امير «جعفر حسنلو» پژوهشگر و مدرس دفاع مقدس در عمليات والفجر8 از فرماندهان لشكر 21 حمزه سيدالشهدا(ع) بوده و از حاضران در اين عمليات به شمار ميرود. او در گفتوگو و توضيحاتش به «جوان» ابتكارات نظامي رزمندگان كشورمان در اين عمليات را بررسي ميكند.
عمليات والفجر8 يكي از برجستهترين و پيچيدهترين عملياتهاي رزمندگان در دوران جنگ تحميلي است كه از ديدگاه نظامي قابليت و ظرفيت زيادي براي استفاده از تجربيات آن در دانشگاههاي نظامي جهان وجود دارد. اين منطقه نبرد از جهاتي براي ما بسيار سخت بود و از سوي ديگر براي عراقيها جهت رسيدن به اهدافشان حياتي به نظر ميرسيد. اول اينكه عراق به بهانه تسلط بر اروند روزهاي نخست تجاوز خود را از اين منطقه شروع كرده بود و يكي از مناطق حساس مرزي دو كشور به شمار ميرفت. دوم تنها مسير پل ارتباطي كشور عراق با آبهاي آزاد خليج فارس و جهان بود و سوم وجود انواع عوارض طبيعي در منطقه مانند رودخانه، نهر، نخلستان، باتلاق و دشت و جزر و مد آب دريا طراحي عمليات را پيچيده ميكرد. عمليات والفجر8 ساعت 10/22 بيستم بهمن سال 1364 با رمز مقدس يا فاطمه الزهرا(س) در منطقه عمومي جنوب از كوشك تا انتهاي جزيره آبادان در سه محور انجام شد. فرماندهي عمليات با قرارگاه خاتمالانبيا(ص) بود كه شامل نيروهاي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و ارتش در سه محور 1- كوشك تا سمت شرق بصره 2- محور شلمچه 3- اروندكنار تا دهانه فاو ميشد.
ويژگيها و ابتكارات
عمليات والفجر8 ويژگيها و ابتكارات بسياري داشت كه تا آن زمان نه تنها در تاريخ دفاع مقدس بلكه در تاريخ جنگهاي جهان نيز بينظير بود.
پدافند هوايي
يكي از ابتكارات و نوآوريهاي مهم تغييراتي بود كه بر روي سامانه رادار و ناوبري و هدايت موشكهاي زمين به هوا (هاگ) صورت گرفت و آن را زير هواپيماي اف14 به عنوان موشك هوا به هوا نصب نمودند كه با موفقيت كامل عملياتي شد، با توجه به توان بالاي عملياتي نيروي هواي ارتش عراق و ضعف سيستم موشكي ضد هوايي هدايتشونده با برد بلند كه در اختيار نيروي هوايي بود با انديشهها و ابتكارات و طراحيهاي دفاعي سرلشكر شهيد منصور ستاري كه در آن دوران به عنوان فرمانده گروه پدافند منطقه عمليات خدمت ميكرد با همراهي معاون عملياتي و فرمانده قرارگاه رعد سرلشكر شهيد عباس بابايي و ابتكار فرماندهان سايتهاي موشكي متحرك با ايجاد سيستم دفاع هوايي و موشكي سيار و قابل جابهجايي فضاي كنترل منطقه عمليات را متحول نمود.
يعني بر خلاف تكنيكهاي استاندارد كه بايستي سكوي پرتاب موشك نزديك سيستم راداري باشد عمل كردند و با افزايش اين اجزا مقررات فاصله سكوي پرتاب و سيستم راداري موشك و با اشتباه انداختن خطاي فكري و سمعي و فريب خلبانان هواپيماهاي عراق آنان را وادار ميكردند. هواپيماي دشمن از فاصله بيشتري شناسايي و با فرصت بهدست آمده شرايط و موقعيت مناسبي جهت هدف قرار دادن هواپيماهاي دشمن عمل كنند يا هواپيماي اف14 آنان را با موشكهاي فونيكس مورد اصابت قرار دهند. به همين دليل رزمندگان با غافلگير كردن دشمن 70 فروند هواپيماي پيشرفته و 10 فروند بالگرد عراقي را سرنگون كردند. در اين عمليات 86 موشك شليك شده 56 فروند هواپيما را ساقط كردند. پيدايش چنين وضعيتي رعب و وحشت زيادي در دل خلبانان عراقي ايجاد كرد به گونهاي كه وقتي وارد آسمان ايران ميشدند مهمات خود را در بيابانها رها ميكردند. حتي يكبار پس از شليك موشك و اصابت آن به يك هواپيماي عراقي خلبان هواپيماي دشمن ديگري به خيال آن كه او هم مورد اصابت قرار گرفته هواپيما را رها كرد و به بيرون پريد كه نشانگر عظمت رزمندگان و ناتواني خلبانان عراقي در مواجهه با رزمندگان ايراني بود كه صداي اللهاكبر رزمندگان بر فراز رودخانه هميشه جاويد اروند طنينانداز شد و شادي آنان را فراهم كرد.
مهندسي جنگ
احداث پل بعثت يكي از ابتكارات و حتي شاهكارهاي رزمندگان در والفجر8 بود. هزاران رزمنده جان بر كف در غرب كارون آماده مبارزه با دشمن بعثي بودند. نياز مبرم به تداركات، پشتيباني، تخليه مجروح و مهماترساني از مسائل مهم اين عمليات بود كه با تدبير فرماندهان عالي با يك ابتكار بسيار ارزشمند نيروهاي مهندسي و پشتيباني جنگ و جهادگران سازندگي با به كارگيري 3400 عدد لوله 56 اينچي كه از يك كشتي عراقي به غنيمت گرفته شده بود، پلي به طول 600 متر عرض، 12 متر و عمق 8 متر در كمترين زمان ممكن احداث كردند كه تحولي شگرف در تاريخ جنگ به شمار ميرفت.
مهندسي سپاه پاسداران با كمك جهاد سازندگي آمادهسازي منطقه عملياتي در منطقه اروندرود را به عهده گرفت و با بهكارگيري حدود 400 كمپرسي و تعداد زيادي لودر و بولدوزر 473 كيلومتر جاده جديد در منطقه اروندرود احداث كرد.
مباحث اطلاعاتي
در عمليات والفجر8 به لحاظ حفاظتي، عمليات گستردهاي صورت گرفت و بدين منظور علاوه بر شناسايي دقيق مواضع دشمن با دقت فراوان، اقداماتي نظير تخليه مردم از منطقه، كنترل تردد، محدوديتهاي مخابراتي و... صورت گرفت. همچنين در اين عمليات، تيمهاي شناسايي كه از شهر اهواز جاسوسي ميكردند و اطلاعات مربوط به جبهههاي ايران را از طريق بيسيم در اختيار ارتش عراق ميگذاشتند، دستگير شدند كه پس از دستگيري از آنان خواسته شد جهت تخفيف در مجازاتشان به كار خود ادامه دهند و اطلاعاتي را كه واحد اطلاعات سپاه پاسداران به آنان ميدهد جهت گمراهي فرماندهان ارتش عراق مخابره كنند كه اين موضوع توانست اثرات بسيار خوبي در انجام عمليات داشته باشد.
اعتراف دشمن به شكست
به دنبال پيروزيهاي رزمندگان در والفجر 8 و تغيير توازن قدرت نظامي به سود ايران شوراي سازمان ملل متحد در سوم اسفند ماه 1364 به تهيه پيشنويس و صدور يك بيانيه مهم اقدام كرد كه با مخالفت امريكا و فرانسه روبهرو شد ولي در نهايت با توجه به اقدامات ديپلماتيك سفيران سياسي جمهوري اسلامي ايران، منجر به انشاي پيشنويس اوليه قطعنامه598 سازمان ملل متحد شد كه به خيلي از خواستههاي ايران نزديك بود. در اين عمليات با تصرف شبه جزيره فاو حدود 770 كيلومتر مربع از خاك كشور عراق آزاد شد و ارتباط عراق با آبهاي آزاد قطع شد. تلفات بسيار سنگيني به دشمن وارد شد كه حدود 17هزار كشته و 25هزار زخمي و 600 دستگاه تانك و نفربر، 500 دستگاه خودرو و 150 دستگاه توپ ضدهوايي، 30 ناوچه جنگي، 10 فروند بالگرد و 70 فروند هواپيما نيز از امكانات عراقيها نابود شدند.
صدام پس از بازديد از جبهه فاو و مشاهده پيروزيهاي درخشان رزمندگان در بازگشت به كاخ رياست جمهوري طي نامهاي به نيروهاي گارد رياست جمهوري كه مورد اعتمادترين نيروهاي او بودند با لحني حزنآميز اعلام ميكند ايرانيها با عبور از روي سينه و پهلوهاي شما خاك ما را اشغال كردند و بدين ترتيب بهطور رسمي به پيروزي رزمندگان اقرار كرد.
