از محیط زیست و آلاینده ها و خطراتی که در کمین سلامت مردم نشسته است حرفهای زیادی گفته و شنیده ایم و هر سال هم مولفه دیگری به فهرست بالا و بلند تخریب کننده های طبیعت و ویرانگرهای محیط زیست افزوده می شود.
***
حالا چند سالی می شود که نخاله های ساختمانی هم به عنوان یکی دیگر از ره آوردهای فعالیت های انسانی، به پیکره طبیعت مشت می کوبد. هر روز خروارها آجر، بتن، سنگ ، قطعات گچی و آهکی، پلاستیک و فلزات و... در اثر ساخت و ساز یا مرمت و تخریب حاصل از فعالیت های عمرانی در شهرهای مختلف روی هم تلنبار می شود و راه نفس زمین را می بندد. نخاله هایی که از تولیدشان گریزی نیست.
در حالی که شهرها از جمعیت سرریز شده اند و ساخت و سازها کفاف نیاز موجود به سرپناه را نمی دهد، قطعا توسعه شهرها بدون تولید میلیون ها تن نخاله امکانپذیر نیست، از این رو نخاله سازی یکی از ویژگی های جدید شهرهای امروز شده است و البته رد این زائدات ساختمانی در روستاهای دوردست، کوه ها و نواحی خارج از شهرها و حاشیه رودخانه ها هم به وضوح به چشم می خورد.
جایگاه های بی مجوز
تولید روزانه صدها تن نخاله ساختمانی به دست ویرانگر انسانها در بسیاری از شهرهای کشور سبب شده تا تعیین جایگاه هایی به عنوان محل وِیژه تخلیه مواد زائد ساختمانی با مجوز شهرداری ها به عنوان راه حل مقابله با انباشت نخاله ها اجرا شود. اما فرصت طلبی عده ای سوء استفاده گر نیز این راهکار موثر را بی نتیجه گذاشت. چراکه به سرعت جایگاه های بی مجوز نیز که بدون هیچگونه نظارتی و فقط بنا به مصلحت تخلیه کنندگان قد علم کرده ، بستر نامناسبی برای تخلیه نخاله های ساختمانی ایجاد کرده که جدای از آلودگی آب ، خاک و هوا و بدمنظره کردن محیط، مکان های تخلیه را به بستری برای جولان انواع پشه های خاکی و بیماری ها از جمله سالک تبدیل کرده است. حالا کلانشهرها مانده اند و معضلی که هر سال هزینه بسیاری را بر ساکنان آن تحمیل می کند وانگار راه چاره ای هم یافت نمی شود!
بازیافت، راه رهایی
روزانه میزان قابلتوجهی نخاله ساختمانی تولیدشده که در خارج شهر و در برخی مواقع در درون شهرها دفن میشوند و از آنجايي که محیطزیست قابلیت فرسایش و تجزیه این مواد را نداشته ، اثر تخریبی مواد و نخالههای ساختمانی چندین برابر اثر زبالههای شهری بوده وتهدید جدی براي محیط زیست محسوب می شود. علاوه بر آن تولید مصالح جدید همواره نیازمند تخریب منابع طبیعی ، استخراج ، هدر رفتن انرژی و در نهایت نابودی طبیعت در چند سال آینده است، از این رو طرح بازیافت مصالح و رهایی از نخاله های ساختمانی چند سالی است در برخی شهرهای کشور مطرح شده اما عملا تاکنون اقدامی در این خصوص صورت نگرفته است. در بسیاری از کشورهای توسعه یافته همچون آلمان، هلند و امریکا و کشورهایی چون ترکیه و چین سالیانه رقم قابل توجهی صرف بازیافت مصالح و ارتقا تکنولوژی های مربوط به آن می شود. این در حالی است که در کشور ما به دلیل اهمیت این موضوع و نقش ان در آلودگی محیط زیست، مسئله بازیافت در حد حرف باقی مانده است. از چند سال پیش تاکنون به دلیل وضعیت نامناسب نخالههای ساختمانی و ریخت و پاشهای مربوط به آن در معابر و خیابانهای شهر اردبیل و نارضایتی شهروندان از وضع موجود، بر اجرای طرح بازیافت نخاله های ساختمانی تاکید شد اما این طرح در میان صدها طرح زیست محیطی دیگر گم شد و حالا ساکنان کلانشهرها مانده اند و درد دیگری که روز به روز حادتر می شود و اگر مسئولان شهری به فکر راه چاره نباشند در چند سال آینده شاهد نابودی کامل محیط زیست خواهیم بود.
