برخي مقاوم بودن اين نوع ماهي را در برابر انواع مواد صنعتي و سمي مورد انتقاد قرار ميدهند. اما مشکل اصلي که امروزه گريبان صيادان را گرفته است نه بحث مضر بودن تيلاپيا است و نه ورود آن بدون انجام مطالعات دقيق به سبد غذايي مردم، بلکه مساله اصلي که امروزه بخصوص خوزستانيها را درگير کرده، نابودي انواع ماهيان است که با تکثير سريع تيلاپياهاي گوشتخوار، عرصه بر انواع ماهيان تنگ شده و نابودي انواع گونهها قابل پيشبيني است.
+++
صيادان در سالهايی نه چندان دور که به صید ماهی ميرفتند حداقل ۱۰۰ کیلو ماهی از آبهاي کارون صيد ميکردند اما اکنون با ورود تيلاپياهاي گوشتخوار، صيادان حتي با گذشت دو روز و ماندن تورهايشان درآبهاي کارون، تنها چهار و یا پنج کیلو ماهی نصيبشان میشود که این میزان صید کفاف زندگی آنها را نداده و مخارجشان را تامين نميشود. ورود تيلاپياها به اين آبها که زماني منبعي براي کسب درآمد ساکنان منطقه بود، گونههای غنی ماهیان بومی را از بين برده و صید همين گونه تیلاپیا هم از لحاظ اقتصادی به صرفه نیست چرا که به اعتقاد برخي از کارشناسان این ماهی ارزش غذایی چندانی ندارد و تمایل برای خرید آن نيز بسیار کم است.
هجوم تيلاپيا به آبهاي خوزستان
ماهی مهاجم تیلاپیا چندساليست که به آبهای خوزستان نفوذ پيدا کرده و در حال رشد و تکثیر بوده و دليل ورود این نوع ماهی به استان خوزستان از سوي کارشناسان به صورت قطعی مشخص نشده است. گونه مهاجم این نوع ماهی به دلیل گوشتخوار بودن، بسیاری از گونههای بومی منطقه را در آستانه انقراض داده است. ماهی تیلاپیا به تالابهای استان نیز نفوذ پیدا کرده و مشکلات بسیاری را هم براي ساکنان حواشي تالابها به وجود آورده است. رئیس پژوهشکده آبزی پروی جنوب کشور بااشاره به اينکه مدتهاست ماهيان تيلاپيا به آبهاي خوزستان راه پيدا کردهاند، ميگويد: به طور تقريبي از سه سال گذشته گزارشهای اولیه دیده شدن ماهی تیلاپیا در آبهای کارون داده شد. از همان زمان هم مي دانستيم که ماهيان تيلاپيا، آبزيان خطرناکي بوده و ماهيان بومي منطقه را تهديد ميکند. از اين رو هشدارهای فراوانی در اين خصوص از سوی پژوهشکده به سازمانهای متولی همچون محیطزیست استان ارسال شد. اما جاي تاسف دارد که از آن زمان تاکنون اقدامي در این زمینه صورت نگرفته است.
جاسم مرمضی با اشاره به اينکه پژوهشکده آبزی پروری نيز براي انجام مطالعات و ارائه یک راهکار اساسی برای این مشکل نیازمند تخصیص اعتبارات است، ميافزايد: طرحهایی برای جلوگیری از رشد و نمو این ماهی و نفوذ به سایر منابع آبی استان تدوین شده، اما به دلیل کمبود اعتبار توان ارائه آنها وجود ندارد و همانطور که ميدانيم نه تنها جلوي تکثير اين ماهيان گرفته نشده بلکه اين نوع ماهي خطرناک به آبهاي باز استان هم اکنون نفوذ کرده است. وي ادامه ميدهد: متاسفانه این مسئله فعالیتهای لازم برای مبارزه را سختتر کرده است، چرا که اکنون اجرایی کردن هر طرحی در آبهای باز بر روی سایر آبزیان نيزتاثیر گذاشته و حيات انواع گونه آبزيان را به خطر مياندازد. بنابراين اکنون ما باید در این خصوص از روشهای بیولوژیکی استفاده کنیم که پیادهسازی این روشها نیز به اعتبارات مالی نیازمند است.
ارزش غذايي تيلاپيا مشخص نيست
مدیر کل شیلات خوزستان با اشاره به انواع ماهيان تيلاپيا، ميگويد: اين گونه به دو دسته کلي، گونههای خطرناک و خوراکی تقسیم میشود و مدتي است که گونه مهاجم و خطرناک این نوع ماهی وارد آبهای خوزستان شده و برخی گونههای بومی را از بین برده است .البته گونهای دیگر هم از ماهی تیلاپیا وجود دارد که اکنون در استان یزد در حال تکثیر و پرورش است که دردسرساز نيست. نبی الله خون میرزایی ضن اشاره به اينکه دليل ورود این نوع ماهی به آبهای استان ناشخص است، ميافزايد: کمي قبلتر شايعاتي منتشر شده که تخم ریزی این نوع ماهی مهاجم از سوی سازمان شیلات خوزستان انجام شده که آن را به کلی رد میکنیم زیرا این نوع ماهی فاقد هر گونه ارزش غذایی است. متاسفانه این ماهی اکنون در رودخانه های کارون، دز و کرخه در حال تکثير و رشد است.
در حالي که مدير کل شيلات خوزستان در ارتباط با ماهيان تيلاپيا از نداشتن ارزش غذايي آن خبر ميدهد، لاهیجان زاده مدیر کل سازمان محیط زیست خوزستان با اشاره به اينکه ماهی تیلاپیا جزو ۱۰ تا ۱۵ گونه مهاجم ماهی است، ميگويد: نمیتوان به صورت قطعی گفت این ماهی ارزش غذایی ندارد. بر اين اساس هنوز بين کارشناسان اين حوزه اختلاف نظر وجود دارد که اين نوع از آبزي داراي ارزش غذايي است يا براي سلامتي مصرفکنندگان آن مضر است. البته این گونه ماهی در سایر کشورها نیز به عنوان مهاجم وارده شده و آمریکا هم تاکنون میلیاردها تومان هزینه کرده که تکثیر آن را کنترل کند و موفق نشده است. این ماهی مهاجم به قدري مقاوم است که با ورود به یک آبراهه، ديگر نميتوان آن را از بین برد، تنها میتوان تکثیر آن را کنترل کرد. سازمان محیط زیست از شیلات استان انتظار دارد که با توان علمی بالا و تجهیزات مناسب موضوعاتی که مستقیما مربوط به خودشان هست را پیگیری کنند تا شاهد انقراض گونههای بومی آبزيان منطقه بيش از اين نباشيم.
به چشم دیدم چطور در یک آبراه کوچک زیر پل کنار جاده ای چطور تکثیر شده بودند. حتی صید این ماهی اصلا حس خوبی نداشت وقتی توی دست میگیری حس ماهی خوراکی نمیده و ترسناکه. 
