بخش كشاورزي از جمله بخشهاي آسيب پذير در برابر آلودگي هوا است. ريزگردها با اثرات فيزيكي و شيميايي خود رشد و عملكرد گياهان بويژه محصولات كشاورزي را تحت تاثير قرار ميدهند. پديده آلودگي هوا توسط ريزگردها بسته به شدت تركيب و تداوم آلودگي از يك سو و گونه گياه و مرحله رويشي آ ن از سوي ديگر از اسيب به برگها تا مرگ گياه را به دنبال خواهدداشت لذا كاهش عملكرد و يا كيفيت توليد گياه در اين شرايط پيامد حتمي آن خواهد بود.
*قاتل گیاهان
به عقیده کارشناسان، در مورد منابع آلوده کننده هوا نباید تصور کرد که تمامی ذرات آلاینده هوا در حالت گازی هستند چرا که در سال های اخیر ذرات معلق که حاوی ذرات جامد کوچک و قطرات مایع هستند نیز مسائل و مشکلات زیادی را برای موجودات زنده به وجود آورده اند.
این ذرات معلق در برخی موارد حاوی ذرات قابل زیستی هستند که برای سلامتی گیاهان به شدت خطرناک می باشند زیرا می توانند انواع باکتری ها، جلبک ها و کپک ها را با خود به دورترین نقاط ممکن انتقال دهند.
طی چند سالی که ریزگردها میهمان ایران بوده اند شاهد هستیم که این پدیده تاثیرات مخربی بر وضعیت محیط زیست، تولید محصولات کشاورزی و همچنین تولید مواد غذایی بویژه در استانهای غربی کشور داشته است.
در حال حاضر جنگلهای زاگرس و پوشش گیاهی این منطقه از فرو نشست این ذرات معلق آسیب های فراوانی را متحمل شده اند چرا که گرد و غبار هنگامی که با نم باران و یا رطوبت ترکیب شود، تشکیل یک لایه ضخیمی را در طبقات فوقانی برگ ها می دهد که به سادگی نمی توان آن را پاک کرد.
خشک شدن تالاب ها و رودخانه ها در کشورهای همسایه و همچنین غرب و جنوب ایران تاثیر بسزایی در به وجود آمدن این ذرات معلق داشته به طوریکه در سالهای اخیر بیابان زایی در مناطق یاد شده با افزایش چشمگیری روبرو بوده است.
*تهدید سلامت مردم
همین هفته قبل بود که تهران یکبار دیگر پدیده ریزگردها را تجربه کرد و شاید بیماران و افراد مسن خیلی بهتر از دیگران این ذرات معلق را حس کردند. در میان گرد و غباری که شهرها را فرا می گیرند ذرات ريزتری وجود دارند که داراي اثرات نسبتاً مهمي بر سلامت انسان هستند. بيشتر ذراتي که در پديده گرد و غبار وجود دارند از نوع درشت يا غير قابل تنفس هستند و تهديد جدي براي سلامت مردم به شمار نمی آیند، ولي ممکن است در افرادي که سابقه بيماري هاي تنفسي دارند مانند مبتلايان به آسم و آمفيزم مشکلاتي ايجاد نمايد.
متداولترين نشانه هايي که طي يک پديده گرد و غبار مشاهده مي شود تحريک چشم ها و راههاي هوايي فوقاني است. همچنین نوزادان، کودکان و نوجوانان، سالخوردگان، افراد مبتلا به بيماري هاي تنفسي مانند آسم و برونشيت و آمفيزم و بيماران قلبي در مقابل اين پديده آسيب پذيرترند.
به هر حال پديده گرد و غبار رويدادي طبيعي است و در بخش هايي از جهان که داراي مناطق خشک و بياباني وسيع هستند ايجاد ميشود. حال با توجه به وجود بيابان هاي وسيع در کشورهاي عربستان، عراق، سوريه و ايران و دورههاي خشکسالي طولاني و دخالتهاي غير اصولي در محيط زيست، تکرار احتمال بروز اين پديده در ایران بسیار بالاست.
