وضعیت بستر رودخانه هم غير قابل وصف است و ترکهاي آن دل هر رهگذري را به درد ميآورد. چندسالیست همين زايندهرودي که همه به وجود آن افتخار ميکنيم در سايه بيتوجهيها، آخرين لحظههاي عمرش را سپري ميکند. خبرهاي اين مدت هم همگي از زخمي که برتن زايندهرود خودنمايي ميکند، حکايت دارد. همين چند روز پيش بود که به دليل مرگ هزاران قطعه ماهي، دوستداران طبيعت با دستاني خالي از لابهلاي گل و لاي سطح رودخانه، باقي مانده ماهيان زنده را جمع ميکردند و جان اين موجودات کوچک را نجات ميدادند. اما با اين حال انگار تمام کسانی که کاری از دستشان برمیآید، دست روي دست گذاشتهاند و جان دادن زنده رود را تماشا ميکنند.
***
* هزاران قطعه ماهي در بيآبي جانميدهند
مدیرکل حفاظت از محیط زیست استان اصفهان با اشاره به اينکه برخي از قسمتهاي زايندهرود به طور کامل خشک شده است ميگويد: هنوز در قسمتهايي از اين رودخانه مقادير کمي آب وجود دارد. اما اين موضوع زياد اميدوار کننده نيست چرا که با اين شرايط موجود هزاران قطعه ماهی در حال از دست دادن زیستگاه خود هستند و نفسهای آخرشان را میکشند. حمید ظهرابی با اشاره به اينکه به دنبال تلفات ماهيها از وزارت نيرو مطالبه خسارت ميکنيم، ميافزايد: در خصوص آخرین وضعیت بیآبی رودخانه زاینده رود بايد بگويم که آبی که در رودخانه زایندهرود جاری بود از سد نکو آباد تا منطقه درچه از طریق کانال انتقال مییابد. ميزان برداشت از آبها بايد به شدت کنترل شود. بنابراين با استفاده از کانال ميتوان به اين مهم دست يافت.
وی با اشاره به دليل حضور هزاران قطعه ماهي در زاينده رود، ميگويد: حضور این مقدار زياد ماهی در رودخانه به این دلیل است که هنگامی دریچههای آب را باز میکنند، ماهیها هم با آن به سمت پایین میآیند. متاسفانه ما هم نمیدانيم چه زمانی این قطع و وصلهای مکرر آب تمام میشود، تا بيش از اين شاهد تلفات ماهيها نباشيم.
* جمع آوري ماهيان هم نمادين بود
در اين بين که تعداد زيادي از ماهيها در سطح رودخانه در بيآبي دست و پا ميزدنند، مردم به درخواست مسئولان محيطزيست براي کمک و نجات ماهيان شتافتند. آنها آستين بالا زدند، با دستهاي خالي و بدون هيچ تجهيزاتي وارد زايندهرود شدند تا جان آبزیان کوچک را نجات دهند. با اين اقدام دوستداران طبيعت، توانستند تعدادي از ماهيان را نجات داده و تحويل مامورهاي محيط زيست دهند.
سپهر سلیمی، فعال محيط زيست با اشاره به مشکلاتی که در اثر باز و بستهشدنهاي مکرر آب بر روي زايندهرود بهوجود آمده است، ميگويد: باز و بسته کردنهای مکرر آب، منجر به تلف شدن تعداد زیادی از ماهیان شده است. پس بهتر است به جای اینکه مدام آب را باز و بسته کنیم، مدتی آن را بسته نگه داریم و مشکلات را برطرف کنیم. پس از رفع کامل آنها، آب را به نحوی باز کنیم که هیچگاه بسته نشود. این فعال محیطزیست در خصوص تشکیل گروهی که برای نجات ماهیان زایندهرود توسط مردم تشکیل شد، میافزاید: این تنها یک اقدام نمادین بود و اثر چندانی برای جلوگیری از تلف شدن ماهیان نداشت. چرا که تنها 50 متر از کل رودخانه پوشش داده شد و این میزان فقط 10 درصد تمام ماهیهایی را تشکیل میدهد که در طول رودخانه از تشنگی جان میدهند. البته از این تعداد اندک ماهی هم که توسط مردم نجات یافتهاند، یک درصد هم زنده نخواهند ماند.
* قول تاریخی هم بیاثر بود
زمستان سال گذشته بود که رییس جمهور در میدان تاریخی امام(ره) اصفهان قول و دستور داد تا بتواند تضمینی برای آینده اصفهان و زنده رود باشد. وی با تاکید بر اینکه آب و هوا در اصفهان دو مشکلی است که این استان با آن مواجه است دستور ویژهای در خصوص زایندهرود صادر کرد. دستور تاریخی دکتر حسن روحانی از این قرار بود" به وزارت نیرو و وزیر نیرو و استاندار اصفهان دستور میدهم اگر آب زاینده رود هم به اندازه کافی نباشد ولی زاینده نباید رود خشک شود".
حسن روحانی زمانی این وعده را داد که زاینده رود سالهاست با خشکی دستوپنجه نرم میکند و از رودخانهای دایمی به یک رودخانه فصلی تبدیل شده است. با توجه به اعلام رییس جمهور مبنی بر اتمام تونل کوهرنگ و آبگیری آن به نظر میرسید از اسفند سال گذشته زاینده رود دیگر رنگ خشکی را به خود نبیند اما باز هم با مرگ هزاران قطعه ماهی در این رودخانه، امید مردم ناامید شد و قول رئیس جمهور هم بیتاثیر ماند.
