وقتي سرهنگ عليرضا عليفر از نام «دولاب امير» در گزارش زنده بازي ايرلند – لهستان استفاده ميكرد، نميدانست كه بهجاي خواندن نام سازنده استاديوم شهر نيس فرانسه اسير شيطنتهاي يك جوان ايراني شده است، اما حالا مشخص شده كه اين كار چيزي فراتر از يك شوخي بوده است . اين جوان گفته كه شوخياش با عليفر در اعتراض به صدا و سيمايي بوده كه به مخاطب اهميت نميدهد.
بروز برخي اتفاقات گاه نشان ميدهد كه چگونه ميزان هوشمندي و توانمندي جوانان در استفاده از ابزار و فناوريهاي روز رو به گسترش است ؛ نسلي كه به موازات اين ميزان هوش و اطلاعات، توقع خاص خود را از ابزار سرگرميساز همچون تلويزيون و رسانه ملي دارند. وقتي انتظارات برآورده نشود، مخاطبي نيز در كار نخواهد بود.
در گزارش روز دوشنبه، بازي تيمهاي ايرلند و لهستان عليرضا عليفر به عنوان گزارشگر بازي طبق معمول در حال ارائه اطلاعات مربوط به استاديوم و ورزشگاه محل برگزاري اين بازي بود. يك جوان ايراني كه با نحوه گزارش عليفر و استفاده او از اطلاعات ويكي پديا آشنا است، از اين فرصت استفاده كرده و با رجوع به ويكي پديا و با استفاده از قابليت ويرايش آن نام خودش را به جاي نام مهندس ناظر استاديوم شهر نيس فرانسه ثبت ميكند. به اين ترتيب عليفر طبق روال معمول به ويكي پديا مراجعه ميكند و در دقيقه 76 بازي نام «دولاب امير» را به عنوان مهندس ناظر اين ورزشگاه بر زبان ميآورد.
اين شوخي بلافاصله در شبكههاي مجازي دست به دست شد. ابتدا همه تصور ميكردند كه هدف او شخص عليفر بوده است؛ گزارشگري كه در كنار جواد خياباني گزارشگري بيشتر بازيهاي يورو 2016 را بر عهده دارد. حتي شخص عليفر هم به اين شوخي واكنش نشان داد و در گفتوگو با يكي از رسانهها گفت كه از امير دولاب چندان دلخور و ناراحت نيست: « به هر حال من نميدانستم كه ميشود اطلاعات سايت مرجعي مثل ويكي پديا را ويرايش كرد. براي همين وقتي پرينت اطلاعات مربوط به ورزشگاه را گرفتم و مطالعه كردم، در گزارش هم از آنها استفاده كردم. حالا اين وسط يك جواني كه خواسته شوخي كرده باشد يا دوست داشته كه اسمش در گزارش زنده يك بازي مهم گفته شود، كمي شيطنت كرده و كمي هم از ذكاوت و خوشذوقياش استفاده كرده، رفته اطلاعات مربوط به نام سازنده ورزشگاه را تغيير داده و اسمش هم گفته شده است. يك مقدار هم اين مسئله در فضاي مجازي براي مردم جذاب شده است. خب اينكه مردم از اين اتفاق لبخندي بزنند، خيلي اتفاق بدي هم نيست و من هم فكر نميكنم اتفاق خيلي بدي افتاده باشد. از اين آقاي امير دولاب هم اصلاً دلخور نيستم و حتي اگر با هم روبهرو شويم، رويش را ميبوسم و با هم عكس يادگاري هم ميگيريم.» با اين وجود و در حالي كه همه اين اتفاق را يك شوخي برداشت كرده بودند، امير دولاب وسط كار آمد و شيرينكاري خودش را در سطح شبكههاي مجازي پخش كرد و آن را يك حركت اعتراضآميز عليه صدا و سيما عنوان كرد. اين جوان كه حالا نامش حسابي بر سر زبانها افتاده گفته است: «از عليفر عذرخواهي خواهم كرد، اما اين كارم اعتراض به صداوسيما بود كه به مخاطب اهميت نميدهد. بالاخره يك جا مخاطب به ستوه ميآيد.»
اين جوان به طور مشخص نگفته كه چه چيز موجب نارضايتي او از صدا و سيما و بروز اين اتفاق شده است. با اين حال پيشتر در مورد ورزش و گزارشهاي ورزشي، پخش با تأخير و نبود مديريت صحيح سانسور كه با پخش صحنههاي تكراري و خسته كننده همراه ميشد، باعث بروز بحثهاي زيادي در فضاي مجازي شده بود تا جايي كه بسياري از مخاطبان برنامههاي ورزشي اعتقاد داشتند كه بيشتر از خود بازي، صحنههاي آهسته بازي را تماشا ميكنند.
حالا اما حداقل درباره بازيهاي يورو 2016 ميتوان گفت كه با يك نظارت مهندسي شده و در اوج هيجان تماشاي فوتبال، مخاطبان كمتر معطل پخش صحنههاي آهسته و تكراري بازيها ميشوند. شوخي جوان ايراني با گزارشگر بازي ايرلند - لهستان و در نتيجه شوخي با صدا و سيما كه در كوچكترين سطح خودش اتفاق افتاده، علاوه بر اين ميتواند تلنگري براي رسانه ملي باشد؛ رسانهاي كه به فربه شدن با نيروهاي مازاد شهرت دارد. چنانكه از سال 84 تا سال 92 تعداد كاركنانش دو برابر شده و به رقمي حدود 41 هزار نفر رسيده است. اين رسانه حالا بايد از اين جمعيت 41 هزار نفري، نيروهاي با استعدادش را انتخاب كند و به فكر آينده باشد؛ چرا كه صدا و سيما برخلاف نسلهاي قبل با نسلي متفاوت سر و كار دارد. اين نسل از هوش و توانمندي خاصي در استفاده از ابزار و تكنولوژي روز برخوردار است و همسطح اين ميزان از هوشياري و توانمندي، بهترينهاي رسانهاي را براي خود ميطلبد. اين به معناي آغاز يك راه بسيار دشوارتر براي رسانه ملي است.
