در شرايط كنوني آسيبهاي اجتماعي همچون آتش زير خاكستر است كه در صورت شعلهور شدن زبانههاي آن، قشر جوان و پوياي جامعه و خانوادهها را خواهد سوزاند و سرمايههاي اجتماعي و مادي جامعه را بر باد خواهد داد. اثرات منفي افزايش آسيبهاي اجتماعي به دليل بيتوجهي برخي مسئولان و ناكارآمدي دستگاههاي متولي به اشكال مختلف در بخشها و لايههاي اجتماعي بروز كرده است. در اين زمينه بهرغم گسترش آسيبها، شيوهها و كنترل و مهار آنها نيز به دليل بيتوجهي و ناكارآمدي عملاً كاري از پيش نبرده و تأثير چنداني نداشته است.
از سوي ديگر به دليل پيچيدگي و در هم تنيدگي عوامل شكلگيري آسيبها روشهاي مقابله تاكنون نتايج چشمگيري به همراه نداشته يا ابتر باقي مانده است. وجود همين نابسامانيها اقدامات براي كنترل آسيبهاي اجتماعي را بسيار دشوار كرده است. در حالي كه آسيبها و ناهنجاريهايي كه چهره جامعه را مخدوش كرده، اقدامات صورت گرفته در زمينه ريشهيابي و كنترل آسيبهاي اجتماعي عمدتاً شكل نمايشي به خود گرفته است.
بر اين اساس به منظور مقابله با گسترش آسيبهاي اجتماعي و مهار آن لازم است علاوه بر به كارگيري ظرفيتهاي كامل دستگاههاي متولي، از نيروي مردمي سازماندهي شده كه ساختار تشكيلاتي آن نيز از جنس مردم و شعور انقلابي است، استفاده شود. در اين زمينه ميتوان از نهاد مردمي بسيج با توجه به كاركردهاي مؤثر آن در سالهاي دفاع مقدس و حوزههايي همچون واكسيناسيون كودكان و ريشهكني بيماري فلج اطفال، طرحهاي سازندگي در مناطق محروم و كاركردهاي فرهنگي و اجتماعي اين نهاد مردمي بهره جست.
بسيج توانسته است با استفاده از نيروهاي فعال، توانمند و حضور نخبگان و صاحبنظران و داشتن پايگاههاي مردمي در جاي جاي كشور، ادارات و دستگاههاي اجرايي و نظارتي توان كاركردي و مشاركتي خود را تقويت كند و اين امر گام برداشتن در مسير ارتقا و توسعه اجتماعي را نيز ميسر ساخته است.
بر اين اساس و با توجه به منعطف بودن ساختار بسيج با شرايط جامعه و درك موقعيت و مقتضيات روز، ميطلبد تا از توان اين نهاد مردمي در بحث ريشهكني، كنترل و مقابله با انواع و اقسام آسيبهاي اجتماعي در كنار ظرفيتهاي موجود ساير دستگاههاي متولي بيش از پيش استفاده شود ؛ راهبردي كه ميتواند اقدامات صورت گرفته را سامان بخشيده و عملكردها را به سوي اهداف و چشم اندازهاي هدفمند سوق دهد. بايد در نظر داشت با توجه به ماهيت آسيبهاي اجتماعي كه در هر زمان و مكاني امكان بروز و شكلگيري آنها وجود دارد، ميتوان از توان، نفوذ و حضور نيروهاي فعال بسيج در بخشهاي مختلف و لايههاي جامعه استفاده كرد تا اقدامات صورت گرفته تسريع شود.
در اين ارتباط همافزايي بسيج با ساير دستگاهها ميتواند باعث شناسايي تهديدات و خلأها و تقويت فرصتها شود. در اين زمينه بسيج ميتواند با داشتن توان شكلدهي شبكهها و شاخههاي فعال براي مبارزه با انواع مختلف آسيبهاي اجتماعي وارد اين عرصه شود و همچنين با ارائه الگوي خانواده متعالي و تقويت مهارتهاي زندگي به تغيير و تحول سبك زندگي كمك كند.
