
با روي كار آمدن دولت نواز شريف، تلاشها براي آغاز روند مذاكرات صلح با طالبان پاكستان از سرگرفته شد. طي ماههاي گذشته نيز گفتوگوهاي غيررسمي ميان دولت و شبهنظاميان طالبان در حال انجام بود كه حمله روز 10 آبان (اول نوامبر 2013) پهپادهاي جاسوسي امريكا به منطقه قبيلهاي وزيرستان شمالي كه به هلاكت «حكيم الله محسود» فرمانده «تحريك طالبان پاكستان» منجر شد، گفتوگوهاي صلح ميان دولت اسلامآباد و شبه نظاميان را متوقف كرد. طالبان پاكستان در واكنش به قتل فرمانده خود، با انجام هرگونه گفتوگو با دولت مخالفت ورزيد و در مقابل اسلامآباد نيز امريكا را به اقدام عمدي براي تحت تأثير قرار گرفتن مذاكرات صلح ميان پاكستان و شبهنظاميان طالبان متهم كرد. طي هفتههاي گذشته فشارهاي سياسي و نظامي دولت پاكستان براي آغاز مذاكرات با تحريك طالبان پاكستان بيشتر شده است.
واقعيت اين است نواز شريف با شعار رسيدن به صلح از طريق مذاكره با طالبان پاكستان، قرار بود مذاكراتش با حكيمالله محسود رهبر تحريك طالبان را در وزيرستان شمالي آغاز كند كه با حمله هواپيماهاي بدون سرنشين امريكا، مذاكرات با بنبست مواجه شد. كشته شدن حكيمالله محسود، از يكسو موجب دشمني طالبان پاكستان با دولت نواز شريف شد و آنان را نسبت به حاكميت بياعتماد كرد و از سوي ديگر اين اتفاق نشان داد امريكاييها به شدت مخالف شروع مذاكرات صلح بين دولت و مخالفان آن در پاكستان بوده و به نوعي در درون جبهه حاكميت پاكستان نيز تشتت، تفرقه و اختلاف ديدگاه وجود دارد.
دولت نواز به دنبال گشودن باب گفتوگو با طالبان پاكستان است و اين در حالي است كه ارتش پاكستان، چنين ديدگاهي ندارد. تفاوت ديدگاه ارتش و سياسيون پاكستان موجب شده تا نگاهشان به مذاكره صلح متفاوت شود. با اين حال هر چند ارتباط دولت و ارتش پاكستان، به نوعي هماهنگ نبوده و تا حدي چندپهلو است و اختلاف در درون حاكميت و نهادهاي قدرت در ارتباط با نحوه برخورد با طالبان پاكستان و مذاكره با آنان قابل مشاهده است اما دولت پاكستان با هدف حل برخي چالشهاي داخلي خود با طالبان پاكستان، سعي ميكند به نوعي وجهه خود را در خصوص اينكه هنوز توانايي مديريت گروههاي افراطي به ويژه طالبان را به عهده دارد، بازيابي و اظهار كند. از ديد دولت نواز، تهديد امروز پاكستان، نه از جانب هند بلكه از سوي تهديدات داخلي است، البته كشته شدن حكيم الله محسود به نفع آن جناحي است كه با مذاكره با دولت پاكستان موافق است و به پايان دادن به مشكل تحريك طالبان ميانديشد. اين برداشت وجود دارد كه مناسبات ارتش پاكستان با امريكا به لحاظ استراتژيك آنقدر مهم است كه جداي از شعارهاي ظاهري كه عليه امريكا به راه مياندازند، در نهايت سعي ميكنند با امريكاييها دچار مشكل نشوند و به نظر ميرسد اين پيوند گسستني نيست. در واقع در كوتاهمدت به لحاظ تبليغاتي و سياسي پاكستانيها خودشان را همچنان مخالف سرسخت اقدامات امريكا نشان ميدهند اما در بلندمدت اختلاف نظرشان به اين دليل است كه الان افكار عمومي پاكستان به شدت به دليل كشته شدن حكيم الله محسود حساس شده است. به نظر ميرسد با وجود اختلافات و رقابتهاي امريكا و پاكستان، توافقي بين اين دو كشور براي مذاكرات صلح با طالبان و حتي آينده تحولات افغانستان وجود دارد كه اين چنين دولت پاكستان براي از بين بردن چالش داخلي خود و ايجاد صلح در كشور شتابگونه تلاش ميكند. با توجه به اظهاراتي كه سرتاج عزيز مشاور ارشد نواز شريف در امريكا كرد كه مذاكره با طالبان افغانستان پس از برگزاري انتخابات و دولت آتي افغانستان صورت ميگيرد، اين گمانهزني تقويت ميشود كه نقش پاكستان در كنار امريكا در تحولات آتي افغانستان بيشتر خواهد شد.
بايد در اين خصوص نيز گفت كه به دليل رقابت سختي كه بين پاكستان و امريكا براي تأثيرگذاري در تحولات آتي افغانستان وجود دارد، امريكا نميخواهد پاكستان با رفع چالشهاي داخلي خود، در مديريت مذاكره صلح با طالبان نيز به دستاورد مشخصي دست يابد. واشنگتن دريافته است جنگيدن طالبان پاكستان با دولت نوازشريف در نهايت به نفع امريكاست و ميتواند از گروههاي افراطي به عنوان ابزاري براي كنترل پاكستان و افغانستان بهرهبرداري كند. در انتها بايد گفت حمله امريكا به مناطق قبايلي و كشته شدن رهبران طالبان پاكستان، نوعي سنگاندازي در مقابل مذاكرات صلح بود و امريكا نميخواهد مذاكرهاي صورت بگيرد كه در آن حضور نداشته باشد و به ضررش تمام شود.