او زبان به تمجيد از روسيهاي گشوده است كه با زدن يك جنگنده آن، خود را به مرز رويارويي كامل با آن كشانده بود. سؤال بنياديني درباره راهبردي و ادامهدار بودن اين چرخش وجود دارد، به خصوص كه اظهارات ضد بشار اسد اردوغان فعلاً ادامه دارد. تاريخ تركيه نشان ميدهد در آن اصل چرخش است نه سمت آن و حتي همين حزب با چرخشهاي چندينباره عملگرايانه در يك دهه گذشته تلاش كرده در قمار مناسبات آنارشيك بينالمللي امتيازات بيشتري ببرد.
رجب طيب اردوغان، رئيسجمهور تركيه قبل از سفرش به مسكو، در گفتوگو با خبرگزاري روسي ايتارتاس ضمن «دوست» خواندن «ولاديمير پوتين» گفت: يافتن راهحل براي بحران سوريه بدون مشاركت روسيه غيرممكن است و فقط با همكاري روسيه ميتوانيم راهحل سياسي براي بحران سوريه پيدا كنيم. وي افزود: اين سفر، تاريخي و شروع تازهاي خواهد بود و من اميدوارم گفتوگوها با ولاديمير پوتين، فصل تازهاي در روابط دوجانبه باز كند. اردوغان خاطرنشان كرد: «معتقدم دو كشور كارهاي زيادي براي انجام دادن دارند.» با اين حال اردوغان برخلاف نظر روسها به اظهارات ضد بشار اسد ادامه داد و گفت: «تا حال حاضر 600 هزار نفر در سوريه كشته شدهاند. چه كسي مسئول اين اتفاق است؟ بشار اسد. كسي كه مسئول كشته شدن 600 هزار نفر از شهروندان كشورش است نبايد از حمايت ما بهرهمند شود. با اين حال برخي او را پشتيباني ميكنند، اگر ما به دموكراسي باور داشته باشيم، نبايد بازيگر اين بازي باشيم. ما بايد به سمت يك چيز ديگر برويم. آنها به ما ميگويند كه اگر بشار اسد كنار برود داعش روي كار خواهد آمد، به هيچ وجه اين اتفاق نخواهد افتاد.» رئيسجمهور تركيه درباره روابط كشورش با اتحاديه اروپا هم گفت: اتحاديه اروپا از وعدههايي كه به تركيه داده بود، شانه خالي كرد. آنها ۵۳ سال است كه ما را فريب ميدهند. وي ادامه داد: «ما صداقت خود را نشان ميدهيم و منتظر پاسخ مشابه از سوي اتحاديه اروپا هستيم. اتحاديه اروپا بايد دست از سياست يك بام و دوهوا بردارد.»
تجديد روابط تركيه با روسيه قبل از كودتا شروع شد و احتمالاً كودتا تنها كاتاليزوري در راستاي تسريع بهبود رابطه دو كشور باشد. اما سؤال درباره اين است كه اين بهبود تا چه حد دوامدار و راهبردي است. نشانههايي مثل باز شدن كانالهاي ارتباطي و همكاري نظامي ميان دو طرف يا رفع فيلتر پايگاه خبري روسي اسپوتنيك بيانگر اين است كه اگر دولت اردوغان بازيگري عقلاني باشد، بايد دستكم در ميانمدت اين راهبرد را پيگيري كند. رسانههاي محلي اعلام كردند در آستانه سفر «رجب طيب اردوغان» رئيسجمهور تركيه به روسيه، پايگاه خبري روسي «اسپوتنيك» در تركيه رفع فيلتر شد. «ماهر بوزتپ» رئيس شعبه تركزبان پايگاه خبري اسپوتنيك در تركيه اعلام كرد، وزارت ارتباطات و مخابرات اين كشور، محدوديت دسترسي به اين وبسايت را لغو كرد. بوزتپ گفت: «وبسايت ما در تركيه رفع فيلتر شد. در ساعت 10 صبح به وقت مسكو، از كاربران خود پيامهايي مبني بر دسترسي دوباره به وبسايت دريافت كرديم. صحت اين اطلاعات را بررسي كرده و دريافتيم (وبسايت) به درستي كار ميكند.» درپي به هم خوردن روابط تركيه و روسيه بهخاطر سرنگوني جنگنده سوخو24 بهدست ارتش تركيه، وبگاه اسپوتنيك در اين كشور فيلتر شده بود. از سوي ديگر يك روزنامه روسي به نقل از يك منبع در وزارت دفاع روسيه گزارش داد كه اين وزارتخانه به وزارت دفاع تركيه پيشنهاد ايجاد كانالهاي مستقل تماس را داده است تا از وقوع حوادثي چون حادثه سرنگوني جنگنده روسي جلوگيري شود. روزنامه روسي ايزوستيا به نقل از اين منبع با بيان اين مطلب نوشت: طرف روسي بستهاي از پيشنويس توافقها را در اين خصوص تهيه كرده و آماده است به محض اتخاذ تصميم اوليه در اين خصوص در ديدار قريبالوقوع رجب طيب اردوغان، رئيسجمهوري تركيه با ولاديمير پوتين، رئيسجمهوري روسيه در سن پترزبورگ در روز سه شنبه نهم اوت اين بسته را به طرف تركي تحويل دهد. اين منبع در وزارت دفاع روسيه گفته است: پيشنهادهاي وزارت دفاع روسيه شامل ايجاد كانالهايي براي تبادل اطلاعات ميان نظاميان روس و ترك و انعقاد پروتكلهايي براي نظمدهي به پرواز جنگندههاست. اين منبع گفت: از جمله اسنادي كه طرف روسي آماده كرده است كتابچه آموزشي براي خلبانان پيرامون رفتار در مورد اوضاع خطرناك است تا از تكرار رخدادهايي چون سرنگوني جنگنده روسي در حريم هوايي سوريه از سوي جنگنده تركيه جلوگيري شود.
