كمك به محرومان در فرهنگ اسلامي بر سه پايه بنا شده است، اول آنكه «لن تنالوا البر حتي تنفقوا مما تحبون / هرگز به حقيقت نيكوكاري نميرسيد مگر آنكه از آنچه دوست داريد، انفاق كنيد.» مسلمان واقعي آنچه را كه دوست دارد انفاق ميكند كه البته بسياري بر همين شيوه عمل ميكنند و پول و لباس نو را در سبد نيازمندان ميگذارند و اين با پاره پورههاي آويزان به ديوار مهرباني جور در نميآيد.
دومين شرط و پايه كمك و انفاق آن است كه «إِنْ تُبْدُوا الصَّدَقَاتِ فَنِعِمَّا هِيَ وَإِنْ تُخْفُوهَا وَتُؤْتُوهَا الْفُقَرَاءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَيُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِنْ سَيِّئَاتِكُمْ/ اگر انفاقها را آشكار كنيد خوب است و اگر آنها را مخفي به فقرا بدهيد، براي شما بهتر است و قسمتي از گناهان شما را ميپوشاند.»
كمك به فقرا پنهان باشد بهتر است. اينكه خداوند ميفرمايد پنهاني بهتر است يعني بندگان بايد همين كار را بكنند. در روايات اسلامي هم تأكيد شده است كه خمس و زكات را آشكارا بدهيد و انفاق به فقرا پنهاني باشد. فرهنگ اسلامي فكر آن لحظه و دقيقهاي را كه فقير بايد به ديوار مهرباني نزديك شود و نياز خود را بردارد، كرده است. هرچند در غرب و شرق چنين چيزهايي عاديتر شده است اما فرهنگ اسلامي براي آبروي مسلمان ارزشي بسيار در نظر گرفته است.
و پايه سوم اين است كه كمك به نيازمندان بايد از نزديكان آغاز شود. «يَسْئَلُونَك ماذا يُنْفِقُونَ قُلْ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبينَ وَ الْيَتامي وَ الْمَساكينِ وَ ابْنِ السَّبيلِ وَ ما تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَليمٌ/ از تو ميپرسند چه چيز را انفاق كنند، بگو هر چه از مال انفاق ميكنيد به پدر و مادر و خويشاوندان و يتيمان و بيچارگان فقير و درراهماندگان بدهيد...»
شرط سوم به نوعي تكميلكننده آن دو ديگر است. اگر هركس انفاق را از نزديكان خود شروع كند با توجه به بافت و تركيب جمعيتي فقرا و متمولان، اغلب فقرا از كمكها برخوردار ميشوند و فوايدي مثل هدفمند شدن كمكها، شناخت نيازها و مقدار آن، پنهان نگه داشتن نيازها و احساس عمل ثواب و رضايتمندي در انفاقكننده نيز بر عمل انفاق مترتب ميشود، زيرا علقه و وابستگي او به نزديكان بيشتر از غريبههاست.
پس ديوار غربي مهرباني را برچينيد و سنت اسلامي را كه بهترين است، عمل كنيد.
