در بافت قديمي شهر و منطقه اطراف حرم حسینیه،
مساجد و بسیاری از اماکن قدیمی در مشهد تخریب شده اند یا در دست خراب شدن هستند که
جدا از ارزش معنوی و گردشگری دارای ارزش تاریخی هم هستند.
مساله نوع ساخت و
سازهای اطراف حرم ناشی از سیاست های اشتباه چندین سال قبل است که در تصویب طرح
طراز صفر مقرر شد منطقه ثامن هزینه های خود را از این طریق تامین کند و متولیان آن
امر به سمت درآمدزایی از طریق احداث مجتمع های تجاری وهتل های لوکس حرکت کردند.
سرپرست مدیریت هنری شهرداری و خانه هنرمندان مشهد در این رابطه با تاکيد بر
اينکه تخریب و جایگزینی بافت منصفانه نیست مي گويد: راه حل این مشکل این است که
سیمای ارائه شده از معماری و نوع کاربردی بناها با هدف زیارت در تضاد نباشد تا
زائر هنگام خروج از حرم مطهر با چهره مدرن و خشنی که مخاطب را از هدف زیارت غافل
می کند روبرو نشود.
بنا به گفته محمد جواد میری ، مساله
اصلی محصور شدن و دیده نشدن حرم مطهر نیست زیرا در برخی خیابان ها هنوز هم می توان
حرم امام رضا (ع) را با مسافت زیاد دید لذا مساله اصلی تخریب بافت بومی و تخریب
هویت فرهنگی، معنوی، تاریخی در منطقه ثامن است که با تصمیمی عجولانه آن را نابود
کرده ایم.
میری ضمن اشاره به
اینکه برای این مشکل نباید به دنبال یک مقصر بود ادامه مي دهد: این مشکل ناشی از
یک غفلت تاریخی است که باید کاملا بررسی شود زیرا عوامل زیاد بوده است و البته
رسانه های نیز نباید غفلت کنند و بعد از ایجاد مشکل آن را ارائه دهند.
سرپرست مدیریت هنری
شهرداری و خانه هنرمندان مشهد مي گويد: برخی خواستار باقی ماندن بافت قدیمی اند و
برخی مدرن شدن شهر را می خواهند اما هر دوی اینها باید در کنار هم قرار بگیرد لذا
برای تحقق این امر برنامه ریزی هوشمند، غیرتقلیدی، تفکر خلاق درحوزه برنامه ریزی شهری
و... لازم است.
اعتراض مردم با طرح هاي گرافيتي
کار گرافیتی اعتراضی
به ساخت و سازهای اطراف حرم مطهر توسط برخی از هنرمندان مشهدی در سال گذشته نقاشی
شد که باطراحی محصور شدن حرم امام رضا(ع) به نوعی نمایان گر اعتراض به ساخت و
سازهای بی رویه بود.
محمد جواد میری مي افزايد: این کارهای هنری به
صورت خودجوش طراحی و اجرا می شود و گرچه هشدار در این موارد لازم است اما به هر حال
نخبگان ما به هشدارهای بیشتری برای بیداری نیاز دارند.
وی با موثر دانستن
این اقدام مي گويد: به این کارهای گرافیتی توجه های خوبی شده است مثلا در برخی
رسانه ها بازتاب داشته همچنین طراحان مدیریت شهری به آن توجه کرده اند. در حال
حاضر دردبیرخانه پیوست فرهنگی ، نسبت به این قضایا توجه جدی می شود و از اجرای
برخی پروژه ها خودداری شده است اما نیاز است به این امر بیشتر توجه شود.
محمود بازدار گرافیست
و عکاس عضو نهضت پوستر انقلابی از افرادی
که در طراحی این گرافیت ها نقش داشته می گوید: گرافیت شیوه هنری است که به وسیله
رنگ و اسپری با شابلون بروی دیوار طراحی می شود و معمولا ماهیت اعتراضی دارد و در
معرض دید عموم مردم قرار می گیرد.
وی با بیان اینکه این
نوع انتقال پیام از شعار زدگی به دور است و اثر گذاری بیشتری دارد ادامه می دهد: البته
هر چند که این نقاشی ها درانظارعمومی است اما در موقعیت عمومی کشیده نمی شود و
پنهانی انجام می شود یعنی کار طراحی آن شبانه صورت می گیرد زیرا همانطور که گفتم
ماهیت اعتراضی دارد.
این هنرمند در خصوص
گرافیت های اعتراضی به ساخت و سازهای بی رویه اطراف حرم مطهر رضوی مي افزايد: رویه
نوع ساختمان سازی ها در کشور مناسب نیست و همان طور که ما به کشور عربستان برای
محصور کردن کعبه در میان ساختمان های بلند اعتراض می کنیم باید در شهر مشهد هم
معترض باشیم.
محمود بازدار با
تاکید بر اینکه حتی اگر بخواهیم حرم رضوی را از دیدگاه یک مجموعه تاریخی ، فرهنگی
نیز در نظر بگیریم نباید این اتفاق بیافتد، مي گويد: در مورد متولیان این امر
ابتدا شهرداری مورد اننقاد است که به بافت بومی اطراف حرم نیز آسیب رسانده و میراث
فرهنگی نیز به عنوان متولی دیگر در این مساله دخیل است.
این هنرمند مي افزايد:
ساخت و سازهای مشهد با اخد مجوز از شهرداری همچنان انجام می شود و خواهد شد و ما
تنها کاری که می توانیم انجام دهیم این است که اعتراض های خود را در قالب هنر مطرح
کنیم .
