فضاي جامعه ديگر به طور كامل حال و هواي انتخابات را گرفته است. در و ديوار با تصاوير و شعارهاي انتخاباتي كانديداها پوشيده شده و هركس تلاش دارد آرا را به سمت خودش جلب كند. پاي يك انتخاب در ميان است. اين انتخابشدگان بناست قانونگذار باشند و يكي از مهمترين قواي سهگانه و يكي از پايههاي نظام جمهوري اسلامي ايران را اداره كنند يا با ورود به مجلس خبرگان رهبري در جايگاهي بنشينند كه مطابق اصل يكصد و هفتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مسئوليت خطير تعيين رهبر را به عهده داشته باشند. همانگونه كه پس از رحلت حضرت امام خميني (ره) اين مجلس خبرگان بود كه حضرت آيتالله خامنهاي را به رهبري كشور برگزيد.
وسعت و اهميت جايگاه افرادي كه قرار است انتخاب شوند، سختي و حساسيت انتخاب را بيشتر به رخ ميكشد و چيستي معيار انتخابي درست را جديتر مطرح ميكند. با وجود اين با عنايت به آمار 6 هزار و 300 نفري كه براي ورود به بهارستان با يكديگر رقابت ميكنند به ازاي هر صندلي مجلس 25 كانديدا وجود دارد و اين بدين معناست كه بسياري از كساني كه داوطلب ورود به مجلس هستند، نميتوانند به اين هدف دست يابند. اين مسئله از يك سو رقابت را تنگتر و سختتر ميكند اما از سوي ديگر كانديداها و رقبا بايد بدانند كه بسياري از آنها قرار است دوباره به عنوان يك شهروند عادي به جامعه بازگردند و زندگي كنند و بازتاب رفتارهاي انتخاباتي امروزشان را در آيندهاي نزديك مشاهده ميكنند.
از سوي ديگر «الناس علي دين ملوكهم »، مردم بيشتر از آنچه كه برخي از چهرههاي سياسي تصور ميكنند هوشمندند و رفتار و گفتار كانديداها را زير نظر دارند. بر اين اساس وقتي برخي از افراد و چهرههاي سياسي با قرار گرفتن در پشت تريبون و براي بيرون راندن رقبا از گود انتخابات به سادگي اخلاق و ارزشها را زير پا ميگذارند و به جاي بيان اهداف و برنامههاي خود تلاش دارند تا رقباي خود را تخريب كنند، مردم اين بياخلاقيها را ميبينند و درك ميكنند اما از آنجايي كه عامه مردم از خواص الگو ميگيرند و خواص و چهرهها جزو گروههاي پيشرو اجتماعي هستند همانگونه كه درستكاري، راستگويي و پاك دستي آنها ميتواند فضاي عمومي جامعه را به سمت و سوي اين فضائل اخلاقي هدايت كند، بد اخلاقيهاي انتخاباتي آنها هم در جامعه اثر ميگذارد و ميتواند انحراف جامعه از ارزشهاي اخلاقي و انساني را كليد بزند، چراكه غالب افراد جامعه پيرو هستند و نه پيشرو و اين درست معناي اين كلام معصوم است كه «الناس علي دين ملوكهم ».
بر اين اساس ممكن است برخي از كانديداها بتوانند با بداخلاقيهاي انتخاباتي و تخريب رقبا راه را براي خود باز كنند و در اين مسير موفق شوند اما يك واقعيت ديگر هم وجود دارد، وقتي جامعهاي از معيارهاي اخلاقي و انساني فاصله گرفت و اصول ارزشي و عقلاني جاي خودش را به اصول ماكياولي و توجيه وسيله براي رسيدن به هدف داد، هدايت و كنترل چنين جامعهاي ديگر راحت نيست زيرا مردم هم به مانند رجال آن جامعه ياد ميگيرند چگونه ميتوان قانونگريز بود و چگونه براي دستيابي به اهداف خود ديگران را زير پا گذاشت.
اينجاست كه دود بياخلاقيها به چشم همه ميرود و از همه بيشتر به چشم افرادي كه با بياخلاقي بر يكي از كرسيهاي مهم و تأثيرگذار جامعه تكيه زدهاند.
