اين طور عادت كردهايم و به خود قبولاندهايم كه وقتي خسته از كار روزانه به منزل ميرسيم تنها يك چاي تازهدم، لبسوز، لبدوز و خوشطعم ديشلمه است كه ميتواند خستگي يك كار سخت روزانه را از بدنمان بيرون كند. اين در واقع يك نوع اعتياد رواني است. يا حتي در طول روز و درحين انجام فعاليتهاي روزانه با خوردن چاي جلوي خستگي خود را ميگيريم در حالي كه اين نيز يك عادت و باور است. چاي از سالهاي بسيار دور وارد زندگي ايرانيان شده و به نوعي با سبك و زندگي ايراني عجين شده است. در مراسم و مهمانيها يكي از موارد مهم پذيرايي محسوب ميشود و اگر شما چايي كه ميزبان برایتان ميآورد را ننوشيد باعث رنجش و دلخوري او ميشويد.
در ادارات و سازمانها يا شركتهاي خصوصي مسئول خدمات يا همان آبدارچي خودمان گويا تنها وظيفه مهم او آوردن چاي براي كارمندان است. اين زيادهروي در مصرف چاي در بين ايرانيان به يك عادت تبديل شده است. به نوعي كه ميتوان به جرئت گفت بيش از نيمي از مردم ايران اعتياد به چاي دارند و در واقع معتاد چاي هستند. اين اعتياد هم تنها به دليل وجود كافئين در چاي است كه مصرف روزانه آن باعث مشكلاتي در انسان ميشود.
چاي به دو صورت چاي سياه و چاي سبز وجود دارد. چاي سبز، خشك شده سريع برگ چاي است و چاي سياه با انبار كردن برگ سبز چاي در مكانهاي گرم، پوسيده شدن و تخمير اين برگها، تغيير رنگ آنها به قهوهاي و سياه، سپس خشك كردن اين برگهاي پوسيده بهدست ميآيد! مصرف روزانه چاي سياه در بين مردم بسيار مرسوم است و در برخي كشورها به يك رسم خاص تبديل شده است؛ مثل ساعت چاي در انگلستان. در كشور ما هم نوشيدن چاي به يك سنت و عادت تبديل شده است و در مراسمهاي خاص نقش مهمي را ايفا ميكند. مثل چاي روز خواستگاري كه توسط عروس خانم ريخته و براي مهمانها آورده ميشود.
سخنان بسياري در باب فوايد و مضرات چاي گفته شده است و به نوعي بين پزشكان و متخصصين تغذيه در اين باب اختلافنظرهايي وجود دارد. يك نظر اين است كه نوشيدن چاي باعث آرامش انسان ميشود. ميگويند چاي به دليل داشتن كافئين از بروز خستگي پيشگيري ميكند. اين نوشيدني آرامشبخش است و ميتواند سردرد ناشي از خستگي روزانه را از بين ببرد و اين در حالي است عادت ما به چاي باعث شده تا فقدان آن باعث سردرد شود. برخي از محققان ميگويند كه چاي براي بيماران قلبي مفيد است و از بروز لخته در خون كه موجب حملههاي قلبي و سكتههاي مغزي ميشود، پيشگيري ميكند اما عدهاي معتقدند كه در هر فنجان چاي بين 60 تا 75 ميلي گرم «كافئين» وجود دارد كه LDL خون را افزايش ميدهد و عاملي ميشود براي انفاركتوسهاي قلبي و مغزي. عدهاي ميگويند چاي به هضم غذا كمك ميكند در حالي كه عدهاي ديگر معتقدند مصرف چاي بعد از غذا خطرناك بوده و باعث ميشود آهن موجود در غذا جذب نشود. عدهاي ميگويند چاي براي دهان و دندان مفيد است و عدهاي معتقدند باعث سياه يا قهوهاي شدن دندانها ميشود. بعضيها معتقدند كه چاي باعث كم خوني ميشود و عدهاي ميگويند نميشود.
بسياري از متخصصان معتقدند كه مصرف معمولي چاي ضرر ندارد ولي برخي معتقدند كه مصرف بيش از ۵ ليوان چاي در روز مشكلزاست. برخي ميگويند مصرف چاي سرطانزاست ولي برخي معتقدند كه چاي سرشار از آنتي اكسيدان است و از سرطان پيشگيري ميكند. خلاصه نظرات و توصيههاي متفاوتي در اين مورد وجود دارد كه كمي انسان را گيج ميكند. البته يك ايده سومي هم وجود دارد كه ميگويد كساني كه منافعشان با چاي گره خورده مزيتهاي آن را تبليغ ميكنند. به هر حال بايد گفت مصرف بيش از حد چاي باعث بروز بيماريهاي مختلف ميشود. در واقع مصرف هرچيزي كه از حالت نرمال خود خارج شود و به يك عادت روزانه تبديل شود اعتيادآور است و زندگي افراد را به مخاطره مياندازد.
همانطور كه گفته شد در مفيد بودن يا نبودن اين نوشيدني تلخ شبهاتي وجود دارد كه تحقيقات بسياري هم در اين زمينه انجام شده است اما هيچگاه واقعيتهاي اصلي كه در مورد چاي وجود دارد در هيچ رسانهاي بازگو نشده است و مردم نميدانند آنچه را كه به عنوان نوشيدني در طول روز مصرف ميكنند و بسيار هم به آن اهميت ميدهند چيست و چه ضررهايي به سلامتشان وارد ميكند. در اين مورد كه اين نوشيدني تلخ تنها به سبب گياهي بودن فوايدي دارد شكي نيست اما ضررهاي آن چندين برابر فوايد آن است كه البته با تبليغات بسيار رسانهاي و انتشار مقالات بسيار در باب فوايد چاي واقعيت را به زير سايه بردهاند. اين هم يك واقعيت است كه مافياي چاي و كارتلهاي تجاري بزرگ و سوداگراني كه از اين راه منافع و سود سرشاري بهدست ميآورند به اين راحتي اجازه نميدهند كه حقايق براي مردم آشكار شود.
بوته چاي جزو معدود گياهاني است كه به دليل وجود سموم فراوان در بافت آن، در طبيعت هيچ آفت جدي به جز انسان ندارد! مزارع اين گياه نياز به سمپاشي ندارند و هيچ چرنده، پرنده، حشره و... به آن نزديك نميشود. اگر در بين علوفه چهارپايان (هر نوع كه باشند) حتي كمي برگ چاي باشد، حيوان به محض جويدن آنها را از دهانش بيرون ميريزد! موادي كه در اصطلاح علم شيمي ساختار مولكولي حلقوي دارند (مواد آروماتيك) سرطانزا هستند. «پلي فنول» يكي از مواد آروماتيك است كه چاي هم اين ماده را دارد. فنول چيست؟ فنول يك ماده داراي تركيبات حلقوي است كه بر روي پوست، كبد و سيستم گوارش اثرات نامطلوبي ميگذارد.
جالب اينجاست كه قريب به اتفاق مواد معطر شيميايي كه در كارخانجات به چاي اضافه ميكنند هم جزو مواد آروماتيك و سرطانزا هستند! گياه چاي داراي مادهاي است به نام اگزاليك اسيد، كه مسمومكننده بوده و اختلالات متابوليسمي ايجاد ميكند. اين ماده در كليه رسوب كرده و سنگهاي كليوي اگزاليك را موجب ميشود. چاي ترشح اسيد معده را تحريك ميكند و همچنين به دليل ماهيت اسيدي خود، در بروز زخم معده مؤثر است. چاي داراي مادهاي است به نام تانن. اين ماده بسيار مدر است و به همين خاطر مايعات بدن را دفع كرده و پلاسما غليظ ميشود. آنزيمها در پلاسماي غليظ نميتوانند فعاليت كنند و به همين خاطر مواد زائد در بدن انبار شده و موجب بيماريهاي گوناگون ميشود. با مصرف بيش از حد چاي در واقع فرصت نوشيدن مايعات ديگري مثل آب را از خود دريغ ميكنيم. وقتي پزشكان و متخصصين تغذيه افراد را به نوشيدن هشت ليوان آب در طول روز توصيه ميكنند نه تنها با خوردن چاي زياد مايعاتي به بدن اضافه نميكنيد كه هيچ، مقدار زيادي از مايعات بدن خود را نيز از دست ميدهيد.
همه اينها به كنار،اي كاش آنچه ميخورديم واقعاً چاي خالص بود، چراكه بازار ايران پر از چاي وارداتي است كه آغشته به انواع داروهاي مضر و رنگها و مواد شيميايي است و اتفاقاً ما همين ناخالصيها را ميخوريم و به به و چه چه ميكنيم.
بهتر است از همين الان تصميم بگيريد كه اين نوشيدني تلخ را ترك كرده و نوشيدنيهاي گياهي ديگري مثل دم نوشهاي بابونه، به ليمو، گل گاوزبان و... را جايگزين آن كنيد و البته آب اصليترين نوشيدني روزانه شما باشد.
