با بنبست مذاكرات ژنو2 بين ائتلاف معارضان با هيئت ديپلماتيك دولت سوريه، امريكا جايگزينهاي ديگري را براي پايان دادن به بحران سوريه بررسي ميكند. رئيسجمهور امريكا با بيان اينكه انتظار ندارد بحران سوريه به اين زودي تمام شود، اعلام كرد كه ما به دنبال تشديد فشارها بر بشار اسد، رئيسجمهور سوريه هستيم.
به گزارش «جوان»، دومين دور مذاكرات ژنو2 كه با حضور نمايندگاني از هيئت ديپلماتيك دولت سوريه و ائتلاف معارضان اين كشور در ژنو در جريان بود، ديروز چند دقيقه پس از شروع به طور غيرمنتظرهاي خاتمه يافت. اين مذاكرات كه با حضور نماينده ويژه سازمان ملل در امور سوريه جريان داشت، پس از شش روز پيشرفتي دربرنداشت. اين مذاكرات در حالي بدون نتيجه پايان يافت كه رئيسجمهور امريكا از بررسي راههاي جايگزين براي پايان دادن به بحران سوريه خبر داد. به گزارش بيبي سي، نشست ديروز حدود 27 دقيقه طول كشيد و طرفين جلسه را بدون هيچگونه پيشرفتي ترك كردند. اگرچه هنوز جزئيات اين نشست اعلام نشده، اما باتوجه به اين گزارش احتمال ميرود با وجود اختلافات اساسي بين طرفين درگيري رخ داده و مذاكرات را به شكست كشانده است.
اخضر ابراهيمي، نماينده ويژه سازمان ملل در امور سوريه ديروز پس از پايان مذاكرات گفت كه هنوز تاريخي براي دور سوم مذاكرات تعيين نشده است. بر اساس اين گزارش، ابراهيمي به خاطر اينكه مذاكرات چندان مثمرثمر نبوده از مردم سوريه معذرت خواست. الابراهيمي با بيان اينكه دو طرف درباره دور بعدي مذاكرات توافق كردهاند گفت كه دولت سوريه پيشنهاد آغاز دور سوم مذاكرات با صرف يك روز با تمركز بر مبارزه با خشونت و تروريسم و در روز دوم بحث در مورد يك دولت انتقالي را رد كرده است. ابراهيمي اعلام كرد كه موضع دولت براي مذاكره نكردن درباره دولت انتقالي ترديد مخالفان را براي حضور در دور بعدي افزايش داده است. هدف نماينده سازمان ملل از اين ديدارها، زنده نگه داشتن مذاكرات صلح ژنو است. الابراهيمي سعي دارد تا همچنان طرفين را به ادامه مذاكرات براي يافتن راهحلي سياسي در سوريه ترغيب كند، اما اختلافات اساسي بين طرفين در مورد تشكيل دولت انتقالي و توقف خشونتها نتيجهاي جز شكست مذاكرات نداشته است.
اين وضعيت باعث شد كه امريكا يكبار ديگر از راهحلهاي جايگزين مذاكرات سخن بگويد. باراك اوباما، رئيسجمهور امريكا جمعهشب در ديدار با ملك عبدالله پادشاه اردن گفت: «به دنبال راههاي جديدي براي تشديد فشار بر دولت سوريه هستيم.» حتي برخي منابع غيررسمي اعلام كردند كه امريكا و فرانسه به دنبال توطئه براي حمله نظامي به سوريه هستند. به گزارش خبرگزاري رويترز، اوباما با بيان اينكه انتظار ندارد درگيري در سوريه به زودي پايان يابد، افزود: «بايد براي كمك به وضعيت انساني در سوريه اقداماتي را به سرعت انجام داد.» وي گفت: «ميتوان اقدامات ميانمدتي را براي افزايش فشار بر دولت بشار اسد انجام داد و ما براي رسيدن به اين هدف در حال رايزني و همكاري با همه طرفهايي هستيم كه ميخواهند از طريق راهكاري ديپلماتيك اين مسئله را حل كنند.»
اوباما در مورد اينكه چه اقداماتي در دستور كار است توضيحي نداد، اما جان كري، وزير امور خارجه امريكا پيش از اين گفته بود واشنگتن درحال بررسي اقداماتي در اين راستاست. يك مقام ارشد امريكايي بعد از ديدار اوباما و ملك عبدالله با حضور در جمع خبرنگاران گفت: «حمله نظامي سربازان امريكايي به سوريه در كار نيست، اما گزينههاي ديگري در مورد سوريه مطرح است.» رويترز بدون ذكر نامي از اين مقام ارشد امريكايي، به نقل از وي افزود: «يكي از گزينههاي قديمي ميتواند احتمال مسلح كردن مخالفان سوريه باشد. چنين اقدامي تنها در صورتي عملي ميشود كه به تسريع روند راهكار سياسي حل بحران سوريه كمك كند.» برخي از رسانههاي امريكا نيز مدعي شدند كه كري گفته سياست واشنگتن در قبال سوريه شكست خورده است.
دستپاچگي امريكا در سوريه
اوضاع سوريه و افزايش قدرت عناصر القاعده از جمله دولت اسلامي عراق و شام (داعش) در اين كشور و تحولات ديگر مناطق خاورميانه نگراني امريكا را افزايش داده است و بررسي راههاي جايگزين براي پايان دادن به اوضاع سوريه به نوعي بيانگر سردرگم ماندن واشنگتن در بحرانهاي خاورميانه است. در همين راستا، وزير امور خارجه امريكا جمعهشب گفت كه رئيسجمهور امريكا درخواست خود مبني بر پيشنهاد گزينههاي جديد را ارائه كرده، اما هنوز گزينههاي مشخصي به كاخ سفيد ارائه نشده است. كري تصريح كرد: «گسترش بحران انساني و وخيمتر شدن اوضاع سوريه و اين واقعيت كه گفتوگوهاي صلح ميان دولت و مخالفان سوريه بر سر تشكيل دولت انتقالي به رغم برنامهريزيهاي پيشين نتيجهبخش نبوده، باراك اوباما را به شدت نگران كرده است.»
گزارشها حاكي از اين است كه رئيسجمهور امريكا از مشاوران امنيت ملي و سياست خارجي خود خواسته تا گزينههاي جديدي براي مواجهه با بحران سوريه ارائه كنند. رئيسجمهور امريكا سهشنبه گذشته نيز در يك كنفرانس خبري با فرانسوا اولاند رئيسجمهور فرانسه گفته بود: «هيچكس نميتواند انكار كند كه بحران سوريهبه مسئلهاي به شدت فرساينده بدل شده است. » او تأكيد كرد كه در سياستهاي امريكا در قبال اين بحران تجديدنظر خواهد كرد. اوباما تاكنون از بهرهگيري از گزينه نظامي براي پايان دادن به بحران سوريه خودداري كرده و به همين خاطر در داخل امريكا با انتقادهاي گستردهاي روبهرو است. مخالفان رئيسجمهور او را به بيعملي در قبال كشتار گسترده شهروندان سوري متهم ميكنند، اما اوباما تا بهحال حتي با گزينه مسلح كردن مخالفان ميانهرو در سوريه هم بسيار محتاطانه برخورد كرده است. سفر عبدالفتاح السيسي، وزير دفاع مصر به مسكو و امضاي قرارداد تسليحاتي 3 ميليارد دلاري بين مسكو- قاهره عامل ديگري است كه امريكا را دستپاچه كرده و لذا همه احتمالها در خصوص راههاي جايگزين براي پايان دادن به بحران سوريه ميتواند مطرح باشد.
روسيه: منطقه پرواز ممنوع نقض قوانين بينالمللي است
پيشنهاد ايجاد منطقه پرواز مممنوع بر فراز سوريه از سوي امريكا، واكنش مقامات روسي را به دنبال داشته است. به گزارش باشگاه خبرنگاران به نقل از رويترز، «سرگئي لاوروف» وزير خارجه روسيه ديروز گفت: «هرتلاشي برايايجاد منطقه پرواز ممنوع بر فراز سوريه با به كارگيري جنگندههاي F-
16و موشكهاي پاتريوت از جانب اردن موجب نقض قوانين بينالمللي خواهد شد.» صحبتهاي لاوروف پس از آن بيان ميشود كه هفته گذشته روزنامه والاستريت ژورنال از پيشنهاد امريكا در مورد تجهيز مخالفان سوري و ايجاد منطقه پرواز ممنوع بر فراز سوريه سخن گفته بود. ايالات متحده اخيراً تعدادي موشك پاتريوت و جنگنده F-16به اردن براي مشاركت در مانورهاي ساليانه فرستاده كه معلوم است اين تجهيزات پس از پايان مانورها نيز آنجا باقي خواهد ماند. سرگئي لاوروف، همچنين روز جمعه در جمع هيئت نمايندگان مخالفان سوريه، بار ديگر به آنان گوشزد كرد مسكو هرگز با تشكيل دولت انتقالي در سوريه موافقت نميكند.
تجهيز موشكي مخالفان از سوي عربستان
عربستان سعودي همزمان با بنبست دور دوم مذاكرات ژنو 2، در نظر دارد مخالفان سوري را به موشكهاي ضد هواپيما مجهز كند. به گزارش ايسنا، به نقل از پايگاه خبري راشاتودي، روزنامه وال استريت ژورنال ديروز در گزارشي نوشت، موشكهاي هدايتشونده ضد تانك روسي و سيستمهاي پدافند هوايي قابل حمل به وسيله نفر، در انبارهاي اردن و تركيه ذخيره شدهاند. يكي از ديپلماتهاي عربستان سعودي و چندين تن از مخالفان كه از پيشنهادها و اقدامات عربستان مطلع هستند، به روزنامه وال استريت ژورنال گفتهاند اين وسايل و تجهيزات احتمالاً كفه ترازوي ميدان نبرد را به نفع مخالفان سوري سنگين ميكند، چراكه مخالفان قادر خواهند بود قدرت هوايي دولت سوريه را كنترل و خودروهاي سنگين زرهي را تخريب كنند.
