چند سالي است كه خيابانهاي شهر تهران از ساعات عصرگاهي گرفته تا پاسي گذشته از شب ميزبان خودروهايي هستند كه براي تفريحي كه نام «دور دور» را بر آن گذاشتهاند، قدم به نورافشاني شبهاي پايتخت ميگذارند، تفريحي كه به رغم منعيات انتظامي هنوز هم به حيات پر جنب و جوش خود در خيابانهاي شهر ادامه ميدهد.
خاطرات يك عشق ماشين!
همه متولدين دهه 60 در خاطرات سالهاي كودكيشان، كارتهاي رنگانگي را به خاطر ميآورند كه بر رويشان تصاويري از اتومبيلهاي مختلف با توجه به آيتمهايي مانند سرعت و قدرت موتور به چشم ميخورد، انگار علاقه اين روزهاي جوانان ريشه در همان كارتهايي دارد كه روزي در ميان انگشتهاي كوچكشان ميچرخيد و اين روزها فرمان همان خودروها را در دست گرفتهاند و خيابانهاي شهر را بدل به جولانگاه خود كردهاند.
فرشته و اندرزگو پاتوقي براي دور دور
همه آنهايي كه شب جمعهها گذرشان به فرشته، ايران زمين و اندرزگو و برخي خيابانهاي شمال تهران افتاده، بسيار ديدهاند خودروهاي مدل بالايي را كه غالب آدمهاي شهر حتي نامشان را هم نميدانند، خودروهايي كه رانندگان جوانشان با لاييكشي و دور دور به اندازهاي نور بالا هستند كه كمتر كسي ميتواند از نگاه كردن به اين خودروها، مصون بماند! رانندگاني كه قيمتهايي چندصد ميليوني و گاه ميلياردي براي خريد ارابههاي آهنينشان پرداختهاند و اين روزها حق خود ميدانند كه با اين خودروهاي گرانبها در ميان خيابانهاي شهر جلوهگري كنند.
دوردوري كه به آشناييهاي خياباني منتهي ميشود
پنجشنبهها، زماني كه عقربههاي ساعت از عصرگاه گذشته و هوا رو به خنكي مينهد، خيابانهاي معروف بالاي شهر تهران پرميشوند از خودروهاي لوكس جواناني كه براي گذران ساعات آخر هفته خود راه اين معابر را در پيش گرفتهاند. در كنار خودروهاي آنچناني شب جمعه خيابانهاي تهران هستند خودروهايي كه از پژو 206 و پرايد تا پرشيا و ال 90 متغيرند و در ميان اتومبيلهاي لوكس بالاي شهر، به دنبال جايي براي دور دور ميگردند. در اين ميان اما داستان دور دور، حاشيههايي هم در پي دارد و بسياري از افرادي كه در ماجراي دور زدن در مسير هم قرار ميگيرند، پس از مدتي درگير روابط و دوستيهايي ميشوند كه نتيجهاي جز ارتباطاتي منقطع و پايانهايي تلخ در پي نخواهد داشت!
تفريحي براي شبهاي آخر هفته!
حميد 26 ساله يكي از پايههاي ثابت شبگرديهاي آخر هفته خيابان فرشته است، او ميگويد: راستش را بخواهيد ما در تمام روزهاي هفته از صبح تا شب سر كار هستيم و تنها روز تعطيليمان، همين پنج شنبه شب است و از آنجايي كه فضاهاي تفريحي شهر هم محدود است و پس از مدتي تكراري ميشوند، ترجيح ميدهم آخر هفته به همراه دوستان راه خيابان فرشته را در پيش بگيرم و لحظات شادي را براي خودم رقم بزنم.
دوردوري كه عادت ميشود
مهرداد 22 ساله، دانشجوي سال آخر دانشگاه آزاد يكي از مهمترين تفريحاتش دور دور كردن خيابان ايران زمين است. البته مهرداد منتظر پنجشنبه و آخر هفته هم نميماند و هر روز هفته كه بيكار باشد در ساعات ابتدايي شب راه پاتوق هميشگياش را در پيش ميگيرد، تا در ميان دور زدنهاي مكرر خيابان به دنبال ردپاي شادي و تفريح بگردد. مهرداد درباره تفريحش ميگويد: محل سكونت ما شهرك غرب است و يكي از تفريحات اصلي بچههاي محل ما قرض گرفتن ماشين پدر و مادر و لاييكشي در خيابان ايران زمين است، زماني كه از روزمرگيهاي زندگي خسته ميشويم و جايي هم براي تفريح نداريم راه خيابان ايران زمين را در پيش ميگيريم.
تفريحي كه هزينه ندارد!
يكي از دلايلي كه طرافداران پر و پا قرص جريان دور دور براي انجام كارشان بيان ميكنند، رايگان بودن اين تفريح است. فرهاد كه آخر هفتههايش را با توسل به تفريح دور دور زدن خيابانها ميگذراند، در اين باره ميگويد: «اين روزها انجام هر تفريحي هزينههاي بالايي را ميطلبد از استخر و پارك آبي گرفته تا استفاده از پيستهاي اتومبيلراني و باشگاههاي بيليارد، در اين ميان اما دور دور تفريحي است كه هزينه چنداني را نميطلبد و همه ميتوانند بدون برنامهريزي و وقت گرفتن، آخر هفتهشان را با اين تفريح بگذرانند» اين گفتههاي فرهاد در حالي مطرح ميشود كه دور دور عمدتاً تفريحي ويژه اقشار مرفه است و اين جوانان معمولاً مشكل مالي ندارند.
مجالي براي جلوهگري
اينكه چرا ماجراي دور دور كردن در سالهاي اخير تا به اين اندازه با استقبال جوانان روبهرو شده است، بيش از هر چيز به علاقهمندي برخي از جوانان به جلوهگري و خودنمايي در محيطهاي عمومي برميگردد به همين دليل هم هست كه برخي جوانان به واسطه داشتن پدرهايي پولدار، پشت فرمان ماشينيهاي چندصد ميليوني نشستهاند و حق خود ميدانند كه به قيمت بر هم زدن آرامش و آسايش شهروندان و ايجاد مزاحمت براي نواميس مردم، دور دور را براي تفريح شباهنگام خود برگزينند و در اين ميان هم برايشان كوچكترين اهميتي ندارد كه اين پديده چه تأثيرات مخربي بر چهره شهر و در نهايت جامعه وارد ميسازد.
برخي پايينشهريها هم پاي دور دور هستند
هرچند جردن و فرشته و ايران زمين و چند خيابان مشهور بالاي شهر تهران از مهمترين پاتوقهاي دور دور هستند اما اين به آن معنا نيست كه بچههاي پايين شهر هم محلهايي را براي دور دورهاي شبانهشان ندارد؛ محلههايي مثل نازيآباد و امامزاده حسن و ساير خيابانهاي پرتردد مناطق مركز به پايين شهر تهران هم در روزهاي پاياني هفته مهمان خودروهايي هستند كه با شيشههاي دودي و كم كردن ارتفاع ماشين ظاهري متفاوت با ساير خودروهاي داخل خيابان دارند. احمد يكي از جوانان محله نازيآباد است كه ساعات عصر و شبانگاه آخر هفته را در خيابانهاي نازيآباد ميگذراند. وي ميگويد: تفريح ما بچههاي نازيآباد هم همين شده كه با خودروهايي با ارتفاع پايين و شيشههاي دودي، راه خيابانهاي محل را در پيش بگيريم، راه خيابانهايي كه در شبهاي آخر هفته شلوغتر هم ميشوند.
در كنار ماشين خارجي سواراني كه با هدف جلوهگري راه دور دور زدن را در پيش ميگيرند، هستند كساني كه خودروهاي كاركردهشان را با كلي قرض تهيه كردهاند و به محض اينكه سند خودرو به اسمشان ميخورد، در راستاي تحقق آرزويشان كه حضور در دورهميهاي شبانه خيابانهاي شهر بوده، راه اين معابر را در پيش ميگيرند تا پس از مدتها بتوانند خودشان هم تجربه دور دور كردن را تجربه كنند. مهدي كه به تازگي يك پژو آردي دست دوم خريده است، در خصوص اولين تجربههاي دور دور كردنش ميگويد: راستش را بخواهيد بسياري از جوانان براي اين ماشين ميخرند كه بتوانند در روزهاي پاياني هفته دوري در خيابانها بزنند چون غير از روزهاي تعطيل و ساعتهاي شب، اكثر خيابانهاي تهران محدوده طرح ترافيك هستند و امكان رفت و آمدهاي مردم را محدود ميكنند.
بهار و تابستان و بازار داغ دور دور
با اينكه خيابانهاي خاص پايتخت در شبهاي آخر هفته پاييز و زمستان هم ميزبان خودروسواران طرفدار دور دور است اما اوج شلوغي اين خيابانها مربوط به عصرهاي بهاري و شبهاي تابستان ميشود. در اين ايام هجوم خودروها چنان ترافيك سنگيني را ايجاد ميكند كه عبور و مرور براي مردم با دشواريهاي بسيار همراه ميشود. شبهايي كه به مدد داستان دور دور، پرترافيكتر از روزها هستند!
پاي دور دور به خيابانهاي شهرستانهاي كوچك هم باز شده
گذشت آن روزهايي كه دور دور تنها به خيابانهاي خاص شهر تهران محدود ميشد، اين روزها پاي دور دور به خيابانهاي اصلي شهرستانهاي كوچك هم باز شده و جوانان محلي با خودروهاي شخصي و ماشينهاي قرضي، در ساعات عصر گاهي راه اين خيابانها را در پيش ميگيرند. البته يكي از دلايل مهم گرايش جوانان شهرستاني به پديده دور دور، كمبود امكانات تفريحي است كه باعث ميشود هر كسي به هر ترفندي شده خودرويي را براي حضور در خيابانها دست و پا كند.
وقتي تفريحات كم است، جوانان اهل دور دور ميشوند!
شاهين 23 ساله ساكن شهر لاهيجان است. او با اشاره به اينكه شهرشان مراكز تفريحي چنداني براي جوانان محلي ندارد، ميگويد: در شهر لاهيجان يك خيابان اصلي است كه مركز تجمع مراكز خريد و بوتيكهاي شهر است و جوانان اين شهر عصر كه ميشود، با خودروهايشان راه اين خيابان را در پيش ميگيرند. وي ادامه ميدهد: درست است كه از لحاظ مناظر طبيعي شهر لاهيجان امكانات بسياري دارد اما مراكز تفريحي و ورزشي اين شهر پاسخگوي نيازهاي جوانان نيست و بسياري از همسن و سالهاي من دور دور كردن را به عنوان تفريح غروبهايشان انتخاب ميكنند.
علي هم از جوانان تبريز است كه آخر هفتههايش را در خيابانهاي منتهي به خيابان وليعصر كه معروفترين خيابان شهر است ميگذراند. وي در اين خصوص ميگويد: دور دور كردن به شهر و محله خاصي محدود نميشود و اين روزها اهالي شهرها و استانهاي مختلف هم براي گذران اوقات فراغتشان دست به دامن خيابانهاي مشهور و شلوغ شهر ميشوند.
مزاحمتهايي در قالب دور دور!
ماجراي دور دور اما به همين سادگيها هم نيست و در حاشيه دور زدنهاي خياباني جوانان، اتفاقات تأسفآور بسياري هم رخ ميدهد. نازنين از ساكنان خيابان فرشته يكي از مشكلات روزمرهاش، شلوغي و مزاحمتهايي است كه از سوي افرادي كه به اصطلاح براي دور زدن مسير خيابانهاي محلشان را در پيش گرفتهاند، بروز ميكند. وي در اين خصوص ميگويد: اينكه برخي تنها براي گذران ساعات شبانهشان با خودروهايي گرانقيمت مسير فرشته و ساير خيابانهاي مشهور تهران را در پيش ميگيرند، مشكلات بسياري براي بانوان ساكن اين محلات و كساني كه براي خريد به اين نقاط آمدهاند، ايجاد ميكند. وي ادامه ميدهد: سرنشينان اين خودروها براي همه خانمهايي كه در مسير راهشان هستند بوق ميزنند و با كنايههاي نامناسب سعي در ايجاد مزاحمت برايشان دارند.
برخوردهاي انتظامي كارگر نيفتاده
ماجراي دور دور به دليل مزاحمتهايي كه براي نواميس ايجاد ميكند، همواره با واكنشهاي نيروي انتظامي روبهرو بوده و در همين رابطه هم چندي پيش جانشين فرمانده ناجا در مورد پديده «دور دور» با بيان اينكه مشاهده شده است افرادي با ايجاد ترافيك و مزاحمت، اقدام به «دور دور» ميكنند، اظهار داشته كه نگرانيهاي زيادي در اين مورد وجود دارد و تأكيد كرد كه پس از توقيف اين خودروها و انتقال آن به پاركينگ، راننده براي اعمال قانون تحويل مقامات قضايي ميشود اما بهرغم واكنشهاي نيروي انتظامي در برابر ماجراي دور دورزدنهايي كه به مزاحمتهاي خياباني و رفتارهاي غيراخلاقي منتهي ميشود، اما اين برخوردهاي ضربتي تداوم پيدا نميكند و همه آنهايي كه پيش از اجراي اين طرح به قصد دور دور كردن راه خيابانهاي شهر را در يپش ميگرفتند، باز هم از مراجعان اصلي شبهاي آخر هفته معابر عمومي هستند!
تفريحات سالم بايد جايگزين دور دور شود
از آنجايي كه دور دور يكي از روشهايي است كه برخي از جوانان براي گذران اوقات فراغتشان به كار ميگيرند، شهرداريها ميتوانند با توسعه مراكز ورزشي و فرهنگي و افزايش محيطهايي براي گذران اوقات فراغت، راه را براي ادامه داستان دور زدن مسدود كنند. از طرف ديگر نيروي انتظامي در طرحهايي دائمي و نه ضربتي ميتواند با كساني كه به بهانه دور دور براي نواميس مردم مزاحمت ايجاد ميكنند برخورد نمايد تا ديگر برخي براي وقت گذراندن در خيابانها، آرامش و امنيت مردم را سلب نكنند.
