از حرف تا عمل فاصله زيادي وجود دارد. اين موضوع در حوزه آسيبهاي اجتماعي بيش از هر جاي ديگري خودش را نشان ميدهد. وقتي يك آسيب اجتماعي به نگراني عمومي تبديل ميشود، پليس براي متخلفان خط و نشان ميكشد، اما ادامه بروز آسيب ميتواند يك پيام روشن داشته باشد و آن اينكه متخلفان و مجرمان فضا را براي فعاليت خود مناسب میبینند و پليس هم توان و ابزار مقابله با آنها را ندارد.
اين روزها و همزمان با گرمتر شدن هوا، شاهد تردد افرادي در سطح شهرها هستيم كه پوشش آنها شگفتي هر رهگذري را به همراه دارد. اولين پرسشي كه به ذهن ميرسد، اين است كه لباسهاي اين افراد كجا توليد و در كدام مغازه عرضه ميشود و اينكه مگر مجوز ارائه اين لباسها در كشور وجود دارد؟!
نگاه قانونسردار خليل هلالي، رئيس پليس نظارت بر اماكن عمومي ناجا درباره توليد و عرضه «پوشاك نامتعارف اعم از زنانه و مردانه» گفته است: برابر قانون مصوب سال ۶۵، لباس هايي كه داراي علائم مشخص گروههاي ضداسلام يا انقلاب هستند، در صورت توليد، توزيع، فروش و استفاده در ملأ عام، جرم شناخته شده و مجازاتهايي براي متخلفان در نظر گرفته شده است. وي با اشاره به موضع قانون در اين رابطه گفت: تعطيلي محل كسب براي فروشنده از مدت سه تا شش ماه و جريمه نقدي بين 50 تا 100 هزار تومان از اين جمله است. براي واردكنندگان يا توليدكنندگان پوشاكهاي نامتعارف هم مجازات هايي در نظر گرفته شده است.
دهنكجي به اجراي قانونبه نظر ميرسد مجازاتهاي پيشبيني شده امروز، بيشتر به طنز زمانه شباهت دارد تا تنبیه فردي كه مرتكب اين تخلف ميشود. پرداخت جريمه يكصدهزار توماني براي متخلفي كه سود سرشاري از عرضه كالاي خود به جيب ميزند، اصلاً به حساب نميآيد. متخلفان راه تعطيلي محل كسب و كار خود را هم به خوبي يافتهاند؛ چراكه با پلمب محل كارشان به سادگي خوردن يك ليوان آب، محل ديگري را حتي بدون نياز به مجوز قانوني راه اندازي ميكنند. اين بدان معني است كه هزينه ارتكاب جرم در كشور پايين است؛ چراكه فرد بعد از رفع تخلف ميتواند بار ديگر به حرفه قبلي خودش برگردد يا جايي را حتي بدون داشتن مجوز و با دادن رشوه داير كند؛ موضوعي كه دادستان تهران نيز روز گذشته در نشست با برخي اصناف اعلام كرد و گفت كه هزار واحد صنفي بدون داشتن مجوز مشغول فعاليت در شهر هستند.
هشدار دادستاندادستان تهران تأكيد كرد كه عرضه البسه منقوش به علائم گروههاي فاسد و منحرف را مجرمانه دانست و گفت: عرضه پوشاك معضلي است كه مردم متدين را به گلايه وا داشته و برخي افراد سودجو در اين عرصه دخالت دارند. جعفري دولتآبادي نقش اتحاديههاي صنفي را در سه حوزه پيشگيري، انجام وظيفه ذاتي و درخواست حمايت قضايي تبيين كرد و اظهار داشت: اتحاديه صنفي ويترين اصلي است و مردم تمامي مشكلات صنوف را بر عهده آنان ميدانند. بنابراين اتحاديهها بايد در حوزه پيشگيري مقتدرانه عمل كنند و ضمن تقويت نظارت خود بر واحدهاي صنفي نسبت به پلمب واحدهاي متخلف اقدام كنند.
نقد بر عملكرديكي از راههاي موفقيت متخلفان در اين بين، ضعف و كمبود امكانات دستگاههاي نظارتي خصوصاً پليس است. پليس زماني دست به كار ميشود كه كالايي نامتعارف توليد و عرضه میشود. يعني تا اينجاي كار متخلفان اصلي سود خود را به جيب زدهاند. تجربه هم نشان ميدهد كه بازديدهاي پليس سنتي و رندومي است. آنها منتظر اعلام يك گزارش ميمانند و بعد نيروهايشان را براي بازديد و جمعآوري كالاهاي عرضه شده از پيشخوان مغازهها به صف ميكنند كه خيلي وقتها زيان آن به جيب فروشندگان خرد ميرود كه از محتواي كالايي كه عرضه ميكنند هم خبر ندارند. در بهترين حالت پليس براي اين كار طرحهاي سنتي خودش را اجرا ميكند كه متخلفان، تقويم اجراي آن را به خوبي ميدانند.
ابقا در شيوه سنتي سردار هلالي با اشاره به اجراي طرح نظارت رستهاي و فعالان حوزه پوشاك در سراسر كشور از سوي اين پليس گفت: طرح مذكور تمامي فعالان حوزه پوشاك را شامل ميشود و تا پايان تابستان ادامه دارد؛ طرح نظارت بر فعالان پوشاك از برنامههاي مستمر پليس نظارت بر اماكن عمومي بوده و در تقويم اين پليس وجود دارد. در سه ماه نخست امسال، بيش از ۲ هزار و ۸ فقره بازديدهاي مشترك از واحدهاي صنفي توليد و عرضه پوشاك از سوي بازرسان اتحاديه و ناجا انجام ميشود كه قريب به ۹ هزار و ۵۰۰ فقره تذكر به واحدهاي متخلف داده شده است. ثبت تذكر در پرونده مالك واحد صنفي متخلف كه اقدام به اصلاح فرايند تخلف كرده، مرحله اول كار و در صورت تكرار تخلف، نسبت به اعمال قانون و تعطيلي محل كسب برابر قانون اقدام ميشود.
پايين بودن هزينه تخلف حقيقت اين است كه هزينه ارتكاب اين تخلفها بايد آن قدر زياد باشد تا متخلفان جرئت ارتكاب تخلف را نداشته باشند. بروز اين تخلفها حكايت از ضعف ابزار اجراي قانون در جامعه دارد. تجهيزات و توان پليس نيازمند تقويت و حمايت است تا راهكارهاي خود را از سنتي به مدرن تبديل كند و گرنه هر روز كه ميگذرد بايد شاهد لباسهاي نامتعارف در شهر باشيم. چيزي كه اين روزها به وفور يافت ميشود.
