
رسوايي بزرگ غرب و مدعيان حقوق بشر و دموكراسي در جنگ غزه، تحولي بنيادين در افكار عمومي جهان ايجاد كرده كه اين تحول بسياري از معادلات منطقه را در آينده تغيير خواهد داد. نقش افكار عمومي در مخالفت با جنايات رژيم صهيونيستي اين رژيم را در جهان منفورتر از گذشته كرد و بار ديگر نقش افكار عمومي را به عنوان ابزاري مؤثر در سياست كشورها برجسته كرد.
حملات ددمنشانه رژيم صهيونيستي به نوار غزه و شهادت و زخمي شدن بيش از 12000 نفر در حالي است كه ماهيت خونخوار و كودككش اين رژيم بيش از پيش براي افكار عمومي فاش شده و انعكاس گسترده فجايع صورت گرفته در غزه در رسانههاي گروهي سبب شده تا تنفر افكار عمومي عليه رژيم صهيونيستي برانگيخته شود. تظاهرات هزاران نفر از مردم اروپا و امريكا در محكوميت جنايات اسرائيل نشان داد كه برخلاف دولتهاي غرب مردم اين كشورها حاضر به حمايت از جنايات اسرائيل عليه مردم بيگناه غزه نيستند. درحالي كه كشورهاي قدرتمند جهان چشم خود را به جنايات گسترده صهيونيستها در نوار غزه بستهاند و با سكوت خود به حملات اسرائيل مشروعيت ميدهند، در سوي ديگر، مردم اين كشورها با اعتراضات گسترده در خيابانها انزجار خود عليه اين جنايات و نسلكشي را محكوم ميكنند. جنايات بيش از يك ماه رژيم صهيونيستي با انواع جنگافزارها عليه مردم بيگناه غزه چنان موجي از مخالفتها و اعتراضات را در سراسر جهان به دنبال داشت كه سرانجام اين رژيم و حاميان آن را به عقبنشيني از مواضع خود واداشت. موج اعتراضات مردمي در حمايت از ساكنان غزه، دولتمردان اروپا و امريكا را به اظهارنظر و حتي در برخي موارد محكوم كردن كشتار غير نظاميان واداشت. به گزارش نشريه اكونوميست، در فرانسه كه بيشترين شمار يهوديان در اروپا را در خود جاي داده است، نه تنها احساسات ضداسرائيلي بلكه احساسات ضديهودي اوج گرفته و حمله به اماكن يهودي افزايش يافته است. موج اعلام انزجار از صهيونيستها در شبكههاي اجتماعي نيز با تشكيل صفحههايي ويژه، انتشار پيامهاي ضديهودي و افزايش معنيدار آنها در اين شبكهها مشهود است. در روزهاي اخير اخباري نيز در مورد حمله به يهوديان در خيابانهاي برلين منتشر شده است. يقيناً بروز احساسات ضداسرائيلي در اروپا تنها شامل تظاهرات گسترده و با صداي بلند نميشود، بسياري از صاحبنظران در تلآويو (پايتخت اسرائيل) باور دارند، ديگر نميتوانند به افكار عمومي در اروپا و تا حدي در امريكا تكيه كنند و جايي كه احساسات مردمي هدايت امور را برعهده دارد، سياستمداران دموكراتيك دير يا زود بايد از افكار عمومي پيروي كنند. رهبران غربي ميبينند كه شمار فزاينده تظاهرات عليه حمله تلآويو به نوار غزه به مشروعيتزدايي كلي از اسرائيل منجر شده و آن را به رژيمي ياغي خارج از جامعه بينالمللي تبديل كرده است. حتي نظرسنجي جهاني در چند كشور اروپايي كه براي شبكه بيبي سي قبل از حمله فعلي به غزه انجام شده بود، نشان داد ديدگاههاي منفي نسبت به اسرائيل در جهان هر روز گستردهتر ميشود. نظرسنجي اخير موسسه افكارسنجي گالوپ نشان داد كه اكثريت افراد زير 30 سال امريكايي اقدامات اسرائيل را در غزه توجيه ناپذير ميدانند. بسياري از يهوديان امريكايي ليبرال نيز با توسعه شهركهاي يهودينشين در اراضي اشغالي مخالف هستند. اين بار تلآويو به شدت تحت فشارهاي بينالمللي قرار دارد و هجمه انتقادها از رژيم كودككش صهيونيستي به قدري گسترده است كه سران اين رژيم به دنبال ميانجي بودند تا بتوانند آتشبس را در نوار غزه اعلام و از افزايش شكستهاي اين رژيم جلوگيري كنند.
تغيير رويكرد رسانههاي غربي
آنچه در اعتراضات افكار عمومي نسبت به جنايات اسرائيل مشهود بود، اين است كه اين بار بر خلاف جنگهاي گذشته، موج انتقادات از رژيم جعلي اسرائيل رسانههاي حامي آنها را نيز به تغيير رويكرد خود مجبور كرد. برخي رسانههاي امريكايي از جمله فاكس نيوز و سي ان ان كه در ابتدا جنايات اسرائيل را با حق دفاع از امنيت خود توجيه ميكردند و جنبش حماس را مسئول شروع جنگ ميدانستند در نهايت با انتقاد افكار عمومي و تحصن مردم در مقابل ساختمانهاي اين رسانهها نتوانستند به جنايات اسرائيل در غزه سرپوش بگذارند و موضع خود را تغيير داده و تاحدودي واقعيتهاي مصيبتبار جنگ غزه را نشان دادند. حتي بيبي سي كه در اوايل جنگ غزه موضع ضد مقاومت فلسطين داشت و نقش حامي اسرائيل را ايفا ميكرد، با تشديد موج انتقادها از صهيونيستها در جهان، رويكردش متفاوتتر از قبل شد و در روزهاي اخير موضع تقريباً اعتدالي به خود گرفته است و اين ناشي از تأثير افكار عمومي بر رسانههاست كه ديگر نميتوانند با دروغپردازي به افكار مردم جهت دهند و حتي در برخي موارد تحت تأثير مخاطبان خود قرار ميگيرند.
تغيير موضع رهبران غرب
رهبران غرب هم كه متحد اصلي رژيم صهيونيستي ميباشند، سرانجام به دليل موج اعتراضات مردمي نتوانستند در مقابل نسلكشي صهيونيستها سكوت كنند و در نهايت حملات اسرائيل در غزه را محكوم كردند. لوران فابيوس، وزير خارجه فرانسه در سخناني تند با انتقاد از حملات رژيم صهيونيستي گفت كه حتي دفاع از امنيت اسرائيل نيز نميتواند نسلكشي در غزه را توجيه كند. ژان اسلبورن، وزير امور خارجه لوكزامبورگ نيز ضمن انتقاد شديد از عملكرد نظاميان صهيونيست در نوار غزه، گفت كه بمباران پي در پي مدارس و منازل مسكوني در غزه يك جنايت انساني است و نميتوان آن را با عنوان دفاع از خود توجيه كرد. حتي بانكيمون، دبيركل سازمان ملل هم كه يكي از حاميان صهيونيستها به شمار ميرود نيز نتوانست در مقابل موج انتقادها از رژيم صهيونيستي ساكت بنشيند و اعلام كرد كه حملات اسرائيل به مردم بيگناه غزه و مدارس سازمان ملل در غزه جنايت جنگي است و مسئولان اين حملات بايد نسبت به اين اقدام خود پاسخگو باشند. فيليپ هاموند، وزير امور خارجه انگليس نيز در مصاحبه با روزنامه ساندي تلگراف، در اظهارنظري غيرمنتظره گفت كه درد و رنج مردم فلسطين غيرقابل تحمل است و افكار عمومي انگليس عميقاً از آنچه در غزه ميگذرد، ناراحت هستند. حتي واكنش برخي مقامات غربي تندتر بود و آنها حاضر شدند براي اعلام مخالفت خود به اين جنايات در غزه از سمت خود استعفا دهند. در همين راستا، بارونس سعيده وارسي، معاون وزير خارجه انگليس هفته گذشته به خاطر نسلكشي در غزه و سكوت دولت انگليس در مقابل جنايات اسرائيل استعفا داد تا جهان شاهد اين باشد كه حملات ددمنشانه اسرائيل در اين جنگ چقدر وحشيانه بوده است. فرانسه و بلژيك هم كه نسبت به اعتراضات ضداسرائيلي واكنش نشان ميدهند و از تشديد اعتراضات و برهم خوردن نظم عمومي در كشورهاي خود نگران بودند و حتي برگزاري تظاهرات را ممنوع اعلام كردهاند، پس از سفر بسياري از مقامهاي اروپايي به اراضي اشغالي در هفتههاي گذشته، ديگر نميتوانند تغيير ديدگاهها نسبت به تلآويو را در اروپا ناديده بگيرند.
موج اعتراضات در سراسر جهان
جنايات اسرائيل در غزه اعتراضات جهاني عليه اين حملات را در پي داشت. اين بار برخلاف كشورهاي عربي و مسلمان، اروپا و امريكاي لاتين پيشتاز اين عرصه بودند. هزاران نفر در كشورهاي امريكاي لاتين و اروپا جنايات وحشيانه اسرائيل در غزه را محكوم كردند و از حاكمان خود خواستند تا سفراي خود را از اسرائيل فرابخوانند. برزيل و اكوادور سفراي خود را از اسرائيل فراخواندند و كشورهاي ديگري مثل اروگوئه و كاستاريكا و بوليوي نيز روابط خود با اسرائيل را به پايينترين سطح كاهش دادند. آنچه در اين جنگ مشهود بود، اين است كه برخي رهبران جهان از اسرائيل به عنوان دولتي تروريستي و فاشيستي نام بردند. رجب طيب اردوغان، نخست وزير تركيه و اوو مورالس، رئيسجمهور بوليوي از جمله افرادي بودند كه اسرائيل را دولت تروريستي نام نهادند.
نقش رسانهها در جهتدهي به افكار عمومي
اگرچه برخي رسانههاي همسو با تل آويو سعي داشتند تا با تفسير متفاوت از جنگ غزه به نوعي حماس را مقصر اصلي جلوه دهند، در طرف ديگر، رسانههايي هم بودند كه در ترغيب افكار عمومي به انزجار از جنايات اسرائيل اخبار واقعي از حوادث غزه را به نمايش گذاشتند تا جهان شاهد فجايع عظيم در اين منطقه باشد. اكنون رسانهها به عنوان ابزار قدرت دولتها نقش مهمي را در تحولات جهاني ايفا ميكنند. زيرا در عصر كنوني قدرت نرم از اهميت بيشتري برخوردار است و به نوعي تصويري كه از يك پديده نزد افكار عمومي بينالمللي ارائه ميشود، مهمتر از خود واقعيت است. پيامهاي مناسب ميتواند افكار عمومي جهان را تحت تأثير قرار دهد به طور مثال در همين زمينه جنايات اسرائيل در غزه رسانهها درگير شده و در حال تأثيرگذاري بر افكار عمومي هستند. كاري كه رسانهها در صحنه بينالملل براي ارائه جنايات رژيم صهيونيستي در غزه انجام ميدهند و گاه برخي تصاوير كه از رسانههاي خارجي براي پوشش خبري اين رخداد ارائه ميشود، موجب شده كه افكار عمومي بينالمللي تا حدود زيادي هم به جنايات رژيم صهيونيستي واقف بشوند و هم نسبت به مظلوميت مردم غزه اطلاعات بيشتري پيدا كنند. موضعي كه سازمانهاي بينالمللي به ويژه نماينده سازمان ملل متحد در اين زمينه گرفته به طوري كه هم خودشان و هم افكار عمومي جهان از اين جنايات متأثر شدند يك فضاي منفي عليه رژيم صهيونيستي شكل داده و به تعبير ديگر رژيم صهيونيستي روز به روز نزد افكار عمومي بينالمللي منفورتر ميشود.