در ايام عزاي حسيني به سر ميبريم، روزهايي كه تمام كشور غرق در ماتم و اندوه است و هر كس بنا به توان خود سعي ميكند قدمي را در راه خدمت به عزاداران حسيني بردارد. يكي از امور پسنديدهاي كه در اين روزها بيشتر به چشم ميخورد، نذري دادن است. نذر در تعريف شرعي اين گونه تعريف ميشود: «نذر آن است كه انسان براي خدا بر خود واجب كند كه كار خيري را بهجا آورد، يا كاري را كه نكردن آن بهتر است، ترك نمايد.» نذري دادن تنها منحصر به مسلمين نيست و در تمامي اديان الهي فرهنگ نذر و نذري دادن وجود دارد. اما آنچه باعث شده در ميان ما فرهنگ نذر بيشتر به چشم بيايد، پررنگ بودن علائق ديني در ميان جامعه است. در مناسبتهاي مذهبي مانند دهههاي محرم و صفر مردم ديندار تلاش ميكنند تا براي رضاي خدا و حفظ شعائر ديني، سنت نذري را زنده نگه دارند.
در اين بين تنها چيزي كه از قرنهاي گذشته تا به حال لايتغير مانده است، نوع اداي نذر است. اكثر نذريها شامل چند نوع غذاي گرم است. فلسفه غذاي گرم هم براي زماني بود كه اغلب مردم به دليل فقر مالي توانايي خريد و طبخ غذاهاي گرم مجلسي را نداشتهاند. نذري در آن زمان باعث ميشد حداقل براي چند روز در سال و به مناسبت فرارسيدن يك واقعه مهم مذهبي بتوانند از تغذيه مناسب برخوردار شوند. اما اكنون به خصوص در شهرهاي بزرگ، وضعيت اغلب مردم در حدي هست كه از پس تأمين هزينههاي خوراك خانوار خود بربيايند و محتاج نيستند. آنچه هم كه به عنوان بركت غذاي نذري گفته ميشود ناشي از نيت خير نذريدهنده است. ميتوان اين نيت پاك را در امور خير ديگري نيز صرف كرد و نذر را تنها منحصر به پخت غذا نكرد.
چند سالي است كه در گوشه و كنار كشورمان بحث نذرهاي فرهنگي به راه افتاده است. در نذر فرهنگي، شخص نذركننده به جاي توزيع غذا يك كار فرهنگي مانند توزيع كتاب انجام ميدهد. كتابهايي با محتواي ديني و معرفتي كه تأثير آن در جامعه امروز بسيار بالاتر از برخورداري از يك وعده غذاي گرم است. هم اكنون مسئله ارتقاي سطح فرهنگ عمومي از طريق بالارفتن ميزان مطالعه، يكي از دغدغههايي است كه دولتها به آن ميپردازند.
تقويت فرهنگ ملي و مذهبي در جامعه ما كه مورد تهاجم فرهنگي قرار دارد، نيازي اساسي به نظر ميرسد. افراد متديني كه براي حفظ سنت عزاداري براي امامحسين (ع) هر ساله مراسم عزاي حسيني را برپا ميدارند و نذري ميدهند، اگر بدانند با نذر فرهنگي ميتوانند بهتر و بيشتر به راه امام حسين (ع) و آرمانهاي حسيني خدمت كنند، قطعاً در كنار امور خيريهاي كه در طول سال دنبال ميكنند، به نذر فرهنگي نيز خواهند پرداخت. همان طور كه امروز مردم براي برپايي عزاي امام حسين (ع) و ياران آن حضرت منتظر دستور يا درخواستي نيستند، بايد فرهنگ نذر فرهنگي را به نوعي در ميان جامعه جا انداخت كه در سالهاي آينده اين حركت فرهنگي به بخشي از آداب و رسوم مذهبي تبديل شود؛ كاري كه آثار و بركات آن در آينده مشخص خواهد شد.
