بررسيهاي آماري نشان ميدهد ايران از سال 1980 تا سال 2012 روند جالبي از توليد نفت را پيش گرفته است به طوري از توليد يك ميليون و 400 هزار بشكه در ابتداي سال مورد اشاره به توليد 3 ميليون و 589 هزار بشكه در سال 2012 دست يافته است هر چند طي دو سال اخير، روند كاهش توليد تشديد شده است.
به گزارش «جوان»، بر اساس يكي از گزارشهاي مهم مؤسسه مطالعات بينالمللي انرژي، توليد 10 كشور نفتي از سال 1980 تا 2012 ميلادي مؤيد اين مطلب است كه بالاترين رقم توليد ايران در سال 2010 محقق شده است كه حدود 4 ميليون و 250 هزار بشكه است و پس از آن روند نزولي توليد نفت گريبان اقتصاد ايران را گرفت و در سال 2012 به كمتر از 3 ميليون و 600 هزار بشكه رسيد. ميانگين توليد نفت ايران طي 32 سال مورد اشاره كه هشت سال آن به دليل جنگ تحميلي نقش بسزايي در كاهش توليد داشته است، كشورمان را در پايان سال 2012 در رتبه ششم توليدكنندگان بزرگ نفت جهان با سهم 1/4 درصدي از توليد جهاني نفت قرار داده است.
بر اساس اين گزارش عربستان سعودي در اين ردهبندي با توليد 11 ميليون و 725 هزار بشكه در رده نخست قرار گرفته است. سهم اين كشور در بازارهاي جهان 4/13 درصد است كه اين كشور را به تأثيرگذارترين كشور نفتي جهان تبديل كرده است. عربستان از سال 1980 تا 1985 به دليل شكست سياستهاي اوپك و به منظور ايجاد تعادل در بازار، توليد خود را از 10 ميليون بشكه طي پنج سال به كمتر از 4 ميليون بشكه در روز رساند؛ روزهايي كه ايران و عراق درگير جنگ بودند و اوپكيها پس از يك دوره طلايي افزايش قيمتها، با كاهش شديد قيمت نفت مواجه بودند.
عربستان در سال 2008 توليد نفت خود را از حدود 10 ميليون بشكه به نزديك 12 ميليون بشكه افزايش داد آن هم در روزهايي كه بازار نفت قيمتهاي نجومي نفت را به نظاره نشسته بود و سرمستي كشورهاي نفتي به اوج خود رسيده بود.
پس از عربستان، ايالات متحده امريكا با توليد 11 ميليون و 110 هزار بشكه در روز، جايگاه دوم را به خود اختصاص داده است. روند توليد نفت امريكا نشان ميدهد كه از سال 1985 تا سال 2006 با كاهش مواجه شد به طوري كه توليد اين كشور از 11 و نيم ميليون بشكه به 8 ميليون بشكه در روز رسيد اما از سال 2007 به بعد، روند توليد نفت صعودي شد و در سال 2010 به بيش از 11 ميليون بشكه رسيد. اين كشور 7/12 درصد از توليد نفت جهان را بر عهده دارد.
روسيه ديگر رقيب عربستان و امريكا نيز با توليد ميانگين 10 ميليون و 397 هزار بشكه و سهم 8/11 درصدي از توليد جهاني، به رتبه سوم اكتفا كرده است هر چند كه امروز اين دو كشور را پشت سر گذاشته است. پايينترين توليد نفت روسيه در سال 1998 رخ داد كه توليد نفتش به 6 ميليون بشكه رسيد اما از آن سال به بعد خود را بالا كشيد و رقم 10 ميليون بشكه در روز را پشت سر گذاشت.
كشور چين هم با توليد 2 ميليون بشكهاي خود در سال 1980 يكي از كشورهاي نه چندان مهم محسوب ميشد اما اين كشور با برنامهريزي مدون خود، توليد نفت خود را افزايش داد و توليد نفت خود را در سال 2010 به 5 ميليون بشكه در روز رساند؛ بالاترين توليد اين كشور در بازه زماني مورد اشاره، 4 ميليون و 416 هزار بشكه در روز بوده است كه سهم جهاني 5/5 درصد را كسب كرده است.
كانادا به عنوان پنجمين كشور با توليد 3 ميليون و 856 هزار بشكه در روز و سهم توليد 41/4 درصدي خود بالاتر از ايران قرار گرفته است. ميزان توليد اين كشور در سال 1983 به يك ميليون و 500 هزار بشكه كاهش پيدا كرد كه رقم آن به 3 ميليون و 900 هزار بشكه رسيد.
پس از كانادا، ايران در جايگاه ششم و امارات در رتبه هفتم قرار گرفته است. توليد نفت اين كشور به تأسي از سياستهاي نفتي عربستان از سال 1980 تا 1985 كاهش يافت و از رقم يك ميليون و 750 هزار بشكه به يك ميليون و 250 هزار بشكه رسيد اما از سال 1985 به بعد با زير پا نهادن سهميههاي اوپك توليد خود را افزايش داد و در سال 1990 به 2 ميليون و 750 هزار بشكه در روز رساند.
اين كشور طي سالهاي 1980 تا 2012 روند خوبي را طي كرده است و در پايان سال مورد اشاره، به توليد 3 ميليون و 313 هزار بشكه در روز رساند؛ سهم اين كشور در پايان سال 2012 به 6/3 درصد رسيد.
عراق هم طي 32 سال اخير روند جالبي را پشت سر گذاشته است به طوري كه اين كشور در سال 1989 با توليد 3 ميليون بشكهاي خود يكي از قدرتهاي اوپك بود اما به دليل جنگ خليجفارس با كاهش توليد 2 ميليون و 500 هزار بشكهاي مواجه شد اما 10 سال بعد توليد 2 ميليون و 500 هزار بشكهاي را محقق كرد. توليد فعلي عراق هماكنون بيش از 3 ميليون بشكه در روز است و اين كشور 4/3درصد از توليد نفت جهان را به خود اختصاص داده است.
مكزيك هم به عنوان يكي از قديميهاي نفتي، تا سال 2003، توليد حدود 4 ميليون و 250 هزار بشكهاي خود را در آمارها ثبت ميكرد اما از آن سال به بعد توليد نفت اين كشور با افت شديدي مواجه شد و به كمتر از 3 ميليون بشكه در روز رسيد. مكزيك 2/3 درصد از توليد جهاني نفت را براي خود كنار گذاشته است.
كويت هم به عنوان دهمين كشور مورد مطالعه، در سالهاي پاياني دهه 80 ميلادي به دليل حمله عراق توليد نفتش از حدود 2ميليون بشكه به حدود 100 هزار بشكه در روز رسيد اما پس از تأمين هزينههاي جنگ امريكا عليه صدام، توليد نفت خود را به مرور افزايش داد و به رقم 2 ميليون و 790 هزار بشكه در سال 2012 رساند.
