با موافقت سازمان مديريت و برنامهريزي كشور و ابلاغ رئيس سازمان حفاظت محيطزيست، «دفتر مشاركتهاي مردمي سازمان محيطزيست» از دفتر آموزش اين سازمان تفكيك شده و به طور مستقل زير نظر رياست سازمان فعاليت خواهد كرد. در اين تغيير و تحول محمد درويش به سرپرستي دفتر مشاركتهاي مردمي سازمان حفاظت محيطزيست منصوب شده است. درويش درباره علت اين تغيير ساختار در سازمان محيطزيست به رسانهها گفته است كه با توجه به اعتقادي كه دكتر ابتكار به نقش تشكلهاي مردمنهاد در بهبود وضعيت محيطزيست كشور دارند، تصميم بر اين شد كه جايگاه دفتر مشاركت و سرمايه اجتماعي ارتقا پيدا كند و يك دفتر مستقل براي اين موضوع طراحي شد.
اين خبر سهل و ممتنع در اينبازه زماني كه عرصه محيطزيست كشور با تعرضات و بحرانهاي عديده دست به گريبان است، هم ميتواند منشأ خير باشد و هم ميتواند در صورت عملكرد ضعيف حكم قوزي را پيدا كند بر قوزي ديگر!
با اين اوصاف در ادامه به تشريح اهم مواردي خواهيم پرداخت كه در جريان اين تغيير و تحول به ذهن متبادر ميشود.
جدا شدن بخش مشاركتهاي مردمي از دفتر آموزش (كه تاكنون در يك قالب همزيستي مسالمتآميزي با هم داشتند و در دولت يازدهم تحت عنوان «دفتر آموزش و مشاركتهاي مردمي» سازمان حفاظت محيطزيست، به مديريت مهندس محمد درويش اداره ميشد) ميتواند منشأ خير و بركت باشد. در پس زمينه چنين مدعايي چند دليل مترتب است. اول آنكه با راهبردي كه براي اين بخش تازه تأسيس در نظر گرفته شده است، حشر و نشر مردم (از طريق سمنها يا همان سازمانهاي مردمنهاد) با بخش مشاركتها فزوني مييابد. اين نكته به اين جهت حائز اهميت است كه بسياري از بحرانهاي موجود در حوزههاي مختلف محيطزيست به واسطه سواد اندك زيست محيطي مردم و فقر فرهنگي در اين بخش رقم ميخورند. پس ناگفته پيداست كه ارتباطي تنگاتنگ كه در آن مباحث زيست محيطي محور گفت و شنودها و آمد و رفت هاست در صورتي ميتواند منشأ اثر باشد كه خوراك فكري و فرهنگي اين گفت و شنودها با پشتوانه فكري پخته و چكشكاري شده از سوي مسئولان سازمان به نمايندگان مردم در سمنها منتقل شود. بنابراين ناخودآگاه اعضاي سمنها كه هر كدام در خانواده و شهر و ديار خود سفراي محيطزيست و نمايندگان سازمان هستند اطلاعات خود را به سايرين منتقل ميكنند و به اين واسطه موجبات ارتقاي سطح كيفي فرهنگ زيستمحيطي مهيا شده و بدون نياز به همايش و سمينار و جشنوارهها كه نيازمند هزينههاي سرسام آورند، فرهنگ زيستمحيطي در سطح جامعه ارتقا خواهد يافت. از ديگر نقاط قوت اين طرح اين است كه بنا به گفته مهندس درويش، خانم ابتكار ديدگاه مثبتي به نقش تشكلهاي مردمنهاد در بهبود وضعيت محيطزيست كشور دارند. بنابراين اجراي هر طرح و پروژهاي ديگر نياز به گذر از بروكراسي اداري در بين معاونتها ندارد و اين مقوله نه تنها روند اجراي طرحها را با سرعت مواجه خواهد كرد بلكه در اين ميان مخالفتها و ساز مخالف كوك كردنها خود بهخود منتفي خواهد شد.
اما در اين مقال نگرانيهايي در جريان اين تغيير و تحول وجود دارد كه بعد منفي اين تغيير و تحول را تشكيل ميدهد، آن است كه طبق وعدههايي كه داده شده قرار است در اين دفتر هر ساله جشنوارههايي همچون جشنواره موسيقي برگزار شود كه با توجه به بحرانهاي مالي اين سازمان اجراي چنين برنامههايي لااقل در اين برهه از زمان به صلاح نيست و سبب تحتالشعاع قرار گرفتن اهداف اين دفتر خواهد شد، چراكه موارد مهمتري وجود دارد كه نيازمند وقت و هزينه و انرژي است!
