سي و چهارمين دوره جشنواره دولتي، سياسي و سفارشي سينماي ايران با عنوان فيلم فجر در مغايرت آشكار با آراي كارشناسان، صاحب نظران، اهالي متعهد سينما، منتقدان و نظرات مردمي و در پي تحريم چهره برجسته سينماي انقلاب و در واقع هجمه به سينماي مقاومت انقلاب و دفاع مقدس به اصطلاح برگزيدههاي خود را معرفي کرد و ويتريني از جهالت سينمايي و فرهنگي و كدورت انتقادناپذيري و اهانت را به نمايش گذاشت.
توليد، گزينش و سيمرغ باران فيلمي كه گرچه از سينما دور نيست، اما از منظر مضمون و محتوا از ادبيات، اعتقادات و فرهنگ جامعه دور است و افراطگري را تا مرز اهانت به مردم پيش برده، محصول و نماينده تفكر سياسي- اجتماعي كساني است كه خود از اهداف و آرمانهاي جامعه به دور افتادهاند و به جاي ارائه نقد سالم و سازنده اجتماعي در آثار سينمايي، مبلغ فرهنگ وارداتي و بولدوزر فرهنگ ملي و ديني شدهاند.
به علاوه اين انتخاب گوياي خشم آنها در قبال سخنان حق و دلسوزانه كارگردان سينماي انقلاب، ابراهيم حاتميكيا و تلاش براي به انزوا كشاندن اين فيلمساز و سينماي انقلاب است. بخشي از برگزيدگان جشنواره سليقهاي فيلم فجر كه به ويژه در اين دوره دچار فقدان استانداردهاي برگزاري يك جشنواره مطلوب سينمايي بودند، فاقد نگاه كارشناسي و هنري و حاصل تحميل سليقه مديران و سفارش و رفاقت بودند.
اين گزينشها عملكرد مستقل هيئتهاي انتخاب و داوري را زير سؤال بردند و نشان دادند كه آنچه مديران سينما ديكته كردند، نوشته و اجرا شده است. اگر يكي، دو اثر يا نام شايسته قدرداني در ميان آنها وجود دارد، دليل آن واهمه اجتماعي از واكنش مردم و رسانهها بوده است.
مراسم فيلم فجر امسال جشن و جشنواره نبود. يك بالماسكه بود كه به ميزباني مديران غيرسينمايي و غيرفرهنگي با توليداتي ضعيف و متوسط از چند سينماگر حرفهاي و عدهاي از فيلمسازان جوان، همراه نابسامانيهاي فراوان در برنامهريزي و اجرا برگزار شد.
مراسمي كه تحت عنوان جشنواره فيلم فجر و به دور از اهداف و آرمانها و ارزشهاي جامعه با آثاري كه از قبل از نظر مضمون و محتوا، طرح خنثي و يكجانبهنگر و از لحاظ ساختار سينمايي تجربه و فرمگرا و آشفته بودهاند، برگزار شد، بضاعت سينماي تحت مديريت و راهبردهاي سياسي آنها را به نمايش گذاشت و خاطرنشان كرد كه باز هم سينماي كشور بيشترين ضربهها را از ناحيه ناكارآمدي و نگاهها و ديدگاههاي سليقهاي مديران سليقهاي و شترسواري دولادولاي باندهاي ناسالم سينمايي خورده است.
اگر حضور و نمايش فيلمهاي خوش ساخت با محتوا و مضمون «باديگارد»، «ايستاده در غبار» و فيلمهاي متفاوتي مانند «جشن تولد»، «سيانور»، «سينما نيمكت» و «دختر» و تجربههاي به نسبت سالم و سينمايي چند سينماگر جوان متعهد نبودند و آبروي جشنواره سي و چهار ساله فجر را نميخريدند، اين مراسم تجملاتي دولتي، قابليت توجه و نقد و بررسي را هم نداشت. در اين دوره علاوه بر حاشيههاي انتخاب و تركيب هيئتهاي انتخاب و داوري و گزينش دبير سليقهاي جشنواره، حقكشي و ظلم به چند فيلمساز و آثار آنها نمودي بارز داشت و همگان را شگفتزده كرد، به گونهاي كه فيلم خوب، قوي و با محتواي «باديگارد» ساخته استاندارد و شاخص حاتميكيا، فيلم با محتواي «جشن تولد»، فيلم انقلابي «سيانور» و فيلم ديدني «سينما نيمكت» در ميان انتخابهاي رسمي در جايگاههاي شايسته خود نبودهاند.
در اين دوره هم بهرغم انتخابهاي سليقهاي و سفارشي برگزيدهها، بهترينهاي مردمي در جايگاه مهم و با اهميت ايستادهاند. اين انتخاب و گزينشهاي متفاوت صاحبنظران و منتقدان عمق و وسعت فاصله انتخاب فني و هنري و كارشناسي و مردمي با برگزيدههاي متأثر از سليقه و نظرات غيركارشناسي سازمان سينمايي و وابستگان آنها را نشان داد. بالماسكه مديران سينما بار ديگر ضرورت توجه و اصلاحات اساسي در سينما، جشنواره فيلم فجر و بخشهاي مديريتي و طيفهاي تاجرمآب بخش خصوصي را يادآور ميشود.
*منتقد و مدرس سينما 
