فوتبال به همه جهان سرايت كرده و مربيان، بازيكنان و تيمهاي زيادي تلاش ميكنند تا نام خود را در تاريخ اين رشته پرطرفدار ثبت كنند. در اين بين تنها تعداد انگشتشماري از اين جمع عاشق فوتبال به اين افتخار دست پيدا ميكنند. در چند دهه اخير فوتبال جهان شاهد ظهور مكاتبي بوده كه مستطيل سبز را در احاطه خود درآورده، مكاتبي كه با گذشت سالها هنوز هم طرفداران زيادي دارند. از جمله سبكهاي مشهوري كه توجه همگان را به خود جلب كردند ميتوان به مكتب يونان در سال 2004، سيستم كاتاناچيوي ايتاليا و آرژانتين دهه 90 اشاره كرد.
مكتب رهاگل در يونان
فدراسيون فوتبال يونان در سال 2001 تصميم گرفت كادر فني تيم ملي اين كشور را سروسامان دهد. براي اين كار هم گزينههاي زيادي مطرح شدند كه در نهايت قرعه به نام اتو رهاگل افتاد. سرمربي آلماني با تفكراتش راهي را شروع كرد كه فوتبال ملي يونان زير و رو شد. رهاگل با اولين باختي كه تيمش متحمل شد فهميد كه بايد فوتبال اين كشور را از نو بسازد. آقاي سرمربي اعتقاد زيادي به بازي دفاعي داشت. با توجه به اين طرز تفكر رهاگل سعي كرد سيستم دفاعي را در بين فوتباليستهاي يوناني جا بيندازد.
در اين شيوه كه به حمله كنترلي موسوم بود استفاده از هافبكهاي جسور و پرانرژي و استفاده از مدافعان پرتعداد براي مهار حمله مهاجمان در دستور كار قرار داشت. ايستادگي همهجانبه در مقابل مهاجمان و دفع حمله حريف از ديگر مشخصههاي اين سيستم بود. يونان با تكيه بر همين شيوه پس از سالها انتظار در يك تورنمنت معتبر خوش درخشيد. حتي خوشبينترين هوادار يونان هم فكر نميكرد روي سكوي نخست قاره سبز بايستند. رهاگل اين رؤيا را به واقعيت تبديل كرد تا ثابت كند منتقدانش بيمنطق هستند و فقط انتقاد ميكنند. قهرمان يورو 2004 براي بالاي سر بردن جام پرتغال، فرانسه و چك را شكست داد. با اين حال با به پايان رسيدن جام ملتها دوران سبك يونان نيز به پايان رسيد. تيم ملي اين كشور با هدايت سرمربي آلماني خود از رسيدن به جام جهاني 2006 بازماند، در يورو 2008 در شرايطي كه فكر ميكردند ميتوانند از عنوان قهرماني خود دفاع كنند چيزي جز سه شكست و حذف زودهنگام عايدشان نشد و در جام جهاني 2010 نيز همين سرنوشت برايشان تكرار شد تا اتو رهاگل بعد از 9 سال يونان را ترك كرد.
مبتكر آرژانتيني در ايتاليا
در دهه 60 ميلادي سرمربي آرژانتيني به اين فكر افتاد كه از استعدادهاي شاگردانش به بهترين شكل ممكن استفاده كند. هررا سرمربي اينتر ميلان ابتكار به خرج داد و سبك كاتاناچيو (زنجير) را معرفي كرد. در اين شيوه دفاع هدف اصلي تيم محسوب ميشد، چهار مدافع مهاجمان رقيب را محاصره ميكردند و يك سوئيپر نيز وظيفه جمع و دور كردن توپهايي كه از دست مدافعان در ميرفت را برعهده داشت. ايتالياييها خيلي خوششانس بودند كه اين سيستم در فوتبالشان جواب داد. در همان سالها انزو بيرزوت سكان هدايت تيم ملي ايتاليا را بر عهده داشت (1986 ـ 1975). بيرزوت سعي كرد با همان شيوهاي كه هررا در اينتر پياده كرد، لاجورديپوشان را در مسابقات پيش رو به موفقيت برساند. تيم ملي ايتاليا در جام جهاني 1978 عنوان چهارمي را به دست آورد، چهار سال بعد در اسپانيا جشن قهرماني به راه انداختند. بيرزوت عنوان بهترين مربي جهان را سال 1982 به خود اختصاص داد. اما كاتاناچيو هم بعد از گذشت چند سال تأثيرش را از دست داد؛ ناكامي در راهيابي به يورو 1984 و حذف از جام جهاني 1986 مؤيد اين موضوع است. البته نبايد فراموش كرد كه مكتب كاتاناچيو مدافعان صاحبنام زيادي از جمله جنتيله، برگومي، بارهسي، مالديني، كاستاكورتا، تاسوتي، كاناوارو و نستا را به دنيا معرفي كرد.
تله آفسايد
آرژانتين با ورود كارلوس بيلاردو خودش را به عنوان يكي از مدعيان مطرح كرد. فوتبالدوستان آلبي سلسته سالها منتظر چنين فرصتي بودند. با شروع عصر بيلاردو، قهرماني جام جهاني 1986 به آرژانتين رسيد. بيلاردو براي اولين بار استفاده از تله آفسايد را به معرض نمايش گذاشت.
وي همچنين تأكيد زيادي روي شوتهاي سركش و قدرتي داشت. فراموش نكنيم كه مارادونا اسطوره اين كشور محصول همين مكتب است. بيلاردو بعداً در كتابي با عنوان «چگونه برنده شديم» رازهاي قهرماني آرژانتين را به رشته تحرير درآورد.
