«جمعيت» گذشته از اينكه يكي از اركان توسعه هر كشوري محسوب ميشود حالا براي كشور ما اهميت افزونتري يافته است زيرا روند رشد 3/1 درصدي آن جامعه را با چالش جدي و پيري مواجه ميكند، به همين خاطر هم هست كه جمعيت به يكي از مهمترين مسائل جامعه و دغدغه و مطالبه رهبر معظم انقلاب تبديل شده است. نيازي نيست راه دوري برويم. با نگاهي به اطرافيان خودمان هم متوجه ميشويم كه ديگر كمتر كسي حاضر است دو فرزند داشته باشد. گذشت آن روزگاري كه دور سفرههاي ساده و صميمي چند بچه قد و نيم قد مينشستند. حالا ديگر جوانان وقتي 30 را پر ميكنند كمكم به فكر ازدواج ميافتند. چند سال نخست بعد از ازدواج هم كه نوبت شناخت از يكديگر است. اگر مرحله شناخت به خوبي و خوشي طي شود و زوج جوان قصه ما جزو 18 زوجي كه در هر ساعت از هم جدا ميشوند نباشند، نوبت به اضافه شدن عضو سوم خانواده ميشود. سن و سال خانم و آقا ديگر چندان پاسخگوي داشتن فرزندان بيشتر نيست. اگر هم باشد هزار و يك دليل وجود دارد تا خانواده ايراني اين روزها از سه يا حداكثر چهار نفر تجاوز نكند. مهمترين دليل در بين اين هزار و يك دليل اين است:
«فرزند كمتر، زندگي بهتر» و اينكه اين شعار در تغيير سبك زندگي مردم كشورمان به يك فرهنگ تبديل شده است.
تهديد تحديد نسل
چند سالي ميشود كه از لزوم توقف تحديد نسل و تهديدي كه در سايه اين تحديد قدرت و شوكت جامعه ايراني را تهديد ميكند از جانب رهبر معظم انقلاب به عنوان يك مطالبه جدي مطرح شده است، با وجود اين و به رغم آنكه از ابتداي سال 93 تاكنون جمعيت كشورمان از مرز 77ميليون نفر هم عبور كرد و حدود 200 هزار ايراني به جمع مردم كشورمان اضافه شدهاند اما هنوز با نرخ رشدي كه بتواند ما را از چاله جمعيتي و پيري جامعه نجات دهد، فاصله جدي داريم. اين موضوع گوشزد ميكند هنوز در راستاي تحقق مطالبات رهبر معظم انقلاب گامهاي خوبي برداشته نشده است. بنا به تأكيد حضرت امام خامنهاي از نظر سياست كلّي كشور بايد بهنحو معقول و معتدل به سمت افزايش جمعيت برود. بنا به تأكيد رهبر انقلاب كشور ما با ظرفيت طبيعي و با ويژگي جغرافياي سياسي خود به جمعيت بيشتر نياز دارد. از همه مهمتر اينكه مسئله نماي جوان براي كشور يك مسئله اساسي و تعيينكننده است. بررسيهاي جمعيتشناسان و آمارها نشان ميدهد در مسئله جمعيت چنانچه ما با اين شيوهاي كه امروز داريم حركت ميكنيم پيش برويم، در آينده نهچندان دور، كشور پيري خواهيم بود و تجربه كشورهايي كه چنين روندي را طي كرده و به چنين عارضهاي مبتلا شدهاند، نشان ميدهد علاج اين بيماري پيري در دسترس نيست.
بيقوتي طرحهاي افزايش جمعيت
با وجود اين با نگاهي به مسائل طرح شده و اقدامات صورت گرفته متوجه ميشويم هر چند در حوزه سخن و بيان در پي فرمايشات رهبري در حوزه جمعيت اتفاقات متعددي افتاد و حتي شاهد شكلگيري طرح تعالي خانواده و جمعيت از سوي نمايندگان مجلس و مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي بوديم اما در مقام عمل هنوز اتفاق قابل ملاحظهاي در حوزه افزايش جمعيت نيفتاده و حتي با وجود خطر سقوط جمعيت كشورمان در پرتگاه پيري، نمايندگان مجلس به دو فوريت طرح افزايش نرخ باروري و پيشگيري از كاهش رشد جمعيت كشور رأي مثبت ندادند و نمايندگان به يك فوريت طرح افزايش نرخ باروري و پيشگيري از كاهش رشد جمعيت كشور رأي مثبت دادند. افزايش مرخصي زايمان و ساير طرحهاي تشويقي نيز در حد يك خبر هيجاني مطرح و به همان سرعتي كه طرح شد به همان سرعت هم از دستور كار شده است و هيچ خبري از آن نيست.
روند معكوس برخي نهادها براي افزايش جمعيت
روند غيرقابل قبول فعاليت دولت و مجلس در بحث جمعيت موضوعي است كه حجتالاسلام والمسلمين ابوالقاسم عليزاده معاون سياسي شوراي سياستگذاري ائمه جمعه نيز به آن تأكيد كرده و ميگويد: پس از تأكيدات جدى مقام معظم رهبرى در خصوص تحديد نسل و آفت و خطر پيرشدن جمعيت كشور و اشتباه بودن سياستهاى كنترل و كاهش جمعيت، شركتى در داخل روى بستههاى فروش خود، عبارت «رشد بىرويه جمعيت بر مشكلات اقتصادى مىافزايد» را به چاپ مىرساند و شركتى ديگر كه محصولات غذايى توليد و توزيع مىكند، شعار تبليغاتى فرزند كمتر، زندگى بهتر را روى محصولات خود قرار مى دهد يا برخى مراكز بهداشت و درمان همچنان سياستهاى كنترلى و كاهشى جمعيت را در خدمات يا ارائه ملزومات و حتى آموزشها و جلسات توجيهى خود ادامه مىدهند. اين در حالى است كه اگر با همين وضعيت اسفناك پيش برويم، جمعيتى با 47 درصد سالمند، پيش روى ما خواهد بود.
مهاجرت؛ مقصر ديگر تحديد نسل
بنا به تأكيد وي توسعه مهاجرت از روستاها به شهرها و رشد نرخ شهرنشينى و عوارض و مشكلات عارض از آن كه اصلىترين آن، پرهيز از فرزند بيشتر و در نهايت بروز آفت مرموز كاهش جمعيت است يا تغييراتى در سبك زندگى كه منجر به ايجاد تغييرات خانواده و در نهايت كاهش جمعيت در ايران اسلامى گرديده است، در حالى كه خانواده يكى از اصلىترين و مؤثرترين نهادهاى اجتماعى است و اولين هسته زندگى اجتماعى بشر از خانواده آغاز مى گردد.
بالارفتن سن ازدواج، پايين آمدن رشد جمعيت
به باور حجتالاسلام عليزاده عدمگرايش جوانان به زندگى مشترك و به مخاطره افتادن سنت پيامبر اسلام(ص) يعنى ازدواج و نيز بالارفتن سِن ازدواج و عدماحساس مسئوليت برخى دختران و پسران نسبت به خانه و خانواده نيز عوارض سوئى است كه سياستهاى كنترل جمعيت يا تنظيم خانواده به بار آورده است و بايد با حساس نمودن جوانان و تن دادن به ارزشهاى دينى و ملى و انقلابى، ارزشهاى خانوادهمحور را رواج داد تا بدين سان بتوان از بحران پيرشدن جامعه جلوگيرى نمود.
نياز به عزم ملي و مديريت جهادي
به گفته حجتالاسلام عليزاده اين حركت بزرگ عزم ملى مىخواهد و مديريتى جهادى تا بتوان هم با تجملگرايى و اشرافىگرى مبارزه كرد و هم سطح انتظارات و توقعات را به سطحى منطقى و متناسب با اقتضائات و ظرفيتهاى اقتصادى خانوادهها رسانيد، گرايش به ازدواجهاى سهل و آسان و كم هزينه در كنار ايجاد تحول در سبك زندگى، مىتواند انگيزهها را براى ازدياد جمعيت و پيشگيرى از بحرانهاى احتمالى تقويت نمايد.
وي در عين حال تصريح ميكند: با بررسى علل كاهش فرزندآورى يا اكتفاكردن به زندگىهاى تكفرزندى كه بيشتر با القائات و تبليغات سوء بيگانگان نيز همراه مىباشد، مىتوان به خوبى نقش نهاد خانواده در خصوص مهمترين عامل قدرت و عزت جامعه و نظام را درك نمود.
آيندهاي كه آيندهسازي ندارد
آمار و ارقام و پيشبينيهاي كارشناسيشده تصوير روشن و واقعبينانهاي از آينده را پيش روي ما قرار ميدهد؛ آيندهاي كه آيندهسازي برايش باقي نميماند اگر آهنگ رشد جمعيت به همين روال باشد. آينده كشورمان را جدي بگيريم.
