ایلام استانی است که در غرب کشور پهناور ایران قرارگرفته و با جنگلهای زیبا و سرسبز بلوط شناخته شده است. جنگلهایی که تعادل زیست محیطی و اکوسیستم غرب کشور را حفظ کرده و طبیعت را برای زندگی مردمان این دیار آماده نگه داشته است.
حالا چند سالی است که این جنگل های ارزشمند به دلیل گرد و غبارهای متعدد وخشکسالی در معرض نابودی قرار گرفته است.با وجود اینکه گرد و غبار از سالهای گذشته مناطق غربی کشور بخصوص ایلام را در برگرفته است اما هنوز اقدام عملی برای بهبود ان توسط مسئولان انجام نشده است و در اثر تشدید مداوم این پدیده، طبیعت بکر ایلام از جمله درختان بلوط استان به شدت آسیب دیده و این موارد موجب بدتر شدن شرایط آب و هوایی و افزایش شدت گرد و غبار شده است.
ریزگردهای عربی، قاتل طبیعت ایلام
بلوط،گونه غالب جنگلهای زاگرس است و هر هکتار جنگل پهن برگ، 68 تن گرد و غبار را مهار و هوا را سالم و تمیز و به اصطلاح تصفیه می کند اما گرد و غبار گسترده که در سالهای اخیر ایلام را به شدت متاثر کرده توانسته درختان بلوط را نیز به زانو درآورد.
علاوه بر این، عدم ملاحظات زیست محیطی در اجرای طرحهای کلان، حضورگسترده دام و زراعت در کف جنگلها، بهره وری بی رویه در منطقه زاگرس از عوامل غیرمستقیم تخریب گسترده جنگلهای زاگرس در چند سال اخیر بوده است.
علاوه بر نفوذ ریزگردهای عربی و گرد و غبار که به عنوان عامل اصلی و مهم زوال درختان بلوط اعلام شده است، تغییرات اقلیمی و خشکسالی های متوالی اخیر بر روند جدی شدن خشکی درختان بلوط دامن زده و کم آبی ریشه درختان بلوط را خشکانده است. چرا که ریشه درخت بلوط تنها به عمق چهار تا پنج متری زمین نفوذ می کند و بیشتر در سطح پخش می شود و از آبهای سطحی استفاده می کنداما به دلیل کاهش بارش برف، آب کمی به ریشه درختان بلوط رسیده و کار به جایی رسیده که بلوط زارها تحمل خود را از دست داده و هر لحظه در حال خشک شدن هستند.
این در حالی است که پس از ظهور علائم زوال و خشکیدگی که به صورت اپیدمی در همه مناطق جنگلی زاگرس گسترش می یابد بیشتر از سه تا پنج سال طول نمی کشد که درختان بلوط بطور کامل خشک شده و مرگ گسترده ای در جنگلها رخ دهد.
عبدالسلام پیری کارشناس منابع طبیعی در این خصوص گفت: علت بر هم خوردن طبیعت بکر وخشک شدن درختان بلوط استان ایلام، آنهم در اوایل بهار ورود گرد و غبار به استان و خشکسالی سالهای اخیر بوده است.
وی افزود: در سال جاری که هنوز تابستان شروع نشده، گرد و غبار استان ایلام را فراگرفته است که این مسئله باعث شده طبیعت استان که اوج زیبایی آن در ماه های فروردین و اردیبهشت است، به هم بخورد و درختان بلوط نیز خشک شود.
خشکی بلوط ها و خسارت 3 هزار میلیاردی
چندی پیش معاون بازسازي و بازتواني سازمان مديريت بحران كشور در جلسه شورای هماهنگی مدیریت بحران با موضوع بررسی پدیده خشکیدگی جنگل های بلوط زاگرس، با بیان اینکه حدود 11ميليون اصله از درختان بلوط زاگرس در كشور با ميانگين عمر400 تا500 سال دچار خشكيدگي شده كه از نظر ريالي ميزان خسارت حدود 3 هزار ميليارد تومان برآوردمی شود بر وضعیت بحرانی درختان بلوط مهر تایید زد.
از 15درصد خشكيدگي جنگل هاي زاگرس حدود 50 درصد آن مختص استان ايلام است كه بيشترين ميزان خشكيدگي را از ميان استان هاي زاگرسی به خود اختصاص داده است و اين مي تواند يك فاجعه زيست محيطي باشد كه زندگي و معيشت 22 ميليون نفر زاگرس نشين را تحت تاثیرمی دهد.
کرمی مدیرکل مدیریت بحران استانداري ايلام نيز در این خصوص گفت:استان ايلام از نظر وسعت جنگل ها جزء 10 استان اول كشور است كه متأسفانه این جنگل ها مورد آسيب جدي قرار گرفته و اميدواريم اين مسئله به صورت ويژه در دستور كار دولت قرار گيرد و ما بتوانيم از محل اعتبارات ماده 10 و 12 مديريت بحران كه به استان اختصاص مي يابد و مصوبات سفر رئيس جمهور به استان، برنامه هاي اجرايي را شروع کنیم .
طبق اعلام اداره كل منابع طبيعي و آبخيزداري استان ايلام ، در استان 641 هزار هكتار جنگل وجود دارد كه بيش از 90 درصد آن به مسئله خشكيدگي آلوده است كه عوامل متعددي از قبيل كمبود بارش ها و ريزگردها و آفات و بيماريها در اين مسئله مؤثر می باشند. همچنین حدود 570 هزار هكتار از جنگل هاي استان در معرض خطر خشكيدگي قرار دارند و 11 درصد سطح جنگل هاي استان به طور كامل خشكيده هستند.
