به گزارش «جوان»، سي و چهار سال پيش در بهمن ماه سال 1361، جشنواره بينالمللي فيلم فجر به عنوان مهمترين جشنواره سينمايي ايران حيات خود را در ايران جنگزده آن روزها آغاز كرد. هرچند پيش از پيروزي انقلاب فستيوال فيلمي هر ساله در كشور برگزار ميشد اما پس از پيروزي انقلاب تا سال 61 خبري از برگزاري جشنواره در كشوري كه آن روزها مهمترين دغدغهاش جنگ بود وجود نداشت.
اين جشنواره توسط بنياد سينمايي فارابي و زير نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي برگزاري خود را آغاز كرد و تا سال ۱۳۷۴ فقط به توليدات سالانه سينماي ايران ميپرداخت. از سال ۱۳۷۴ جشنواره به صورت بينالمللي برگزار شد و علاوه بر سينماي ايران، فيلمهاي خارجي هم در بخش بينالملل حضور پيدا كردند. در تمام اين سالها اما انتقادات و تعريفهاي بسيار در خصوص نحوه برگزاري جشنواره در ميان اهالي سنيما و منتقدان سينما ميشود و معمولاً داوريهاي اين رويداد سينمايي مهمترين مسئله مورد بحث اهالي سينماست.
جشنوارهاي كه مثل يك فيلم اكشن غافلگيركننده استطهماسب صلحجو در گفتوگو با «جوان» در خصوص جشنواره فيلم فجر ميگويد: جشنواره فيلم فجر مثل يك فيلم اكشن، غافلگيركننده است، من كه تا به حال از جشنواره فجر سر در نياوردم، جشنواره فيلم فجر جشنوارهاي است كه در آن اتفاقي قابل پيشبيني نيست از اين نظر كه در هر دوره به گونهاي برگزار ميشود.
وي ميافزايد: جشنواره فيلم فجر بايد همينگونه كه هست، باشد، به نظر من نبايد اين رويداد بزرگ سينمايي را مورد انتقاد قرار داد چون مهمترين رويداد سينمايي است و به اندازه سن يك جوان امروزي رشد كرده و با انتقاد كردن نبايد ارزشمندي اين جشنواره را كم كرد.
صلحجو تأكيد ميكند: همواره جشنواره با پيشبينيهاي مديرانش هماهنگ نبوده و راه خودش را رفته است و براي نسل ما اين جشنواره خيلي عزيز و محترم است چون خيلي از جوانهاي فيلمساز و بازيگر اين روزگار، اولين خاطرات جشنوارهاي خود را با همين جشنواره تجربه كردهاند.
مستغاثي: جشنواره فيلم فجر ويترين سينماي ايران استسعيد مستغاثي، ديگر منتقد رسانه هم در گفتوگو با «جوان» در خصوص بزرگترين رويداد سينمايي كشور ميگويد: جشنواره از اين جهت كه جشنوارهاي معتبر است و همچنين معتبرترين جشنواره ايران، جايگاه خاصي در دنياي سينمايي كشور دارد و هر ساله ميتواند ويتريني براي سينماي ايران باشد و بالاتر از آن جشنواره بايد به عنوان يك جشنواره اسلامي، فيلمسازان مستقل و آزاديخواه جهان را جذب كند و كانوني براي جمع شدن آنها باشد.
وي ادامه ميدهد: جشنواره بايد بيانگر گفتماني باشد كه آينده فجر انقلاب اسلامي را مشخص ميكند و آثاري در آن به نمايش در بيايد كه معرف نام اين رويداد سينمايي است، متأسفانه اين جشنواره در طول اين سي و چند دوره نتوانسته قرابتش را به گفتمان اسلامي و نامش نشان دهد و بعضاً در تضاد با موضوعيتش عمل كرده و اين نقيصهاي است كه اين جشنواره در تمام دورهها داشته است.
مستغاثي تصريح ميكند: در برخي دورهها اين تضادي كه ميان آثار جشنواره و مفهوم انقلاب اسلامي است كاهش پيدا ميكرد اما اين رفع اين نقيصه به صورت كامل انجام نشد و بعضاً سال به سال بيشتر ميشود تا آنجايي كه سال گذشته اما و اگرهايي درخصوص حذف عنوان فجر از نام جشنواره شنيده ميشد.
اين منتقد سينما اذعان ميكند: اين جشنواره ظرفيت اين را دارد كه محفلي براي اكران فيلمهايي براساس گفتمان انقلاب اسلامي باشد، فيلمهايي كه با نظام سلطه در تضاد هستند، جشنواره فجر ميتواند مأمني براي گردهمايي سينماگران مستقلي باشد كه دغدغههايي از جنس فجر و انقلاب دارند و در جهت اشاعه اين گفتمان تلاش ميكنند.
آثار جشنواره بايد معرف عنوان فجر باشندمحمدحسين نيرومند، منتقد سينما در گفتوگو با «جوان» درباره جشنواره فيلم فجر ميگويد: قضاوت ما بايد براساس گذشته باشد و چون نميدانيم جشنواره امسال چگونه برگزار ميشود، واقعيت اين است كه جشنواره ويتريني از توليدات هر سال است و در اين سالها ما با جاي خالي مجموعهاي از فيلمهاي جشنواره كه رويكردي همسو با نيازهاي جامعه ايراني و اسلامي دارند روبهرو هستيم و به واقع جشنواره ويتريني از فيلمهايي است كه بعضاً نميتوانند امكان اكران در سالنهاي سينمايي را هم داشته باشند. جشنواره، مشخصه اوليهاش را كه حضور فيلمهاي ايراني و اسلامي است از دست داده و تنها به گردهمايي براي نمايش فيلم بدل شده است.
نيرومند ادامه ميدهد: به هر حال جشنواره فيلم فجر جشن ملي سينما و جمعي است كه در آن اهالي سينما گردهم ميآيند و در روزهاي برگزاري آن قالب هنري سينما موضوع رسانه ملي ميشود و مردم به آن اهميت ميدهند و اينها نكات مثبت جشنواره است، اما بايد يادمان باشد كه بايد جشنواره فجر انقلاب اسلامي باشد.
نيرومند در اين خصوص كه جشنواره ميتواند قربانگاه برخي از فيلمها شود و فرصت اكران را براي هميشه از آنها بگيرد، تصريح ميكند: تهيهكننده و كارگردان زماني كه اعتماد كامل به فيلمشان دارند بايد اثرشان را وارد اين رقابت كنند و لزومي ندارد كسي كه ترديد دارد وارد اين جشنواره شود، اگر كار خوب باشد مسلماً با جوسازيها و جريانسازي و گروهبندي محكوم نميشود و خود اثر است كه ميتواند بيشترين دفاع را از خودش كند.
در نهايت از اظهارات منتقدان و كارشناسان سينما اينگونه ميتوان نتيجه گرفت كه جشنواره فيلم فجر بهرغم همه اما و اگرهايي كه هر ساله در خصوص شيوه برگزارياش دارد، مهمترين گردهمايي سينمايي كشور است كه بايد از سوي تمام اقشار هنري و سينمايي مورد حمايت قرار بگيرد.
