چيزهايي كه ديگران دارند اما ما از آن بيبهره هستيم به خاطر مشكلاتي است كه خودمان به وجود آوردهايم.
انسان حسود هيچ وقت از زندگي خود لذت نميبرد. افراد زيادي هستند كه به واسطه حسادت نسبت به زندگي ديگران زندگي خود را تباه و خانوادهشان را متلاشي كردهاند. نبي مكرم اسلام(ص) فرمودند: «كمترين مردم از حيث لذت بردن از زندگي حسود است چون مذاق او هميشه از تلخي حسد متغير است.»
حسادت هم قابل درمان استاينكه فردي متوجه شود خودش يا اطرافيانش مبتلا به بيماري حسادت هستند كار سادهاي است، اما سخت اين است كه بدانند چطور بايد درمان شوند. حسادت يك بيماري است كه با روح و روان انسان سر و كار دارد و همان طور كه هر شخصي براي معالجه بيماريهاي جسمي خود اقدام به معالجه و مداوا ميكند، بايد نسبت به بيماريهاي روحي نيز حساس باشد و درصدد درمان آن برآيد. اولين مرحله به منظور درمان حسد اين است كه شخص حسود آگاه شود كه اين حسادت او به دين و زندگي دنيوي و اعمال اخروي او آسيبهايي جدي ميزند. او همچنين بايد مطلع شود كه حسادت او هيچگونه ضرري به شخص محسود نميرساند بلكه دود اين حسادت به چشم خودش ميرود.
يكي از مهمترين روشهاي درمان حسود اصلاح نوع نگاه و تفكرش نسبت به زندگي فردي خودش است. عمده دلايل حسادت افراد اين است كه چون نسبت به زندگي خود رضايت ندارند پس در مقام مقايسه حسادت ميكنند. اولين راه اين است كه فرد به اين ديد برسد كه آنچه خود در زندگي دارد بر همه داراييهاي ديگران اولويت دارد و مهمتر است. شخص حسود بايد آگاه شود نعمتهايي كه خداوند متعال به شخص مقابل عطا فرموده است از روي لطف و رحمت الهي بوده است. پيامبر گرامي اسلام(ص) ميفرمايند: «مؤمن رقابت ميكند و غبطه ميخورد اما كافر حسادت ميكند.»
شاكر و قانع باشيم. وقتي ما قانع باشيم از آنچه داريم رضايت داريم و براساس حس رضايتمان هميشه از خداوند سپاسگزاري ميكنيم پس در نتيجه شاكر هم خواهيم شد. انسان شاكر هميشه نيمه پر ليوان را در نظر ميگيرد، همه ما بدانيم كه خداوند چه نعمتهايي را براي ما ارزاني داشته و چگونه از آنها بهرهمند شدهايم. انسان هميشه بايد به داشتههاي خود قانع باشد و براي بهدست آوردن نداشتهها كوشش كند. چه بسيار نعمتهايي كه ما از آنها بهرهمند هستيم اما قدر آن را نميدانيم. يكي از اين نعمتها سلامتي است كه به جهت داشتن آن قدرش را نميدانيم و چقدر فراوانند افرادي كه از اين نعمت بيبديل الهي محروم هستند و حاضرند تمام دارايي و ثروت خود را بدهند اما اين نعمت ارزشمند را بهدست آورند.
شرايط خود را بپذيريد
احساس خوشبختي نصيب كساني ميشود كه از زندگي رضايت دارند و به داشتههايشان دلخوش هستند حالا اگر تلاشي هم در جهت پيشرفت و رفاه انجام ميدهند بدون نگاه حسادتآميز و دور از قياس شرايط خودشان با ديگران است. حقيقت اين است كساني كه حس حسادت ندارند در آرامش كامل زندگي ميكنند چون درگيري ذهني براي هميشه حرص خوردن ندارند.
فراموش نكنيم همه انسانها نداشتههايي دارند، همه از مشكلات مالي، كاري و خانوادگي رنج ميبرند و تنها تفاوت در ميزان و عمق مشكلات است. در اين ميان اگر كسي بتواند به اين نگاه برسد كه زندگي سختيهاي خاص خودش را دارد و همه زندگي حل مسئله است به آرامش خواهد رسيد. اگر به دنبال زندگي بدون دغدغه هستيد بدانيد هيچگاه رخ نخواهد داد، چون با حل هر مشكل، مسئله ديگري نمايان ميشود. باور داشته باشيد كه براي رسيدن به موفقيت و احساس خوشبختي بايد از يك سري موانع و سختيها عبور كنيد. مشكلات بخشي از زندگي و از واقعيتهاي انكارناپذير است؛ بنابراين شرايط طاقتفرسا را بپذيريد و از شرايط ايجاد شده درس بگيريد. گاهي وقتها براي رسيدن به هدف بايد واقعيتهايي تلخ را فراموش كنيد، زيرا مواقعي ميرسد كه پيششرط خوشبختي و آرامش، بخشش يا فراموشي است. خوشبخت كسي است كه از داشتههايش لذت ميبرد و به هر چيزي كه به مرور و براساس تلاش استاندارد خودش دست پيدا ميكند راضي است. كسي كه با تلاش خودش و نه از روي حس حسادت اتومبيلي ميخرد لذتي ميبرد كه با ديگري غيرقابل مقايسه است. فراموش نكنيد شما بهترين چيزهاي دنيا را داريد به شرط آنكه به داشتههايتان ايمان بياوريد و از آنها به نحو احسن استفاده كنيد.
