بسياري از مخاطبان «جشنواره عمار» و آنهايي كه از بيرون دنبالكننده اخبار اين جشنواره هستند، به دليل كميت بالاي آثار مستند پخش شده و همچنين اهميت دادن دستاندركاران و مسئولان عمار به آثار مستند در مراسم اختتاميه دورههاي قبل جشنواره، بر اين باورند كه «جشنواره عمار» جشنوارهاي صرفاً براي پخش مستند است. البته اين باور تا حدي در سه دوره ابتدايي «جشنواره عمار» درست بود و تقريباً تمامي آثار برتر اين ادوار، فيلمهاي مستند بودند.
هرچند در سه دوره اول هم از برخي انيميشنها و فيلمهاي داستاني تقدير شد، اما وزن اين آثار در برابر وزن آثار مستند مورد تقدير قرار گرفته، بسيار كم و اندك بود. انيميشن «پرواز تا بينهايت» ساخته «هادي محمديان»، انيميشن «نبرد خليج فارس» ساخته «فرهاد عظيما» و فيلم داستاني «و ديگر هيچ نبود...» ساخته «محمدباقر مفيديكيا» از جمله مهمترين آثار غيرمستندي هستند كه در سه دوره مورد تقدير قرار گرفتند. براي اثبات كم اهميت بودن فيلمهاي داستاني و انيميشن ذكر اين نكته كافي است كه سايت اختصاصي جشنواره عمار هم براي معرفي آثار غير مستند ذكر شده از پيشوند «مستند» استفاده كرده است.
اين كماهميتي دو دليل عمده دارد. اول اينكه افراد دغدغهمند و انقلابي كه به عرصه هنر و رسانه ورود پيدا كرده بودند، اهميت ساخت يك مستند را بسيار بالاتر از اهميت توليد يك فيلم داستاني ميدانستند. شايد محيط نهچندان سالم سينما و عدم استقبال مردم از آثار سينمايي كشور سبب ميشد كه اين افراد اين عرصه را ناديده بگيرند. دليل دوم اين است كه ساخت يك مستند از جنبههاي مختلفي سادهتر است چراكه بودجه ساخت يك مستند در برابر بودجه ساخت يك اثر داستاني كم و ناچيز است. همچنين توليد يك مستند نياز به تخصص كمتري دارد. همين دو دليل سبب شد كه حجم آثار ارسالي به سه دوره اول «جشنواره عمار» در حوزه مستند بسيار بالا باشد و همين حجم كم آثار انيميشن و فيلمهاي داستاني ارسالي، سبب شد كه برگزاركنندگان عمار اهميت زيادي براي آثار غيرمستند قائل نباشند.
اما با شروع چهارمين دوره «جشنواره عمار» اوضاع تغيير كرد و آثار بسيار باكيفيتي در حوزه فيلم داستاني و انيميشن در بخش مسابقه جشنواره حضور پيدا كردند. آثاري كه هر كدامشان حرفي براي گفتن داشتند و شايسته تقدير بودند. به عنوان مثال «محمدباقر مفيديكيا» به سراغ ساخت فيلم جسورانه «لكه» با موضوع فتنه 88 رفته بود و در اين اثرش از بازيگران مطرح سينما هم استفاده كرده بود. اكران اين فيلم سبب شد كه بسياري از مسئولان كشور و نمايندگان مجلس براي تماشاي آن به سينما «فلسطين» بيايند. فيلم داستاني جذاب ديگر نمايش داده شده در عمار چهارم «رو به قبله» ساخته «امير مهدي پوروزيري» بود. اثري كه با يك داستان طنز و بسيار جذاب به معضل بزرگ جامعه يعني استفاده خانوادهها از ماهواره ميپرداخت. در اين بين، آثار داستاني ديگري نظير «راننده»، «درختان حماسي»، «شربت سينه»، «كرايهها آماده» و... هم حضور داشتند كه هر كدام با استقبال مخاطبان همراه شدند.
علاوهبر آثار داستاني گفته شده، انيميشنهاي بسيار خوبي هم در چهارمين دوره «جشنواره عمار» نمايش داده شد. «فرهاد عظيما» بازهم دست به ساخت انيميشني فوقالعاده با نام «پيام راشل كوري» زد. همچنين گروهي از جوانان كرماني هم انيميشن طنز سياسي «سربازان بينالملل» را ساختند كه در نوع خود يك اثر نوآورانه و بديع محسوب ميشود. همين امر سبب شد كه مسئولان عمار بخشهاي مختلفي را براي مسابقه «آثار داستاني» و «آثار انيميشن» در نظر بگيرند.
اما امسال و در دوره پنجم «جشنواره عمار» آثار داستاني و انيميشن پيشرفت بسيار خوبي از لحاظ كيفيت و كميت داشتند كه اين اتفاق در فيلمهاي داستاني به مراتب بيشتر است. همواره يكي از دغدغههاي بزرگ جبهه فرهنگي انقلاب اين بود كه افراد دغدغهمند اندكي به سمت ساخت يك فيلم داستاني تمايل پيدا ميكنند. آنهايي هم كه تصميم ميگيرند در اين حوزه فعاليت كنند، آموزشهاي لازم را نديدند و توانايي ساخت يك اثر انقلابي و در عين حال مطلوب از لحاظ ساخت و فرم را ندارند. اما در عمار پنجم شاهد آثاري هستيم كه علاوهبر موضوعات بسيار خوب از كيفيت بالاي ساخت هم برخوردار هستند.
آثاري نظير «ولد»، «ميتينگ»، «علمك»، «عشق عليهسلام»، «فندك انگليسي»، «fair playL» و... از جمله اين آثار داستاني هستند كه از 10 الي 16 دي ماه در «سينما فلسطين» تهران و برخي ديگر از نقاط كشور به نمايش در ميآيند.
ساخت آثار فوق نويد ورود نسلي دغدغهمند و در عين حال كاربلد را به سينماي ايران ميدهد. قبل از اين يكبار پس از جنگ تحميلي شاهد ورود چنين افرادي به سينما بوديم. در آن موقع كارگردانهايي نظير «ابراهيم حاتميكيا» به سينماي ايران ورود كردند و خلاف جريان موقع سينماي كشور شروع به ساخت فيلمهايي با موضوعات دفاعمقدس كردند. اين افراد با مدام از سوي روشنفكران تحت فشار قرار ميگرفتند، اما به خاطر كيفيت بالاي فرم فيلمها و فيلمنامه بسيار خوب آثارشان خيلي زود در بين مردم محبوبيت كسب كردند و فشارهاي زياد روشنفكران هم نتوانست آنها را از سينما خارج كرده يا مسيرشان را عوض كند. پس از فتنه سال 88 هم جناح مؤمن فرهنگي به نقطه ضعف خود در بحث رسانه به خوبي پي برد و ورود كارگردانهاي كاربلد و انقلابي از بركات فتنه 88 محسوب ميشود.
حال بايد منتظر ماند و ديد، افرادي كه تصميم گرفتند بر خلاف جريان فعلي سينماي كشور شنا كنند، تا كجا ادامه خواهند داد.
