سال 1391، ايام برگزاري اجلاس عدم تعهد در تهران و ذهنها درگير آن بود. به همين مناسبت در متن خطبههاي نماز جمعه رهبرمعظم انقلاب، به سراغ خطبه 21/6/1365 رفتيم كه در تاريخ هفتم محرم ايراد شده بود. دو خطبه مفصل و پرمعنا؛ اولي بيان نكتهاي از قيام عاشورا و دومي گزارشي از يك سفر بود. خطبه اول به نفي ظلمپذيري ميپرداخت و خطبه دوم تشريح فرياد انقلاب اسلامي در ميان كشورهاي جهان سوم در نفي ظلمپذيري است. در خطبه دوم، حضرت آقا از سفرشان به هراره و شركت در اجلاس سران عدم تعهد گزارش ميدهند. گزارشي كه جمع را مجذوب خود ميكند. چه سفر مهم و عجيبي بوده است! به سراغ كتابها و رسانهها ميرويم تا بيشتر از سفر بدانيم، اما خبري نيست، از سفري به اين عظمت مطلب خاصي گفته نشده است!
به سراغ اسناد ميرويم. نه اسناد محرمانه و گزارشهاي دولتي، بولتنها و آرشيو صدا و سيما و وزارت خارجه و... كه به هيچ كدام دسترسي نداشتيم. به اسنادي كه در اختيار همه هستند، اما ديده نميشوند. اسنادي كه حرفهاي زيادي دارند، اما كسي آنها را به سخن نميآورد. اسنادي كه با فريادهايي در گلو مانده خاموشند و معمولاً خاك گرفته: روزنامههايي كه در همان ايام منتشر ميشدند.
در ميان چهار روزنامه «جمهوري اسلامي»، «اطلاعات»، «رسالت» و «كيهان» صفحات فراواني در مورد آن سفر هشت روزه وجود داشت. از چند روز قبل تا نزديك به يك ماه بعد از سفر مطالب متنوعي از اصل و حواشي آن در اين روزنامهها چاپ شده است.
با ديدن اين حجم مطلب و متن نطقهاي حضرت آقا در حين سفر برايمان يقين شد بايد به يك كتاب فكر كنيم. كتابي كه يك نگاهش به حضور آيتالله خامنهاي در اجلاس هراره است و نگاه ديگرش به حضور در اجلاس تهران. روايت اين دو حضور و شرايط دنيا در فاصله زماني بين آنها موضوع كتاب «از هراره تا تهران» شد.
براي كامل كردن اطلاعات سراغ برخي از همسفران حاضر در اجلاس هراره رفتيم. بعضي استقبال و برخي رد كردند. بعضي كاملاً قضيه را فراموش كرده بودند و برخي نكاتي در ذهنشان باقي مانده بود. گرچه اصل اطلاعات از متن روزنامهها به دست آمد، اما اين گفتوگوها هم به روشن شدن برخي ابهامات كمك و بعضاً نكات ريز و جزئي را اضافه كرد.
***
«از هراره تا تهران» ورود به يك موضوع در دامنه وسيع «صهبا» است. سفرهاي خارجي آيتالله خامنهاي از سال 59 تا 68 به خاطر مسافر تأثيرگذارشان در تاريخ انقلاب و دوستان انقلاب و حتي دنيا اثرگذار بودهاند. كتاب «از هراره تا تهران» شامل چهار قسمت است:
مقدمه: متن خطبه اول نماز جمعه ذكر شده، در واقع يك مقدمه محتوايي است بر آنچه در هراره اتفاق افتاد و آنچه حضرت آقا در هراره بيان ميكنند. روح اين خطبه در تمام صفحات كتاب جريان دارد. لذا مطالعه اين مقدمه باعث ميشود به درك عميقتري از روايت سفر و اتفاقات بعد از آن برسيم.
بخش اول، روايت هراره: عمدهترين قسمت كتاب است كه شرح سفر حضرت آقا به هراره، از لحظه ورود تا برگشت و اقامه نماز جمعه به شكل روايتگري در آن آمده است. بهجز روايت سفر و متن سخنرانيهاي ايراد شده برخي موضوعات مربوط به شرايط آن روز دنيا به مناسبتهايي مطرح شدهاند تا به فهم آنچه در هراره گفته ميشود و اتفاق ميافتد، كمك كند. ممكن است به خاطر فاصله زماني برخي موضوعات در ابتدا براي مخاطبين مبهم باشد، عمده اين ابهامات در ادامه مطالعه متن برطرف خواهند شد.
بخش دوم، از هراره تا تهران: مروري سريع و اجمالي بر آنچه در ميان اين دو اجلاس در موضوعات مهم مربوط به آنچه در هراره بيان شده گذشته است. در اين بخش برخلاف بخش اول از شرح مفصل و بيان جزئيات صرفنظر و مروري كلي بر اين موضوعات شده است.
بخش سوم، روايت تهران: برگزاري اجلاس شانزدهم جنبش عدم تعهد در تهران و حضور مقام معظم رهبري در آن را روايت ميكند كه شامل برگزاري اجلاس، ديدار برخي سران با معظمله و سخنراني ايشان در افتتاحيه اجلاس است.
