
انتشار خبر نقل و انتقال صندوقي 400 ميليون دلار در فضاي توافق هستهاي با ايران در فضاي انتخاباتي امريكا به سرعت جنجالي شد. دونالد ترامپ نامزد جمهوريخواهان انتقال صندوقي پولها به ايران بعد از توافق را رسوايي دولت اوباما خواند و گفت: «رقيب ما هيلاري كلينتون يكي از اولين كساني است كه گفت و گو براي دادن 400 ميليون دلار كاغذي به ايران را شروع كرده است. اين رسوايي است.»
سخنگوي وزارت خارجه امريكا گفته كه اين مبلغ به خاطر يك پرونده قديمي به ايران پرداخت شده ولي مخالفان ميگويند اين مبلغ كه همزمان با توافق هستهاي و آزادي امريكاييها در ايران، به ايران پرداخت شده، با آن در ارتباط است. سناتور تام كاتن جمهوريخواه مخالف توافق نيز اوباما را به پرداخت پول در ازاي توافق هستهاي با ايران متهم كرده و گفته اوباما به ايرانيها خونبها پرداخت كرده است. زمانبندي انتشار اين خبر از طرف وال استريت ژورنال هم تأمل برانگيز است. ظاهراً سيستم بانكي همچنان در انتقال ارز گرفتار تحريمهاي امريكايي در زمينه دلار باقي مانده و امريكاييها براي اينكه اين گرفتاري بسيار بزرگ را حل نكنند، حاضرند ريسك بزرگ حمل ميليونها دلار پول با هواپيما را بپذيرند. روزنامه وال استريت ژورنال روز سهشنبه به نقل از مقامهايي كه نامشان فاش نشده، ادعا كرده است كه امريكا در ماه ژانويه همزمان با آزادي چهار امريكايي زنداني در ايران، معادل ۴۰۰ ميليون دلار پول نقد را به صورت محرمانه با هواپيما به اين كشور فرستاد. انتقال پول در ماه اجراي برجام آن هم با هواپيما در حالي است كه كمال سيدعلي، معاون پيشين بانك مركزي در گفتوگو با شماره 175هفتهنامه تجارتفردا در مورد جابهجايي ارز و طلا در دوران قبل از برجام گفته بود كه روش حمل پول در آن دوران به صورت چمداني و از طريق هواپيما بود كه البته در برخي موارد كاركنان بانك مركزي اقدام به وارد كردن دلار با «اتومبيل» و «چهارپايان» ميكردند. بر اساس گزارش وال استريت ژورنال به نقل از مقامهاي امريكايي، اروپايي و خدمه كنگره كه «در جريان آن جابهجايي محرمانه» قرار گرفتهاند مينويسد كه اين پول اولين قسط از يك مبلغ 7/1 ميليارد دلاري از سوي دولت اوباما به ايران براي حل اختلافي بر سر عدم تحويل سلاحهايي بود كه حكومت پهلوي سفارش داده بود. آن سلاحها با وقوع انقلاب ايران در سال ۱۹۷۹ هرگز تحويل داده نشد. آن توافق كه ادعاهاي مطرح شده در يك محكمه بينالمللي در لاهه را حل و فصل ميكرد همچنين با اجراي رسمي برجام (توافق اتمي) همراه بود. اوباما روز ۱۷ ژانويه در كاخ سفيد گفته بود: «با انجام توافق اتمي و آزادي زندانيان، وقت آن بود كه اين اختلاف هم حل شود.» به گفته اين مقامها، يورو، فرانك سوئيس و ساير ارزها در جعبههاي چوبي جاسازي و با يك هواپيماي بدون نشان باربري به ايران فرستاده شد.
بنابه اين گزارش اين پول از بانكهاي مركزي هلند و سوئيس برداشت شده بود. البته رئيسجمهور امريكا در آن زمان درباره تحويل ۴۰۰ ميليون دلار پول نقد به ايران چيزي نگفت. با اين حال وزارت خارجه امريكا روز ۱۷ ژانويه اعلام كرده بود كه ايران و امريكا پروندهاي قديمي را حل و فصل كردهاند و امريكا ۴۰۰ ميليون دلار از داراييهاي ايران را كه قبل از قطع رابطه دو كشور در حسابي اماني در امريكا براي خريداري تسليحات نگهداري ميشد، به همراه 3/1 ميليارد دلار سود آن آزاد ميكند. علت پرداخت اين مبلغ به ساير ارزها غير از دلار اين بود كه براساس قوانين امريكا نميتوان با دلار با ايران معامله كرد. مقامهاي بلندپايه امريكايي به اين روزنامه گفتند كه مبادله اين پول و زندانيان تصادفي بوده و به معني ارتباطي ميان آن دو نيست.
امريكا: ما هم متعهد بوديمجان كربي، سخنگوي وزير امور خارجه امريكا در نشست خبري خود در پاسخ به سؤالي در خصوص بيانات اخير مقام معظم رهبري مبني بر عدم انتفاع مردم ايران از توافق هستهاي و اينكه نميشود به امريكا اعتماد كرد، گفت: اين اظهارات را ديدم و همانطور كه قبلاً هم گفتيم ارزيابي ما اين است كه ايران بر تعهداتش در برجام پايبند است و ما هم همينطور. سخنگوي وزارت خارجه امريكا در ادامه با بيان اينكه ما نيز قصد داريم بر سر تعهدهايمان باقي بمانيم، چرا كه معتقديم اين مسئله مهم است، متذكر شد: معتقديم برجام در ثبات منطقه و حتي جهان حائز اهميت است و تأكيد وزير امور خارجه امريكا نيز بر ادامه پايبندي بر تعهدها و مراقبت از پايبندي ايران به اين تعهدهاست. سخنگوي وزارت امور خارجه امريكا در خصوص عدم اعتماد ايران به امريكا نيز گفت: اين توافق هيچ ربطي به اعتماد نداشته است، بلكه در مورد تصديق و ايجاد يك سيستم قوي براي ايجاد قابليت تأييد ديگري در باقي ماندن بر سر تعهدهاي طرفين بوده است. او اضافه كرد: بنابراين با تمام احترامي كه براي اظهارات رهبر ايران قائلم، بايد بگويم اين توافق مورد اعتماد نبوده است. سخنگوي وزارت امور خارجه امريكا همچنين در پاسخ به سؤالي در خصوص اينكه از نظر مردم ايران و رهبر ايران، امريكا هيچ كاري به جز مذاكره در توافق هستهاي نكرده است و اين دليلي براي بياعتمادي به امريكاست و اينكه وزير امور خارجه امريكا به تلاشش براي همكاري با ايران در مذاكرات سوريه اصرار دارد، گفت: ميدانم كه هيچ تغييري در برنامههاي ايران در راستاي حمايتش از سوريه رخ نداده است. آنها يكي از اعضا هستند و انتظار داريم كه عضو گروه مذاكرات سوريه باقي بمانند، اما در نهايت اين تصميم حاكميتي است كه آنها بر مبناي آن عمل ميكنند و من از هيچ تغييري در اين راستا خبر ندارم.