طي ماههاي گذشته اين نخستين باري نيست كه طب نوين در برابر طب سنتي قد علم كرده است. نخستين ريشههاي اين ماجرا با انحلال معاونت طب سنتي وزارت بهداشت از سوي شخص وزير آغاز شد اما حالا هم كه وزير بهداشت و سازمان غذا و دارو براي سر و سامان دادن به وضعيت عرضه داروهاي گياهي به مردم آييننامه تأسيس داروخانههاي سنتي را ابلاغ كردهاند، داروسازان پرچم مخالفت با داروهاي سنتي را در دست گرفته و براي مقابله با طب سنتي و داروهاي گياهي پيشقدم شدهاند، هرچند بنا به تأكيد رسول ديناروند، رئيس سازمان غذا و دارو تنها يك درصد از داروسازان با اين موضوع مخالفند.
نگراني از اقتصاد داروخانهها ابتدا كار با جلسهاي ميان نمايندگان داروسازان و مديران سازمان غذا و دارو آغاز شد تا بيسر و صدا ماجرا فيصله يابد. پس از اينكه جلسه مذكور به نتيجه نرسيد، نمايندگان جامعه داروسازي سراسر كشور و نيز جمعي از دانشجويان داروسازي كشور بيانيه مشتركي را صادر كرده و از وزير بهداشت خواستار ابطال آييننامه مذكور شدند. در اين بيانيه علت نگراني و اعتراض اين داروسازان، آينده نظام سلامت و دسترسي صحيح مردم به فرآوردههاي طبيعي عنوان شده است. در بخشي از اين بيانيه آمده است: بر اساس ماده 3 قانون بهبود مستمر محيط كسب و كار (مصوب سال 90)، كليه دستگاههاي اجرايي مكلفند تا قبل از تصويب و ابلاغ ضوابط و آیيننامهها، نظر تشكلهاي صنفي و اقتصادي مرتبط را استعلام و مورد توجه قرار دهند اما در كمال تأسف براي تدوين آييننامه مورد اشاره، از هيچ يك از تشكلهاي علمي و صنفي داروسازي نظرخواهي نشده است. داروسازان با تأكيد بر كاهش سهم داروخانههاي خصوصي از 74 به 49 درصد به دليل توسعه داروخانههاي دولتي از نابودي داروخانههاي خصوصي با راهاندازي داروخانههاي سنتي ابراز نگراني كردند.
كامران حاجينبي، عضو هيئتمديره انجمن علمي اقتصاد سلامت ايران در اين باره ميگويد: هدف اصلي وزارت بهداشت از اجراي اين طرح ساماندهي عطاريها در سراسر كشور است، چراكه وزارت بهداشت به دليل وظايف حاكميتي خود متولي و مسئول سلامت مردم است و ما با ساماندهي عطاريها و نظارت بر نوع محصولي كه عطاريها به مردم ارائه ميكنند مخالفتي نداريم، اما مشكل اصلي نوع اجراي اين طرح است. وزارت بهداشت استدلال ميكند كه با تأسيس داروخانههاي گياهي عطاريها متمايل به ارائه خدمات در داروخانههاي گياهي تحت نظارت يك داروساز خواهند شد.
به باور وي يكي از دلايل اجراي اين طرح ممنوع كردن ورود كالاي قاچاق به عطاريها است، با توجه به اينكه بيمههاي ما هزينههاي داروخانه را بهصورت چندماهه تأمين ميكنند، چگونه ميشود يك مجموعه داروي گياهي به اين داروخانه اضافه كرد؟ از سوي ديگر جايگزين شدن تابلوي داروخانه گياهي بهجاي عطاري يكي ديگر از مشكلات اين طرح اين است و عطاريها با يك تعويض تابلو راه گذشته را ادامه خواهند داد.
نبود مانع براي فعاليت در حوزه داروهاي طبيعي به گفته رئيس سازمان غذا و دارو آييننامه «تأسيس داروخانههاي طبيعي و سنتي» اولين بار حدود ۱۷ سال پيش و در سال ۷۷ مطرح و براي دانشگاههاي علوم پزشكي كشور ابلاغ شد.
معاون وزير و رئيس سازمان غذا و دارو با بيان اينكه گروهي از داروسازان نيز موافق اين آييننامه هستند، افزود: به هرحال جامعه داروسازان ۲۰ هزار نفر هستند و ما به اعتراض نيم تا يك درصدي اين جمعيت هم گوش ميدهيم اما ممكن است داروسازي علاقهمند باشد در اين حوزه كار كند.
وي تأكيد ميكند: داروخانههاي موجود در كشور هيچ منعي براي فعاليت در حوزه داروهاي طبيعي ندارند، يعني خط كشي براي داروخانههاي موجود و آنهايي كه قرار است تأسيس شوند، وجود ندارد و ما نيز آنها را تشويق ميكنيم كه داروهاي گياهي را عرضه كنند.
معاون وزير و رئيس سازمان غذا و دارو با بيان اينكه نگراني داروسازان از اجرايي شدن اين آييننامه بيش از حد بزرگ شده، ميافزايد: داروهايي كه در فهرست رسمي كشور هستند به هيچ عنوان در داروخانهها (گياهي و طبيعي) عرضه نخواهد شد زيرا در اين داروخانهها صرفاً فرآوردههاي طبيعي عرضه خواهد شد.
ديناروند تصريح كرد: سقف داروهاي گياهي حدود ۵ درصد كل بازار كشور است و تصور برخي داروسازان مبني بر اينكه ۲۵ درصد داروهاي كشور فرآوردههاي طبيعي و در اين داروخانهها قابل عرضه هستند، صحيح نيست.
اميرحسين جمشيدي، مديركل نظارت و ارزيابي فرآوردههاي طبيعي، سنتي و مكمل سازمان غذا و دارو نيز با اشاره به اينكه در خيلي از عطاريها مشكلات و تخلفاتي صورت ميگيرد، ميافزايد: از آنجايي كه عطاريها زير نظر وزارت بهداشت نيستند و زير نظر اصناف فعاليت ميكنند برخورد با اينها آن طوري كه ميخواهيم صورت نميگيرد اما اگر ما يكسري داروخانههاي طبيعي و سنتي داشته باشيم و مطمئن باشيم كه در آن كسي كه نياز به اين فرآوردهها دارد به راحتي و از طريق فهرست مشخصي هم ميتواند اطلاعات و مشاوره خوبي بگيرد و هم ميتواند فرآوردههاي خود را تهيه كند، بيشتر راه را رفتهايم.
وي ميافزايد:متخصصاني در كشور داريم كه كار اصلي آنها در زمينه فرآوردههاي طبيعي است، يعني مستقيماً با فرآوردههاي طبيعي سرو كار دارند، مانند متخصصان فارماكوگنوزي و نيز داروسازان سنتي كه كاملاً بر داروهاي سنتي اشراف دارند و نيز داروسازاني كه دورههاي آشنايي با اين فرآوردهها را گذراندهاند. اين افراد ميتوانند اطلاعات جامع و درستي به افراد مصرفكنندهها بدهند. در اين راستا آييننامهاي با عنوان «داروخانههاي طبيعي و سنتي» مطرح شده است.
جمشيدي تصريح ميكند:اين امر منافع بسياري از داروسازان را تأمين و زمينه اشتغال بسياري از آنها را ايجاد خواهد كرد، ضمن اينكه تهديدي هم براي داروخانههاي موجود وجود ندارد.
