اگرچه نمی توان توسعه صنعتی و معدنی را بدون افزایش آلایندگی های زیست محیطی در نظر گرفت اما گاهي ارفاق به صنايع، سبب بروز آلودگي هايي مي شود که حيات محيط زيست را با خطر جدي تهديد مي کند.
****
آلودگي زيست محيطي دشت خاتون آباد شهر بابک به دليل فعاليت کارخانه ذوب مس و در پي آن نابودي گونه هاي گياهي و جانوري و از همه بدتر دام هاي منطقه از جمله موضوعاتي است که عليرغم تکرار بسيار در سالهاي اخير همچنان به قوت خود باقي است. 16 سال پيش کارخانه ذوب مس خاتون آباد به دست یک شرکت چینی ساخته شد. هم زمان با آغاز فعاليت اين کارخانه، آلودگی های شدید ناشی از فلزات سنگین، منطقه را در برگرفت. دربين عوامل آلاینده کارخانه خاتون آباد موردي که بيش از همه خودنمایی می کرد استفاده از الکتروفیلترهای کارخانه سیمان به جای الکتروفیلترهای ذوب مس در این کارخانه بود که چندي بعد به عنوان مهمترین عامل آلودگی کارخانه مذکور توسط کارشناسان معرفي شد.
زورآزمايي دامپروري و صنعت براي حفظ جايگاه
چند سالي است که دشت خاتون آباد به دلیل فعالیتهای صنعتی به یکی از آلوده ترین نقاط طبیعت ایران تبدیل شده و علاوه بر از بين رفتن گونه هاي گياهي و جانوري و غير قابل کشت شدن مزارع کشاورزي، هزاران راس دام نيز دراثر آلايندگي اين کاخانه تلف شده اند. اين در حالي است که طي سالها شهربابک به عنوان قطب دامپروری استان کرمان محسوب مي شد و حالا با فعاليت کارخانه آلاينده ذوب مس و در جدال با توسعه صنعتي منطقه، مغلوب شده است. مراتع و کشتزارهای دشت خاتون آباد که زماني سبب رونق اقتصادي منطقه بود حالا به دلیل انتشار فلزهای سنگین، جای خود را به چاله های انهدام دامها داده اند چرا که رسوب های سمی ناشی از فعالیت کارخانه در بدن حیوانات اثر می کند و آنها را به کام مرگ مي کشاند. با وجود اينکه تمام اثرات منفي فعاليت اين کارخانه بر محيط زيست اطراف آن محرز شده و گزارشات مکرر نشان داده که میزان آرسنیک موجود در دود ناشی از کارخانه به حدی است که تا حداقل 10 سال آثار مخرب آن بر منابع خاکي دشت خاتون مي ماند و خسارات جبران ناپذيري بر صنعت دامپروري و کشاورزي منطقه تحميل مي کند اما هنوز اقدام موثري در اين خصوص صورت نگرفته است. بدتر از همه اينکه مسئولان مربوطه به جاي يافتن راهکار مناسبي براي حفظ جايگاه قطب دامپروري استان، با تعيين تعرفه براي هر راس دام تلف شده و پرداخت مبلغي به دامپروران سعي دارند بر اهمال کاري هايشان سرپوش بگذارند! علاوه بر اين سکوت سنگین محیط زیست کرمان در قبال فعالیتهای شرکت مس در طي چندين سال گذشته هم از جمله موضوعاتي است که نمي توان نقش آن را در نابودي صنعت دامپروري و کشاورزي اين استان ناديده گرفت.
وعده جديد اما بدون تعيين زمان!
از زمان آغاز فعاليت کارخانه ذوب مس خاتون آباد بحث فيلترينگ نامناسب و آلودگي ناشي از دودکش ها و پسآب صنعتي کارخانه به عنوان مهمترين اشکالات وارده به فعاليت اين واحد توليدي مطرح شده و هر بار مسئولان وعده هايي مختلفي براي رفع آن دادند. چند سال پيش مدیرکارخانه ذوب مس خاتون سال 94 را به عنوان زمان پايان آلودگي کارخانه مس خاتون آباد اعلام کردو گفت: طرح بهبود آلایندگی در سه فاز تعریف شده است که دو فاز در حال اجرا و فاز دیگر طی چند سال آینده اجرا می شود و درنهایت آلایندگی کارخانه متوقف خواهد شد. اما حالا با گذشت نيمي از سال 94 هنوز خبري از انجام اقدامات اسايس نيست که نيست.
سال گذشته هم نماینده مردم شهر بابک در مجلس شورای اسلامی با بيان اينکه متأسفانه فیلترینگی که بر روی کارخانه ذوب مس خاتونآباد نصب شده مربوط به کارخانه سیمان بوده که این امر منجر به آلودگیهای بسیار خطرناک در شهربابک شده از وزير صنعت، معدن و تجارت خواست اين مسئله را در دستور کار قرار دهند. فتاحی همچنين با اشاره به اينکه درراستای پرونده آلودگی کارخانه ذوب مس خاتونآباد حدود 13 میلیارد تومان خسارت از سوی دادگاه تعیین شده اما یک ریال از این میزان خسارت ازسوی مسئولان دولتی پرداخت نشد، بر بي توجهي مسئولان دولتي به اين موضوع مهر تاييد زد.
بالاخره چند روز پيش وزیر صنعت، معدن و تجارت در بازديد از کارخانه مذکور اعلام کرد: به منظور وضعیت آلودگی مجتمع خاتون آباد از سوی شرکت مس طرحي ارائه شده که در صورت تصویب منابع آن تامین شده و ظرف دو یا سه سال آینده عملی می شود! محمدرضا نعمت زاده گفت: در طرح ارائه شده از سوی شرکت مس حدود ۴۶۰ هزار تن اسید سولفوریک تولید می شود و اگر دولت این طرح را تصویب کند منابع آن هم تامین خواهد شد که ظرف دو یا سه سال آینده عملی می شود که در این صورت مشکل آلودگی حل خواهد شد.
