هنوز مذاكرات ايران و 1+5 بر سر گامهاي مياني و پاياني توافق ژنو شروع نشده، موضوعگيريهاي وندي شرمن، نفر دوم تيممذاكرهكننده امريكايي در جلسه استماع كنگره امريكا، باعث شكلگيري يك جدال از راه دور بين او و اعضاي تيم هستهاي ايران شد. محمد جواد ظريف در واكنش به سخنان شرمن گفته كه توهمات و بيانيههاي غيرمنصفانه امريكا در گفتوگوهاي هستهاي جايي ندارد.
به گزارش «جوان»، وندي شرمن معاون جان كري و سرپرست تيم مذاكره كننده امريكايي در 1+5 سه شنبه شب در براي پاسخ به انتقادهاي نمايندگان كنگره امريكا، در جلسه استماع كنگره امريكا حاضر شد. همان طور كه پيش بيني ميشد، او براي اولين بار به اين نكته ظاهراً پنهان توافق ژنو اشاره كرد كه بحث موشكهاي بالستيك ايران هم در گام نهايي پيگيري خواهد شد. روزنامه جوان روز28 ديماه در يادداشتي با عنوان «پرونده موشكي ايران در «گام مياني» باز ميشود؟» احتمال طرح مباحث غير هستهاي از جمله بحث موشكهاي بالستيك ايران در مذاكرات گامهاي مياني و پاياني را مطرح كرده بود. وندي شرمن سهشنبه شب با اشاره به اين موضوع به نمايندگان كنگره وعده داد كه هر چند در توافق ژنو(گام اول) به موضوع موشكهاي بالستيك ايران اشارهاي نشده ولي در گام پاياني اين بحث پيگيري خواهد شد. او البته موضوع سيستمهاي پرتاب موشك بالستيك را در مقايسه با توانايي ايران براي ساخت سلاح هستهاي، بحثي ثانويه خواند ولي گفت كه به اين بحث در گام نهايي رسيدگي خواهد شد: «درست است كه در اين شش ماه، ما هيچ كدام از توليدات موشكي بالستيكي آنها را كه ميتواند با حمل سلاح هستهاي هركاري بكند، تعطيل نكردهايم ولي اين موضوعي است كه به عنوان بخشي از توافق جامع گام نهايي بايد پيگيري شود.» مرضيه افخم، سخنگوي وزارت امور خارجه ديروز در واكنش به اظهارات شرمن، بدون اشاره مستقيم به بحث موشكهاي بالستيك، گفت: «هيئت مذاكره كننده ايراني اجازه نخواهد داد... موضوعاتي خارج از بحث هستهاي در مذاكرات نهايي مطرح شود.»
نميشد به توافق بلندمدت برسيم
وندي شرمن در بخشي ديگر از سخنان خود در جلسه استماع يك بار ديگر تأكيد كرد كه امريكا «بر اساس اعتماد» با ايران مذاكره نميكند بلكه به گفته او «هرگونه توافق بلند مدتي بايد بر اساس اقدامات قابل راستي آزمايي باشد.» او هدف امريكا از توافق موقت ژنو با ايران را متوقف كردن برنامه هستهاي ايران دست كم براي شش ماه دانست و گفت اگر امريكا ميدانست كه ميتواند در يك زمان كوتاه به يك توافق بلند مدت با ايران برسد، اين كار را انجام ميداد، ولي به گفته شرمن، براي امريكا مشخص شد كه چنين مذاكراتي زمانبر است. به خاطر همين، شرمن ميگويد كه امريكا ميخواسته برنامه هستهاي ايران در قالب يك توافق كوتاه مدت، پيشرفت بيشتري نكند: « ما ميخواستيم مطمئن بشويم كه در طول دوره مذاكره، ايران در بخشهاي بسيار خطرناك برنامه هسته اياش به سمت جلو نميرود. »
ايران نيازي به فوردو و اراك ندارد
شرمن گفت كه برخي ادعا ميكنند برنامه اقدام مشترك به تضعيف رژيم تحريمها منجر ميشود و به اقتصاد ايران فرصت تنفس ميدهد: «با اين برداشت موافق نيستيم. ساختار مركزي تحريمها با قوت باقي ميماند و سبك كردن تحريمهايي كه بر اساس برنامه اقدام مشترك به ايران داده شده، تلويحي و به شكلي عامدانه مناسب است تا فشار را بر ايران حفظ كند تا بتوانيم درباره راه حل جامع گفتوگو كنيم.» معاون وزير خارجه امريكا در بخش ديگري از سخنانش، به بحث توافق جامع يا گام نهايي اشاره كرد و با اشاره به سخنان اوباما در مركز سابان موسسه بروكينگر در 7 دسامبر 2013، گفت: « ما اين را ميدانيم كه ايران براي داشتن يك برنامه هستهاي صلح آميز نيازي به پنج مركز زير زميني و مستحكم مانند فوردو ندارد. آنها نيازي به رآكتور آب سنگين اراك براي برنامه صلحآميز هستهاي ندارند. »
محمد جواد ظريف و مرضيه افخم، به اين بخش از سخنان شرمن واكنش نشان دادند. محمد جواد ظريف، وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران گفت كه توهمات و بيانيههاي غيرمنصفانه امريكا در گفتوگوهاي هستهاي جايي ندارد. وزير امور خارجه درباره تعطيلي سايتهاي اراك و فوردو و تأسيسات آب سنگين، گفت: فكر ميكنم آقاي اوباما در مصاحبهاي كه در حدود دو ماه پيش در يكي از مراكز در واشنگتن انجام داد به خوبي بيان كرد كه امريكا آرزوهايي دارد و اين آرزوهايش شدني نيست و چون شدني نبوده به دنبال مذاكره با ايران و دستيابي به راهحل بر اساس واقعيات است. وي تأكيد كرد: ما بهصراحت گفتهايم كه فناوري هستهاي ايران قابل مذاكره نيست. بحثهايي كه درباره تأسيسات هستهاي مطرح ميشود بيمورد است. «مرضيه افخم»، سخنگوي وزارت امور خارجه نيز گفت: «مقامات امريكايي حتماً ميدانند كه زيادهخواهيها، توهمات و حرفهايي كه براي مصرف داخلي مطرح ميكنند جايگاهي در مذاكرات ندارد و حاصلي جز تداوم ناكاميهاي امريكا در چندين سال گذشته كه رئيسجمهور امريكا نيز بدان اذعان كرده، نخواهد داشت. »مرضيه افخم اضافه كرد: «هيئت مذاكرهكننده ايراني اجازه نخواهد داد كه دستاوردهاي علمي مردم ايران خدشه دار شود و با ايستادگي در مقابل زياده طلبيها به هيچ وجه نخواهد گذاشت موضوعاتي خارج از بحث هستهاي در مذاكرات نهايي مطرح شود. »
قطعنامهها، حقوق بشر و تروريسم
رابرت منندز، دموكرات امريكايي كه كميته روابط خارجي سنا را بر عهده دارد در بخش پرسش و پاسخ از خانم شرمن پرسيده كه ما رژيم تحريمهاي بينالملليمان را كه بسيار مؤثر بوده است به خطر انداختهايم، بدون اينكه به طور مشخص و واضح پارامترهايي را كه در توافق نهايي انتظار داريم، تعريف كنيم. نبايد اين طور شود كه ما آنقدر به دنبال يك توافق باشيم كه بيشتر از آنچه به دست ميآوريم، امتياز دهيم. باب كوركر، سناتور جمهوريخواه امريكايي هم گفت: « مردمي از سراسر جهان در حال آماده كردن خود براي تجارت با ايران هستند. » شرمن پاسخ داد: «شركتها با اميد اينكه يك توافق نهايي حاصل شود به ايران سفر ميكنند، گرچه امريكا معتقد است كه هنوز هيچ قرارداد تجاري بسته نشده است. » وي افزود: « اگرچه ما نميخواهيم كه آنها به ايران بروند، زيرا معتقديم كه اين كار پيام اشتباهي را ارسال ميكند، اگر اين كار را انجام دهند در واقع به دولت حسن روحاني فشار آوردهاند.» وي به طور تلويحي گفت كه اگر انتظار انعقاد چنين قراردادهاي تجاري برآورده نشود مقامات ايران با انتقادات داخلي روبهرو خواهند شد. شرمن در بخش ديگري از سخنان خود يك بار ديگر تأكيد كرد كه طبق توافق ژنو، بايد به قطعنامههاي شوراي امنيت رسيدگي و طبق همين توافق، بايد به قطعنامههاي آژانس در باره «بحثهاي گذشته و حال» از جمله ابعاد نظامي برنامه هستهاي ايران رسيدگي شود. معاون جان كري گفت در حالي كه ما به مذاكره بر سر برنامه هستهاي ايران ادامه ميدهيم، از تلاشهايمان درباره حقوق بشر، حمايت از تروريسم و مداخله در امور منطقه صرفنظر نميكنيم.
امريكا: ظريف فاقد اختيارات مذاكره درباره سوريه است
وزارت امور خارجه امريكا اعلام كرده كه وزير امور خارجه ايران براي مذاكره با ايالات متحده بر سر موضوع سوريه فاقد اختيار است. به گزارش بيبي سي، جن ساكي، سخنگوي وزارت امور خارجه امريكا سهشنبه گفت: ظريف در ديدار اخير با همتاي امريكايي خود به او اطلاع داد كه نميتواند درباره سوريه با او مذاكره كند. محمدجواد ظريف و جان كري يكشنبه در حاشيه اجلاس امنيتي مونيخ با يكديگر ديدار كردند تا درباره مرحله تازه مذاكرات هستهاي ايران و گروه 1+5 گفتوگو كنند. به گفته خانم ساكي، جان كري در اين ديدار به نگرانيهاي خود درباره روند كند انتقال تسليحات شيميايي حكومت بشار اسد، وضعيت بشردوستانه در سوريه و نياز به برقراري سريع ساز و كار انتقال قدرت در اين كشور اشاره كرد. خانم ساكي افزود: ظريف در پاسخ به اين اظهارات كري تصريح كرد كه فاقد اختيارات مذاكره درباره اوضاع سوريه است و به همين دليل اين دو نفر تنها درباره مذاكرات هستهاي گفتوگو كردند.
