از جمله ملزومات رشد و توسعه جوامع،ايجاد بسترهای فضايی و کالبدی مناسب جهت استفاده همه اقشار جامعه از خدمات و امکانات عمومی، به منظور تحرک و جابجايی بهتر و دسترسی آسان تر در سطح شهر است. ناتوانان جسمی، معلولان و جانبازان، بخشی از افراد جامعه اند که همچون سايرين، نيازمند دسترسی و استفاده از امکانات و خدمات عمومی هستند اما بی توجهی به نحوه طراحی، معماری و شهرسازی بسياری از فضاهای شهری به ويژه معابر عمومی، پارکها و فضاهای سبز را فاقد شرايط لازم برای برآورده ساختن نيازهای دسترسی افراد معلول نموده است. در این میان شهر اصفهان نیز همچون بسیاری از شهرهای دیگر هنوز نتوانسته شرایط استفاده افراد معلول از اماکن عمومی را فراهم آورد و کارشناسان شهرسازی و مسئولان مربوطه این شهر هم در اجرای پروژه های شهری الزامات مناسب دررابطه با معلولان و سالمندان را درنظر نگرفته اند!
******
مصوبه ای بدون اجرا!
برای رسیدن به شهر دسترسپذیر باید مدلهای مختلف و مناسب پروژه های شهری از سوی کارشناسان شهرسازی ارائه شود که با شرایط ویژه اقشار خاص جامعه از جمله معلولان و سالمندان نیز مطابقت داشته باشد، ازاین رو در سال 93 ماده 2 قانون جامع حمایت از معلولان مصوب شد که بر مناسب سازي فضاهاي عمومي و ادارات تاکید داشت و تشکيل ستاد مناسب سازي فضاهاي شهري را با ریاست استانداران و دبيري سازمان بهزيستي هر شهر تصویب کرد.
براساس این قانون تمام وزارتخانهها، سازمانها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و نهادهای عمومی و انقلابی موظف شده اند در طراحی، تولید و احداث ساختمانها و اماکن عمومی و معابر و وسایل خدماتی بهنحوی عمل کنند که امکان دسترسی و بهرهمندی از آنها را برای معلولان همچون افراد عادی فراهم کنند.
از سوی دیگر شهرداریها نیز موظف شدند از صدور پروانه احداث یا پایان کار برای آن تعداد از ساختمانها و اماکن عمومی و معابری که استانداردهای تخصصی مربوط به معلولان را رعایت نکرده باشند خودداری کنند.
اما عملا برخی از این قوانین و الزامات در بسیاری از ادارات و اماکن عمومی شهرهای مختلف از جمله اصفهان اجرایی نشد!
عضو انجمن حمايت از معلولان آسيب نخاعی استان اصفهان با اشاره به چالشها و معضلات معلولان و به ويژه معلولان آسيب نخاعی در سطح جامعه می گوید: وجود فضاهای نامناسب، نگاههای ترحمآميز مردم و مسئولان، نبود امکانات حمل و نقل مناسب، بالا بودن هزينهها، عدم اجرای قوانين حمايتی و موارد ديگر از مهمترين معضلاتی است که اين افراد با آن مواجه هستند.
علی محمدی با بيان اينکه نگاههای مردم در سطح جامعه به معلولان آسيب نخاعی سبب افسردگی و خانهنشينی اين افراد شده است، می افزاید: جامعه هنوز معلولپذير نشده است و به همین دليل معلولان آسيب نخاعی دچار بيماریهای روحی و روانی بسياری میشوند.
وی ادامه می دهد: فرهنگ معلولپذيری بايد در جامعه نهادينه شود و نگاههای ترحمآميز مردم نسبت به جامعه معلولان نبايد از ورود به صحنه اجتماع جلوگيری کند.
عضو انجمن حمايت از معلولان آسيب نخاعی استان اصفهان می گوید: در حال حاضر شهر اصفهان هنوز از استانداردهای مناسبسازی به صورت کامل برخوردار نيست و معلولان آسيب نخاعی برای تردد در خيابانها و معابر شهر با مشکلات بسياری مواجه میشوند و اصلاح وضعيت معابر و خيابانهای موجود در سطح شهر باید در اسرع زمان صورت پذیرد.
محمدی با اشاره به اينکه طی سالهای گذشته مسئولان شهرداری به صورت جدی به اين موضوع توجه کرده و هر ساله اعتباراتی در بودجه شهرداری به موضوع مناسبسازی اختصاص داده میشود، ادامه می دهد: البته اين اعتبارات کافی نيست و مناسبسازی و اصلاح وضعيت تمام معابر و خيابانهای موجود در سطح شهر اصفهان با بودجههای بسيار بالايی نياز دارد.
جای خالی مناسب سازی معابر دراصفهان
در حقیقت می توان گفت که شهر معلول است نه افراد؛ زیرا وقتی یک معلول نمی تواند از پل هوایی استفاده کند، نمی تواند وارد پارک یا ادارات و سازمان ها شود به این معنی است که شهر معلول است ، زیرا نمی تواند این امکانات را که حق شهروندان است در اختیار آنها قرار دهد.
یک عضو شورای اسلامی شهر اصفهان با انتقاد از عدم مناسب سازی معابرشهری برای سالمندان، معلولين و جانبازان، مناسب سازی معابر شهر اصفهان برای عبور این قشر از جامعه را يکی از درخواستهای دائمی و به حق اين قشر از جامعه بيان کرده و می گوید: مناسب سازی خيابانها، اماکن و مراکز عمومی و پياده روها جهت استفاده اين عزيزان به طور کامل صورت نگرفته است، به نحوی که برای انجام امور خود با مشکل جدی مواجه هستند.
سردار جانباز کريم نصراصفهانی در گفت و گو با "جوان" با بيان اينکه اين واقعيت که امروز ويلچر وارد خانواده ها شده و افراد سالمند هم از آن استفاده می کنند، لزوم مناسب سازی شهر به ويژه مکانهای عمومی را مورد تاکيد قرار می دهد، از معاونت شهرسازی و معماری شهرداری اصفهان خواست هيچ پروانه ساختمانی را قبل از پيش بينی تدابير لازم برای مناسب سازی حتی در حسينيه ها و مساجد صادر نکند.
وی بر تسریع در اجرای عمليات مکانيزه کردن بعضی از پلهای عابر پياده در اين شهر تاکید کرده و می گوید: تسريع در راه اندازی اين پلها و آموزش نحوه استفاده از آنها برای مردم ضروری است.
مناسب سازی ها استاندارد نیست!
براساس قانون برنامه 5 ساله توسعه، باید هر سال 10 درصد از فضاهای شهری برای معلولان مناسب سازی شود که البته با بضاعت و امکانات فعلی کشور این امر امکانپذیر نیست.
اما بنا بر اعلام مدیر کل بهزیستی استان اصفهان در حال حاضر تنها 35 درصد مناسب سازی در اصفهان انجام شده و جالب تر اینکه از این آمار فقط 10 درصد مناسب سازی ها استاندارد بوده است!
سعید صادقی می گوید: از سال 1388 تاکنون موضوع مناسب سازی برای معلولان به صورت رسمی تر و فراگیرتر از گذشته در سراسر استان دنبال شده است و مسئولان باید با تلاش و عزم جدی خود برنامه ها و طرحهای مناسبی را در سطح شهرها اجرا کنند.
وی با اشاره به اهمیت مناسب سازی شهری برای تردد معلولان، تاکید می کند: مناسب سازی فقط رفع تکلیف نیست، بلکه احقاق حق یک معلول به عنوان یک شهروند است.
مدیر کل بهزیستی استان اصفهان با اشاره به نیازمندی بهزیستی به شرکای اجتماعی برای رسیدگی به جامعه زیر پوشش تصریح می کند: وقتی انسانی سالم در اثر یک حادثه معلول می شود همه بخشهای جامعه باید دست به دست هم دهند تا زندگی کردن برای او آسان شود.
به گفته وی، در مقوله مناسب سازی شهرداری اصفهان خوب کار کرده است ولی باز هم نامناسب بودن برخی معابر و یا امکانات حمل و نقل برای معلولان برازنده شهری مثل اصفهان نیست .
صادقی اظهار امیدواری می کند: در بحث مناسب سازی شهر برای معلولان طبق برنامه 10 درصد پیشرفت داشته باشیم.
1.5 میلیارد تومان برای مناسب سازی
شناسایی مکان های پر تردد و محل اسکان معلولان در سطح شهر از مهمترین اهداف تهیه اطلس معلولان به شمار می رود و اصفهان نیز باید به دنبال شناسایی های اولویتهای معلولان در سطح شهر باشد.
به گفته عضو شورای اسلامی شهر اصفهان، در سال جاری مجموع اعتبارات اختصاص داده شده در بودجه شهرداریهای مناطق پانزدهگانه اصفهان یک و نیم میلیارد تومان است.
علیرضا نصر اصفهانی مناسبسازی را یکی از نیازهای شهر برای حضور معلولان و افراد توانخواه در سطح جامعه دانسته و می گوید: در سالهای گذشته اعتبارات کمتری به این موضوع اختصاص داده شده است اما امسال در این حوزه افزایش بودجه داشته ایم.
وی با اشاره به اینکه امسال در بودجه شهرداری هر منطقه ۱۰۰ میلیون تومان به موضوع مناسبسازی مناطق اختصاص داده شده است، می افزاید: البته این بودجهها برای اصلاح وضعیت پیادهروها و مکانهای عمومی در سطح شهر مناسب نیست و اصلاح وضعیت شهر به اعتبارات بیشتری نیاز دارد.
نداشتن روشنایی، اختلالات ارتفاعی، سد معبرهای برخی از افراد در پیادهروها و چنین مواردی از جمله مشکلات و معضلات پیادهروهای موجود در سطح شهر است که گفته می شود از برنامههای شهرداری و شورای شهر در راستای مناسبسازی شهر اصفهان، پیادهروسازی، رسیدگی به وضعیت پیادهروها، ایجاد رمپ در کنار پلهها، نصب آسانسور و ایجاد شرایطی برای استفاده معلولان از پلههای برقی می باشد.
